<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X57n0980"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 980 四教仪註彙補辅宏记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 980 四教仪註彙補辅宏记</title> <author>淸 性权记</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>10卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">57</idno>.<idno type="no">980</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-06-26 23:20:09 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">四教仪註彙補辅宏记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00170"> <charName>CBETA CHARACTER CB00170</charName> <mapping cb:dec="983210" type="PUA">U+F00AA</mapping> <mapping type="unicode">U+43F6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>髀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[月*坒]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00595"> <charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName> <mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+少]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03408"> <charName>CBETA CHARACTER CB03408</charName> <mapping cb:dec="986448" type="PUA">U+F0D50</mapping> <mapping type="unicode">U+21A4B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寧-用+冉]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04590"> <charName>CBETA CHARACTER CB04590</charName> <mapping cb:dec="987630" type="PUA">U+F11EE</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7F64</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@(企-止))/弟]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15117"> <charName>CBETA CHARACTER CB15117</charName> <mapping cb:dec="998157" type="PUA">U+F3B0D</mapping> <mapping type="unicode">U+2007C</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[、/(、*、)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15166"> <charName>CBETA CHARACTER CB15166</charName> <mapping cb:dec="998206" type="PUA">U+F3B3E</mapping> <mapping type="unicode">U+4749</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蒙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蒙-廿+((幷-(前-刖))-一)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-06-06T13:40:43"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0671a" n="0671a"/> <lb ed="X" n="0671a01"/> <lb ed="X" n="0671a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-A 天台四教仪註彙辅宏记原序</cb:mulu><head>No. 980-A <lb ed="X" n="0671a03"/><lb ed="R102" n="0246a01"/> 天台四教仪註彙辅宏记原序</head> <lb ed="X" n="0671a04"/> <lb ed="X" n="0671a05"/><lb ed="R102" n="0246a02"/><p xml:id="pX57p0671a0501">天台四教仪集註一编。入藏流通旧矣。特以文约義 <lb ed="X" n="0671a06"/><lb ed="R102" n="0246a03"/>豐。非廣搜经论以阐发之。新学何以深入堂奥耶。辅 <lb ed="X" n="0671a07"/><lb ed="R102" n="0246a04"/>宏记者。相传山家後嗣。集而记之。所以辅弼集註。而 <lb ed="X" n="0671a08"/><lb ed="R102" n="0246a05"/>弘扬教观者也。又曰扶宗记。惜沿今不登梨枣。秘之 <lb ed="X" n="0671a09"/><lb ed="R102" n="0246a06"/>讲座。珍逾龙藏。遂致传写者句读脱阙。字画乌焉。盖 <lb ed="X" n="0671a10"/><lb ed="R102" n="0246a07"/>一展卷。而指不勝屈矣。予自乾隆丁丑构兹记。癸巳 <lb ed="X" n="0671a11"/><lb ed="R102" n="0246a08"/>乃得。复获抄本仪註註。曁诸先德集註标本。于是抽 <lb ed="X" n="0671a12"/><lb ed="R102" n="0246a09"/>闲四载。欣然废寝忘餐。彙成十卷。更其题曰註辅宏 <lb ed="X" n="0671a13"/><lb ed="R102" n="0246a10"/>记。方思精密重编。公诸同志。以成秉教必要之书。何 <lb ed="X" n="0671a14"/><lb ed="R102" n="0246a11"/>期草始就。而双目损明。岂夙生之少植欤。抑因缘时 <lb ed="X" n="0671a15"/><lb ed="R102" n="0246a12"/>节之尙有待欤。留赠後贤。详加参订。以付梓流通。庶 <lb ed="X" n="0671a16"/><lb ed="R102" n="0246a13"/>幾尽未来际。俾见闻者。共得遊于三德之秘藏也夫。</p> <lb ed="X" n="0671a17"/><lb ed="R102" n="0246a14"/><p xml:id="pX57p0671a1701">大淸乾隆四十四年岁在<anchor xml:id="nkr_note_add_0671a1701" n="0671a1701"/><anchor xml:id="beg0671a1701" n="0671a1701"/>己<anchor xml:id="end0671a1701"/>亥七月哉生明比丘示 <lb ed="X" n="0671a18"/><lb ed="R102" n="0246a15"/>三氏性权谨识</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671a19"/> <lb ed="X" n="0671a20"/> <lb ed="X" n="0671a21"/> <lb ed="X" n="0671a22"/> <lb ed="X" n="0671a23"/> <lb ed="X" n="0671a24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0671b" n="0671b"/> <lb ed="X" n="0671b01"/> <lb ed="X" n="0671b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-B 辅宏记補订序</cb:mulu><head>No. 980-B <lb ed="X" n="0671b03"/><lb ed="R102" n="0246a17"/> 辅宏记補订序</head> <lb ed="X" n="0671b04"/> <lb ed="X" n="0671b05"/><lb ed="R102" n="0246a18"/><p xml:id="pX57p0671b0501"><persName>如来</persName>一代时教。始自道场。迄乎双树。其间顿渐权实 <lb ed="X" n="0671b06"/><lb ed="R102" n="0246b01"/>之部。偏圆半满之谈。于法花而开示<persName>佛</persName>之知见。乃大 <lb ed="X" n="0671b07"/><lb ed="R102" n="0246b02"/>畅其本怀。夫所谓<persName>佛</persName>之知见者。一念三千空假中不 <lb ed="X" n="0671b08"/><lb ed="R102" n="0246b03"/>思议绝待之妙法也。宗此者。谓之圆宗。解此者。谓之 <lb ed="X" n="0671b09"/><lb ed="R102" n="0246b04"/>圆解。修此者。谓之圆修。证此者。谓之圆证。法花偈云。 <lb ed="X" n="0671b10"/><lb ed="R102" n="0246b05"/><persName>佛</persName>子住此地。则是<persName>佛</persName>受用。常在于其中。经行及坐卧。 <lb ed="X" n="0671b11"/><lb ed="R102" n="0246b06"/>意不在兹乎。迨迦葉十三传。而有龙树著中论。译之 <lb ed="X" n="0671b12"/><lb ed="R102" n="0246b07"/>震旦。北齐文师读之。悟因缘即空假中一偈之旨。以 <lb ed="X" n="0671b13"/><lb ed="R102" n="0246b08"/>授慧思。思师以授智者。智者大师契法花三昧。发旋 <lb ed="X" n="0671b14"/><lb ed="R102" n="0246b09"/>陀罗尼。创立两种四教。判定一代五时。诚所谓一家 <lb ed="X" n="0671b15"/><lb ed="R102" n="0246b10"/>教观。统摄龙藏者也。继之者。章安顶。缙雲威。东阳威。 <lb ed="X" n="0671b16"/><lb ed="R102" n="0246b11"/>左溪朗。荆溪然。而天台若教若观之书。于是乎大备。 <lb ed="X" n="0671b17"/><lb ed="R102" n="0246b12"/>荆溪而下。承之者。兴道<g ref="#CB15035">邃</g>。至行修。正定外。妙说琇。高 <lb ed="X" n="0671b18"/><lb ed="R102" n="0246b13"/>论竦。常照寂。<name role="" type="person">唯远</name>通。法智礼。而教复称中兴矣。法智 <lb ed="X" n="0671b19"/><lb ed="R102" n="0246b14"/>而下。绍之者。南屛臻。从谏辨。车溪卿。宜翁观。元实印。 <lb ed="X" n="0671b20"/><lb ed="R102" n="0246b15"/><persName>佛</persName>光照。子庭训。东溟日。普智碍。天竺慧。东禅翁。百松 <lb ed="X" n="0671b21"/><lb ed="R102" n="0246b16"/>觉。无尽灯。灵峰旭。旭师。灵峰一枝之始祖也。作阄祷 <lb ed="X" n="0671b22"/><lb ed="R102" n="0246b17"/>于<persName>佛</persName>。得台宗焉。传之者。苍辉晟。警修铭。履源洪。素莲 <lb ed="X" n="0671b23"/><lb ed="R102" n="0246b18"/>珠。道来成。成师于灵峰为第六世。嗣子嗣孙。今皆分 <lb ed="X" n="0671b24"/><lb ed="R102" n="0247a01"/>座诸方矣。方成师之讲法武林也。曾授富春单子华 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0671c" n="0671c"/> <lb ed="X" n="0671c01"/><lb ed="R102" n="0247a02"/>藏。以一心三观之要。单子淹通贤首慈恩诸家。尝究 <lb ed="X" n="0671c02"/><lb ed="R102" n="0247a03"/>西来大意。一夕闻虫声。乃深悟。有颂云。促织促织。汝 <lb ed="X" n="0671c03"/><lb ed="R102" n="0247a04"/>太饶舌。露冷风凉。声声啼血。故其谈教也。语语从胸 <lb ed="X" n="0671c04"/><lb ed="R102" n="0247a05"/>襟流出。不偏不泥。贯达诸宗。雄辨若雲。所向无滞。殆 <lb ed="X" n="0671c05"/><lb ed="R102" n="0247a06"/>有获于辩才三昧者欤。单子有门人曰钱子伊庵。潜 <lb ed="X" n="0671c06"/><lb ed="R102" n="0247a07"/>心内典。与余方外交。嘱较辅宏记補订一书。间有一 <lb ed="X" n="0671c07"/><lb ed="R102" n="0247a08"/>二损益处。钱子均採入焉。噫。禅林胶理。即而藐修。讲 <lb ed="X" n="0671c08"/><lb ed="R102" n="0247a09"/>师竞多。闻而撥观。如斯流弊。于今尤甚。何不玩味乎。 <lb ed="X" n="0671c09"/><lb ed="R102" n="0247a10"/>兹集。而知不思议绝待之体。境观一如。解行兼进。以 <lb ed="X" n="0671c10"/><lb ed="R102" n="0247a11"/>速到一切智海。免为增上慢人。不亦庆快平生也哉。 <lb ed="X" n="0671c11"/><lb ed="R102" n="0247a12"/>钱子书成。而单子<anchor xml:id="nkr_note_add_0671c1101" n="0671c1101"/><anchor xml:id="beg0671c1101" n="0671c1101"/>已<anchor xml:id="end0671c1101"/>卒。索序于余。余唯是集之由来。 <lb ed="X" n="0671c12"/><lb ed="R102" n="0247a13"/>及利导後贤之意。钱子述之详矣。故特序台宗授受 <lb ed="X" n="0671c13"/><lb ed="R102" n="0247a14"/>之源。以公来哲。俾知闻风兴起云尔。</p> <lb ed="X" n="0671c14"/><lb ed="R102" n="0247a15"/><p xml:id="pX57p0671c1401">龙飞嘉庆二十一年岁在丙子仲冬长至日比丘仪 <lb ed="X" n="0671c15"/><lb ed="R102" n="0247a16"/>润氏源洪书于武林苕上真寂精舍</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671c16"/> <lb ed="X" n="0671c17"/> <lb ed="X" n="0671c18"/> <lb ed="X" n="0671c19"/> <lb ed="X" n="0671c20"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-C 辅宏记補订自叙</cb:mulu><head>No. 980-C <lb ed="X" n="0671c21"/><lb ed="R102" n="0247b01"/> 辅宏记補订自叙</head> <lb ed="X" n="0671c22"/> <lb ed="X" n="0671c23"/><lb ed="R102" n="0247b02"/><p xml:id="pX57p0671c2301">四教仪集註辅宏记者。逸其名。讲师传为帐中秘。余 <lb ed="X" n="0671c24"/><lb ed="R102" n="0247b03"/>受之花藏单先生。继得示三氏補註于元如师。卒得 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0672a" n="0672a"/> <lb ed="X" n="0672a01"/><lb ed="R102" n="0247b04"/>绍昙上人辨讹于源洪师。皆释仪註之要书也。余慧 <lb ed="X" n="0672a02"/><lb ed="R102" n="0247b05"/>劣遇艰。复乏净财。繙阅删辑者。迨二十馀遍。晨夕祈 <lb ed="X" n="0672a03"/><lb ed="R102" n="0247b06"/>三宝加被。五载而订定。制聚珍字。盘勉成之。自丙子 <lb ed="X" n="0672a04"/><lb ed="R102" n="0247b07"/>五月十有二日首事集印。越十一月朔後三日。日在 <lb ed="X" n="0672a05"/><lb ed="R102" n="0247b08"/>长至而告成。其间较定舛讹。赞襄乃事者。则源师力 <lb ed="X" n="0672a06"/><lb ed="R102" n="0247b09"/>也。或有问曰。子禀单传于曹溪。何复杂研夫诸教。今 <lb ed="X" n="0672a07"/><lb ed="R102" n="0247b10"/>尤汲汲焉流通台家之辅宏记者。何欤。余笑曰。宗门 <lb ed="X" n="0672a08"/><lb ed="R102" n="0247b11"/>运水搬柴。粗言细语。皆西来意。于经论何独不然。然 <lb ed="X" n="0672a09"/><lb ed="R102" n="0247b12"/>理则顿悟。乘悟幷消。事须渐除。应次第尽。子将谓一 <lb ed="X" n="0672a10"/><lb ed="R102" n="0247b13"/>悟即<persName>佛</persName>。无事熏修耶。初祖不立文字。而属二祖以楞 <lb ed="X" n="0672a11"/><lb ed="R102" n="0247b14"/>伽。子独未之闻耶。矧吾侪浅知肤见。三毒勃如。其敢 <lb ed="X" n="0672a12"/><lb ed="R102" n="0247b15"/>毁木叉撥修多罗。作狮子虫耶。且余尝闻诲于华藏 <lb ed="X" n="0672a13"/><lb ed="R102" n="0247b16"/>先生矣。<persName>佛</persName>法东流。迄今繁衍者天台。而外标直指者。 <lb ed="X" n="0672a14"/><lb ed="R102" n="0247b17"/>厥有达摩。阐法界者。厥有贤首。成唯识者。厥有慈恩。 <lb ed="X" n="0672a15"/><lb ed="R102" n="0247b18"/>馀如净宗。密宗。律宗。斯诸祖者。悉大悲为心。各开方 <lb ed="X" n="0672a16"/><lb ed="R102" n="0248a01"/>便门。以作<persName>如来</persName>之使者也。然简偏圆。辨邪正。知病识 <lb ed="X" n="0672a17"/><lb ed="R102" n="0248a02"/>药。应病授药。横竖赅罗。教观美备。可以评衡诸家之 <lb ed="X" n="0672a18"/><lb ed="R102" n="0248a03"/>权实。希一生之登住者。则莫如天台。其习焉而全不 <lb ed="X" n="0672a19"/><lb ed="R102" n="0248a04"/>奏功者。非空言无補。即一暴十寒。或方便正修境乘 <lb ed="X" n="0672a20"/><lb ed="R102" n="0248a05"/>之缺漏。非天台咎也。然就天台一家论之。智者。章安。 <lb ed="X" n="0672a21"/><lb ed="R102" n="0248a06"/>荆溪。四明。诸著述。文富而義玄。幽<g ref="#CB15035">邃</g>汪洋。目眩神骇。 <lb ed="X" n="0672a22"/><lb ed="R102" n="0248a07"/>兼之一家立義。旨各有归。如借用地论教证四种。妙 <lb ed="X" n="0672a23"/><lb ed="R102" n="0248a08"/>玄借成二意。而辅行借成三意。别行横学无作四门。 <lb ed="X" n="0672a24"/><lb ed="R102" n="0248a09"/>位浅只应但中。而释籤谓附彼教。如斯异同。难以枚 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0672b" n="0672b"/> <lb ed="X" n="0672b01"/><lb ed="R102" n="0248a10"/>擧。自四教仪集註。後先叠出。为之括大纲。通旨趣。而 <lb ed="X" n="0672b02"/><lb ed="R102" n="0248a11"/>後学者。易以抽摘其端倪。是则台宗集<persName>佛</persName>法十二部 <lb ed="X" n="0672b03"/><lb ed="R102" n="0248a12"/>之大成。而仪註又为台宗三大部之锁钥。岂不重哉。 <lb ed="X" n="0672b04"/><lb ed="R102" n="0248a13"/>夫仪註重则阐发仪註以宣扬教观者亦重。辅宏记 <lb ed="X" n="0672b05"/><lb ed="R102" n="0248a14"/>一编是也。仪註搜引大小乘经论。奚啻百十部。虽有 <lb ed="X" n="0672b06"/><lb ed="R102" n="0248a15"/>备简。节義。诸书。犹未周且尽。斯记。则详录其引词。疏 <lb ed="X" n="0672b07"/><lb ed="R102" n="0248a16"/>通其文義。末学钝根。苟能由斯记以会台宗。其于偏 <lb ed="X" n="0672b08"/><lb ed="R102" n="0248a17"/>圆邪正。诸家权实之故。了如指掌。夫然後以此自行。 <lb ed="X" n="0672b09"/><lb ed="R102" n="0248a18"/>即以此化他。将此深心奉尘刹。是则名为报<persName>佛</persName>恩。此 <lb ed="X" n="0672b10"/><lb ed="R102" n="0248b01"/>昔所闻于华藏先生。而殷然流通之微意也。若夫灵 <lb ed="X" n="0672b11"/><lb ed="R102" n="0248b02"/>峰之言曰。四教仪出。而台宗晦。殆有激焉。而为之辞。 <lb ed="X" n="0672b12"/><lb ed="R102" n="0248b03"/>无烦余之置<g ref="#CB10437">啄</g>也。</p> <lb ed="X" n="0672b13"/><lb ed="R102" n="0248b04"/><p xml:id="pX57p0672b1301">大淸嘉庆二十一年丙子十一月长至日武林三宝 <lb ed="X" n="0672b14"/><lb ed="R102" n="0248b05"/>弟子钱伊庵谨叙</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672b15"/> <lb ed="X" n="0672b16"/> <lb ed="X" n="0672b17"/> <lb ed="X" n="0672b18"/><lb ed="R102" n="0248b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">辅宏记補订凡例</cb:mulu><head>辅宏记補订凡例</head> <lb ed="X" n="0672b19"/><lb ed="R102" n="0248b08"/><list><item xml:id="itemX57p0672b1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672b1901" n="0672b1901"/><anchor xml:id="beg0672b1901" n="0672b1901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672b1901"/>旧题标天台四教仪集註辅宏记。示师于辅宏记 <lb ed="X" n="0672b20"/><lb ed="R102" n="0248b09"/>上。更加一註字。今仍删之。于记下。加補订二字。定 <lb ed="X" n="0672b21"/><lb ed="R102" n="0248b10"/>名之意。见卷首。</item> <lb ed="X" n="0672b22"/><lb ed="R102" n="0248b11"/><item xml:id="itemX57p0672b2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672b2201" n="0672b2201"/><anchor xml:id="beg0672b2201" n="0672b2201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672b2201"/>记本辑载周详。示师复增十分之三。今研记中。有 <lb ed="X" n="0672b23"/><lb ed="R102" n="0248b12"/>于義未确者。或烦重非要者。删之。于示师增註亦 <lb ed="X" n="0672b24"/><lb ed="R102" n="0248b13"/>然。每节次第于仪文前列科题。则低二格。若仪文。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0672c" n="0672c"/> <lb ed="X" n="0672c01"/><lb ed="R102" n="0248b14"/>则另起一行。而高列高格。其【■原註】上标阴文。次集註。 <lb ed="X" n="0672c02"/><lb ed="R102" n="0248b15"/>则加一【□註】字。而前空一字。其【□原註】上标阳文。间有原 <lb ed="X" n="0672c03"/><lb ed="R102" n="0248b16"/>註与集註文连義合者。即不分标之。次记文上。加 <lb ed="X" n="0672c04"/><lb ed="R102" n="0248b17"/>一【■记】字。记有所遗。乃录示师之所補。别加【■補】字。補 <lb ed="X" n="0672c05"/><lb ed="R102" n="0248b18"/>仍未畅。再参诸疏以备考。上加【■备】字。庶文不相滥 <lb ed="X" n="0672c06"/><lb ed="R102" n="0249a01"/>矣。</item> <lb ed="X" n="0672c07"/><lb ed="R102" n="0249a02"/><item xml:id="itemX57p0672c0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672c0701" n="0672c0701"/><anchor xml:id="beg0672c0701" n="0672c0701"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672c0701"/>示师抄本外余复得集註标本。未识何师所录。故 <lb ed="X" n="0672c08"/><lb ed="R102" n="0249a03"/>但加有师标云四字。馀如灵耀师节義。天溪师备 <lb ed="X" n="0672c09"/><lb ed="R102" n="0249a04"/>简補遗。集註问答。绍昙师集註辨讹。義有当採均 <lb ed="X" n="0672c10"/><lb ed="R102" n="0249a05"/>为增入。而各载其题名。</item> <lb ed="X" n="0672c11"/><lb ed="R102" n="0249a06"/><item xml:id="itemX57p0672c1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672c1101" n="0672c1101"/><anchor xml:id="beg0672c1101" n="0672c1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672c1101"/><name role="" type="person">楞严寺</name>藏版。首列悬科。今删之。示师记本。另增贴 <lb ed="X" n="0672c12"/><lb ed="R102" n="0249a07"/>科。然分科者。为识章节大纲。若过细科。则失于烦 <lb ed="X" n="0672c13"/><lb ed="R102" n="0249a08"/>碎。故今科从总。</item> <lb ed="X" n="0672c14"/><lb ed="R102" n="0249a09"/><item xml:id="itemX57p0672c1401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672c1401" n="0672c1401"/><anchor xml:id="beg0672c1401" n="0672c1401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672c1401"/>刻本集註。所见有三种。互有舛讹。至辅宏记抄本。 <lb ed="X" n="0672c15"/><lb ed="R102" n="0249a10"/>相沿舛误亦多。今虽挍勘。仍虑未周。後检挍有得 <lb ed="X" n="0672c16"/><lb ed="R102" n="0249a11"/>实者。乞为改正。于诸解谬处亦然。唯记中引经论 <lb ed="X" n="0672c17"/><lb ed="R102" n="0249a12"/>等。或因文句冗长。略为节录。或因旨趣深玄。略添 <lb ed="X" n="0672c18"/><lb ed="R102" n="0249a13"/>助语。集内似此不少。勿以不见经论原文为斥。将 <lb ed="X" n="0672c19"/><lb ed="R102" n="0249a14"/>来别部引用。亦弗引兹刻为证。</item> <lb ed="X" n="0672c20"/><lb ed="R102" n="0249a15"/><item xml:id="itemX57p0672c2001"><anchor xml:id="nkr_note_add_0672c2001" n="0672c2001"/><anchor xml:id="beg0672c2001" n="0672c2001"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0672c2001"/>今刻。用聚珍盘集字印成二百部。以为流通前茅。 <lb ed="X" n="0672c21"/><lb ed="R102" n="0249a16"/>见者珍之。如有刻版因缘。则诸图仍宜挂线。而依 <lb ed="X" n="0672c22"/><lb ed="R102" n="0249a17"/>原图付梓。</item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0672c23"/> <lb ed="X" n="0672c24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0673a" n="0673a"/> <lb ed="X" n="0673a01"/> <lb ed="X" n="0673a02"/> <lb ed="X" n="0673a03"/> <lb ed="X" n="0673a04"/> <lb ed="X" n="0673a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-D 新刻天台四教仪註彙補辅宏记缘起</cb:mulu><head>No. 980-D <lb ed="X" n="0673a06"/><lb ed="R102" n="0249b01"/> 新刻天台四教仪註彙補辅宏记缘起</head> <lb ed="X" n="0673a07"/> <lb ed="X" n="0673a08"/><lb ed="R102" n="0249b02"/><p xml:id="pX57p0673a0801">原夫<persName>佛</persName>祖之道。乃定慧而<anchor xml:id="nkr_note_add_0673a0801" n="0673a0801"/><anchor xml:id="beg0673a0801" n="0673a0801"/>已<anchor xml:id="end0673a0801"/>矣。定非观无以深入。慧 <lb ed="X" n="0673a09"/><lb ed="R102" n="0249b03"/>非教无以深明。有教无观则罔。有观无教则殆。教受 <lb ed="X" n="0673a10"/><lb ed="R102" n="0249b04"/>傅训。观由<anchor xml:id="nkr_note_add_0673a1001" n="0673a1001"/><anchor xml:id="beg0673a1001" n="0673a1001"/>己<anchor xml:id="end0673a1001"/>行。训乃文字般若。行即观照般若。然後 <lb ed="X" n="0673a11"/><lb ed="R102" n="0249b05"/>堪证实相般若矣。且如我 <lb ed="X" n="0673a12" type="honorific"/><lb ed="R102" n="0249b06"/>始祖智者大师。灵山夙闻。大苏妙悟。降天魔于华顶。 <lb ed="X" n="0673a13"/><lb ed="R102" n="0249b07"/>转法轮于瓦官。纵无碍辨。称性宣扬。依本迹二门。开 <lb ed="X" n="0673a14"/><lb ed="R102" n="0249b08"/>待绝二妙。诠显妙经。而有玄義。文句。止观。世称台宗 <lb ed="X" n="0673a15"/><lb ed="R102" n="0249b09"/>三大部焉。畅尽<persName>如来</persName>出世。大事因缘。罄无馀蕴。第以 <lb ed="X" n="0673a16"/><lb ed="R102" n="0249b10"/>文博義渊。後世学者。皆望洋而歎。于是赖有高丽国 <lb ed="X" n="0673a17"/><lb ed="R102" n="0249b11"/>师。妙录文精一轴。命名四教仪。辑三大部之要纲。为 <lb ed="X" n="0673a18"/><lb ed="R102" n="0249b12"/>大藏教之引钥。倘能酣醉仪文。便可洞悉度生法药。 <lb ed="X" n="0673a19"/><lb ed="R102" n="0249b13"/>所谓嚐一粟而众昧具存。睹一沤而百川俱在也。然 <lb ed="X" n="0673a20"/><lb ed="R102" n="0249b14"/>而文约義豐。尙难措瞩。叨有南天竺之集註十轴。可 <lb ed="X" n="0673a21"/><lb ed="R102" n="0249b15"/>谓详且备矣。呜呼。时丁末运。黠慧凄漓。不有性权法 <lb ed="X" n="0673a22"/><lb ed="R102" n="0249b16"/>师之彙補辅宏记者。而集註虽详。犹不足观也。以是 <lb ed="X" n="0673a23"/><lb ed="R102" n="0249b17"/>知辅宏记者。诚法门之最要书也。大有裨于教观者。 <lb ed="X" n="0673a24"/><lb ed="R102" n="0249b18"/>惜乎素未寿枣。学者罕亲。如光緖甲午夏。我 太祖 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0673b" n="0673b"/> <lb ed="X" n="0673b01"/><lb ed="R102" n="0250a01"/>敏公老人。演集註于龙华讲堂。众集二千馀指。有是 <lb ed="X" n="0673b02"/><lb ed="R102" n="0250a02"/>书者。仅唯五六。尙是嘉庆间聚珍之本也。宝逾龙藏 <lb ed="X" n="0673b03"/><lb ed="R102" n="0250a03"/>珍而秘之。馀诸同志。欲觅而不获。欲睹而无书。<note place="inline">闲</note>虽 <lb ed="X" n="0673b04"/><lb ed="R102" n="0250a04"/>朽钝。受润有年。原欲念报祖恩。亟令绣梓。自愧赋性 <lb ed="X" n="0673b05"/><lb ed="R102" n="0250a05"/>愚蒙。欠谙酬应。安心憺泊。乏術点金弗获<anchor xml:id="nkr_note_add_0673b0501" n="0673b0501"/><anchor xml:id="beg0673b0501" n="0673b0501"/>已<anchor xml:id="end0673b0501"/>掩颜吐 <lb ed="X" n="0673b06"/><lb ed="R102" n="0250a06"/>舌。敢报檀那。且喜法缘在兹。一擧克遂。奈旧本蔓延。 <lb ed="X" n="0673b07"/><lb ed="R102" n="0250a07"/>句读未煦。若不少为疏调。初学披读维艰。迩来赴讲 <lb ed="X" n="0673b08"/><lb ed="R102" n="0250a08"/>不暇。虽间以澄神游涉。频续频荒。其间行列编科。分 <lb ed="X" n="0673b09"/><lb ed="R102" n="0250a09"/>眉分目。颇遂陋志。屈指三秋。若道完性权法师未了 <lb ed="X" n="0673b10"/><lb ed="R102" n="0250a10"/>公案。则吾岂敢。</p><p xml:id="pX57p0673b1007" cb:place="inline">时 <lb ed="X" n="0673b11" type="honorific"/><lb ed="R102" n="0250a11"/>大淸光緖二十三年岁在丁酉春王月既朢</p> <lb ed="X" n="0673b12"/><lb ed="R102" n="0250a12"/><p xml:id="pX57p0673b1201">天台嫡裔後学比丘谛闲书于瓯江古头陀山 <lb ed="X" n="0673b13"/><lb ed="R102" n="0250a13"/>妙智禅寺之惺寂堂</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673b14"/> <lb ed="X" n="0673b15"/> <lb ed="X" n="0673b16"/> <lb ed="X" n="0673b17"/><lb ed="R102" n="0250a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">新刻辅宏记凡例</cb:mulu><head>新刻辅宏记凡例</head> <lb ed="X" n="0673b18"/><lb ed="R102" n="0250a16"/><list><item xml:id="itemX57p0673b1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673b1801" n="0673b1801"/><anchor xml:id="beg0673b1801" n="0673b1801"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673b1801"/>是书乃大藏纲宗。台家心髓。大师说大部于隋。观 <lb ed="X" n="0673b19"/><lb ed="R102" n="0250a17"/>师录心宗于吴。岗师述集註于元。示三师获辅记 <lb ed="X" n="0673b20"/><lb ed="R102" n="0250a18"/>于乾隆丁丑钱居士制聚珍于嘉庆丙子。迨至于 <lb ed="X" n="0673b21"/><lb ed="R102" n="0250b01"/>今。始能殃梓告成。嗟乎。说经难。著经尤难。而刊印 <lb ed="X" n="0673b22"/><lb ed="R102" n="0250b02"/>流通。亦未敢擅言其易。愿同志者。毋得以为轻忽 <lb ed="X" n="0673b23"/><lb ed="R102" n="0250b03"/>可尔。</item> <lb ed="X" n="0673b24"/><lb ed="R102" n="0250b04"/><item xml:id="itemX57p0673b2401"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673b2401" n="0673b2401"/><anchor xml:id="beg0673b2401" n="0673b2401"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673b2401"/>辅宏记者。相传谓台宗後嗣。集而记之。惜乎逸其 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0673c" n="0673c"/> <lb ed="X" n="0673c01"/><lb ed="R102" n="0250b05"/>名。弗克显标记主耳。</item> <lb ed="X" n="0673c02"/><lb ed="R102" n="0250b06"/><item xml:id="itemX57p0673c0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c0201" n="0673c0201"/><anchor xml:id="beg0673c0201" n="0673c0201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c0201"/>是书旧题。标天台四教仪集註辅宏记。示师于记 <lb ed="X" n="0673c03"/><lb ed="R102" n="0250b07"/>上加一註字。伊庵居士删之。复于记下加補订二 <lb ed="X" n="0673c04"/><lb ed="R102" n="0250b08"/>字。兹者摄别从总。唯目之谓仪註彙補辅宏记耳。</item> <lb ed="X" n="0673c05"/><lb ed="R102" n="0250b09"/><item xml:id="itemX57p0673c0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c0501" n="0673c0501"/><anchor xml:id="beg0673c0501" n="0673c0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c0501"/>记本辑载周详。示师复增十分之三。居士補订时。 <lb ed="X" n="0673c06"/><lb ed="R102" n="0250b10"/>重烦者。删之。未<anchor xml:id="nkr_note_add_0673c0601" n="0673c0601"/><anchor xml:id="beg0673c0601" n="0673c0601"/>已<anchor xml:id="end0673c0601"/>者。補之。今所刻者。凡遇仪文。俱 <lb ed="X" n="0673c07"/><lb ed="R102" n="0250b11"/>列科判。註文。记文。皆另起一行。仪註二文。咸列顶 <lb ed="X" n="0673c08"/><lb ed="R102" n="0250b12"/>格。设二文中有原註者。仍用小字附入二文之下。 <lb ed="X" n="0673c09"/><lb ed="R102" n="0250b13"/>若註文。首加阳文註字。而记文。则低一格。以是释 <lb ed="X" n="0673c10"/><lb ed="R102" n="0250b14"/>二文之辞。故宜尔也。则首列阴文记字。然示师所 <lb ed="X" n="0673c11"/><lb ed="R102" n="0250b15"/>補之文。仍标阴文補字。居士备考之文。亦标阴文 <lb ed="X" n="0673c12"/><lb ed="R102" n="0250b16"/>备字。如是。则来学开卷了然。如视诸掌。</item> <lb ed="X" n="0673c13"/><lb ed="R102" n="0250b17"/><item xml:id="itemX57p0673c1301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c1301" n="0673c1301"/><anchor xml:id="beg0673c1301" n="0673c1301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c1301"/><g ref="#CB15117">𠁼</g>庵居士所得标本補入之文。仍用有师标云四 <lb ed="X" n="0673c14"/><lb ed="R102" n="0250b18"/>字。馀如旧例<note place="inline">云云</note>。</item> <lb ed="X" n="0673c15"/><lb ed="R102" n="0251a01"/><item xml:id="itemX57p0673c1501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c1501" n="0673c1501"/><anchor xml:id="beg0673c1501" n="0673c1501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c1501"/><name role="" type="person">楞严寺</name>藏板。首列悬科。居士删之。示师贴科。余所 <lb ed="X" n="0673c16"/><lb ed="R102" n="0251a02"/>未睹。然分科者。原为易识章节大纲。居士厌烦删 <lb ed="X" n="0673c17"/><lb ed="R102" n="0251a03"/>去细科。以予之钝目瞩之。似未堪略。今依仪本旧 <lb ed="X" n="0673c18"/><lb ed="R102" n="0251a04"/>判。少加详易。增補文前。愿同志者。垂赐鉴原。</item> <lb ed="X" n="0673c19"/><lb ed="R102" n="0251a05"/><item xml:id="itemX57p0673c1901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c1901" n="0673c1901"/><anchor xml:id="beg0673c1901" n="0673c1901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c1901"/><g ref="#CB15117">𠁼</g>庵嘱云。如有刻版因缘。则诸图仍从挂线。兹宜 <lb ed="X" n="0673c20"/><lb ed="R102" n="0251a06"/>从命。故将直说转画成图。俱照集註参正。</item> <lb ed="X" n="0673c21"/><lb ed="R102" n="0251a07"/><item xml:id="itemX57p0673c2101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c2101" n="0673c2101"/><anchor xml:id="beg0673c2101" n="0673c2101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c2101"/>古疏随文科目。多不俱提。如一科分三。但标首科。 <lb ed="X" n="0673c22"/><lb ed="R102" n="0251a08"/>今亦从之。奚敢逞能别调耶。</item> <lb ed="X" n="0673c23"/><lb ed="R102" n="0251a09"/><item xml:id="itemX57p0673c2301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0673c2301" n="0673c2301"/><anchor xml:id="beg0673c2301" n="0673c2301"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0673c2301"/>古德标科楷式。巧用干支。以别科目层次。今亦承 <lb ed="X" n="0673c24"/><lb ed="R102" n="0251a10"/>用。以是书章节繁叠。二十字未足为标。复用号码 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0674a" n="0674a"/> <lb ed="X" n="0674a01"/><lb ed="R102" n="0251a11"/>之数。依次标科。实欲从流觅源者便。非露拙也。</item> <lb ed="X" n="0674a02"/><lb ed="R102" n="0251a12"/><item xml:id="itemX57p0674a0201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0201" n="0674a0201"/><anchor xml:id="beg0674a0201" n="0674a0201"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0674a0201"/>以章节科中。虽大科分幾。或子科复分。每科之下。 <lb ed="X" n="0674a03"/><lb ed="R102" n="0251a13"/>但标其初。未曾俱列。今于记前另设略科提纲者。 <lb ed="X" n="0674a04"/><lb ed="R102" n="0251a14"/>以为索本讨源之便耳。</item> <lb ed="X" n="0674a05"/><lb ed="R102" n="0251a15"/><item xml:id="itemX57p0674a0501"><anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0501" n="0674a0501"/><anchor xml:id="beg0674a0501" n="0674a0501"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0674a0501"/><note place="inline">不肖</note>少而乏读。智不逮人。况未遍亲高哲。富玩古 <lb ed="X" n="0674a06"/><lb ed="R102" n="0251a16"/>疏。今刻是书。唯遵前印疏理文节次第。未敢擅自 <lb ed="X" n="0674a07"/><lb ed="R102" n="0251a17"/>移易。虽编科参梓。少有所補。一一俱依备简補遗。 <lb ed="X" n="0674a08"/><lb ed="R102" n="0251a18"/>掉直文面而<anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0801" n="0674a0801"/><anchor xml:id="beg0674a0801" n="0674a0801"/>已<anchor xml:id="end0674a0801"/>。</item> <lb ed="X" n="0674a09"/><lb ed="R102" n="0251b01"/><item xml:id="itemX57p0674a0901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0901" n="0674a0901"/><anchor xml:id="beg0674a0901" n="0674a0901"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0674a0901"/>註既十轴。记亦十轴。今疏理记文。仍分十轴。以其 <lb ed="X" n="0674a10"/><lb ed="R102" n="0251b02"/>页数过多。订本甚厚。恐翻阅者未便。故剖之为某 <lb ed="X" n="0674a11"/><lb ed="R102" n="0251b03"/>卷上下。庶幾可以薄订矣。盖为珍重<persName>佛</persName>法。非敢擅 <lb ed="X" n="0674a12"/><lb ed="R102" n="0251b04"/>易也。赐览高贤。幸垂谅我。</item></list> <lb ed="X" n="0674a13"/> <lb ed="X" n="0674a14"/><p xml:id="pX57p0674a1401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0674001" n="0674001"/></p></cb:div> <lb ed="X" n="0674a15"/> <lb ed="X" n="0674a16"/> <lb ed="X" n="0674a17"/> <lb ed="X" n="0674a18"/> <lb ed="X" n="0674a19"/> <lb ed="X" n="0674a20"/> <lb ed="X" n="0674a21"/> <lb ed="X" n="0674a22"/> <lb ed="X" n="0674a23"/> <lb ed="X" n="0674a24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0674b" n="0674b"/> <lb ed="X" n="0674b01"/> <lb ed="X" n="0674b02"/> <lb ed="X" n="0674b03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 980-E 天台四教仪註彙補辅宏记卷首</cb:mulu><head>No. 980-E <lb ed="X" n="0674b04"/><lb ed="R102" n="0252a01"/> 天台四教仪註彙補辅宏记卷首</head> <lb ed="X" n="0674b05"/> <lb ed="X" n="0674b06"/><lb ed="R102" n="0252a02"/><p xml:id="pX57p0674b0601">时教图</p> <lb ed="X" n="0674b07"/><lb ed="R102" n="0252a03"/><p xml:id="pX57p0674b0701"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0674_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0674b08"/> <lb ed="X" n="0674b09"/> <lb ed="X" n="0674b10"/> <lb ed="X" n="0674b11"/> <lb ed="X" n="0674b12"/> <lb ed="X" n="0674b13"/> <lb ed="X" n="0674b14"/> <lb ed="X" n="0674b15"/> <lb ed="X" n="0674b16"/><lb ed="R102" n="0252b05"/><p xml:id="pX57p0674b1601">妙乐。顿等四教。是此宗判教之大 <lb ed="X" n="0674b17"/><lb ed="R102" n="0252b06"/>纲。藏等四教。是一家释義之纲目。 <lb ed="X" n="0674b18"/><lb ed="R102" n="0252b07"/>若消诸教。但用藏等其文稍通。若 <lb ed="X" n="0674b19"/><lb ed="R102" n="0252b08"/>释法花。无顿等八擧止失措。</p> <lb ed="X" n="0674b20"/><lb ed="R102" n="0252b09"/><p xml:id="pX57p0674b2001">释籤。依<persName>如来</persName>藏同体权实。大悲愿 <lb ed="X" n="0674b21"/><lb ed="R102" n="0252b10"/>力。随顺物機。不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0674b2101" n="0674b2101"/><anchor xml:id="beg0674b2101" n="0674b2101"/>已<anchor xml:id="end0674b2101"/>而用。既機宜 <lb ed="X" n="0674b22"/><lb ed="R102" n="0252b11"/>不同。致法有差降。从一实理。施出 <lb ed="X" n="0674b23"/><lb ed="R102" n="0252b12"/>权理。权实二理。能诠教殊。故有四 <lb ed="X" n="0674b24"/><lb ed="R102" n="0252b13"/>种差别教起。</p> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0675a" n="0675a"/> <lb ed="X" n="0675a01"/><lb ed="R102" n="0253a01"/><p xml:id="pX57p0675a0101">【■备】註释经论。只须长行直解。故玄籤文句止观等 <lb ed="X" n="0675a02"/><lb ed="R102" n="0253a02"/>书。均少图式。唯四教仪集註。作图甚多。今本仍依 <lb ed="X" n="0675a03"/><lb ed="R102" n="0253a03"/>仪註图式写入。以俾学者易焉。</p> <lb ed="X" n="0675a04"/><lb ed="R102" n="0253a04"/><p xml:id="pX57p0675a0401">△初释图中时教之意。</p> <lb ed="X" n="0675a05"/><lb ed="R102" n="0253a05"/><p xml:id="pX57p0675a0501">【■補】部首旧列有时教图。首标<persName>如来</persName>藏心。不特明一 <lb ed="X" n="0675a06"/><lb ed="R102" n="0253a06"/>家教部宗源。即<persName>如来</persName>一代教观。知唯心具。开卷瞭 <lb ed="X" n="0675a07"/><lb ed="R102" n="0253a07"/>然。故今先明图。以明<persName>如来</persName>之教。依理而起也。理者 <lb ed="X" n="0675a08"/><lb ed="R102" n="0253a08"/>何。即众生心。夫众生现前介尔之心。一念三千。即 <lb ed="X" n="0675a09"/><lb ed="R102" n="0253a09"/>空。假。中。不可思议。当体绝待。无可诠显。姑作一圆 <lb ed="X" n="0675a10"/><lb ed="R102" n="0253a10"/>相表显之。然此心体。何名<persName>如来</persName>藏。<persName>如来</persName>。果人之号。 <lb ed="X" n="0675a11"/><lb ed="R102" n="0253a11"/>藏者。含藏之義。众生之心。含藏<persName>佛</persName>果。智慧德相。故 <lb ed="X" n="0675a12"/><lb ed="R102" n="0253a12"/>作圆相。以表因心果觉。无欠无馀也。依此起教者 <lb ed="X" n="0675a13"/><lb ed="R102" n="0253a13"/>何。<persName>如来</persName>睹明星悟道时。歎曰。奇哉。众生具有<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0675a14"/><lb ed="R102" n="0253a14"/>智慧德相。但以妄想执著。不自证得。是以兴慈运 <lb ed="X" n="0675a15"/><lb ed="R102" n="0253a15"/>悲。依<persName>如来</persName>藏诠中实理。而起圆别二教。以度迷中 <lb ed="X" n="0675a16"/><lb ed="R102" n="0253a16"/>利钝之機。又依<persName>如来</persName>藏偏真权理。而起藏通二教。 <lb ed="X" n="0675a17"/><lb ed="R102" n="0253a17"/>以度迷真利钝之機。此化法四教。从理起也然如 <lb ed="X" n="0675a18"/><lb ed="R102" n="0253a18"/>来唯以一<persName>佛</persName>之知见。咸令众生。开示悟入。意在法 <lb ed="X" n="0675a19"/><lb ed="R102" n="0253b01"/>华之纯圆。只缘機器未堪。最初兼一别教。是为第 <lb ed="X" n="0675a20"/><lb ed="R102" n="0253b02"/>一时花严之顿。大機虽悟。小機未闻。于是脱珍著 <lb ed="X" n="0675a21"/><lb ed="R102" n="0253b03"/>弊。但说三藏。令二乘革凡成圣。是为第二时渐初。 <lb ed="X" n="0675a22"/><lb ed="R102" n="0253b04"/>次至方等。弹偏斥小。歎大褒圆。对半明满。四教俱 <lb ed="X" n="0675a23"/><lb ed="R102" n="0253b05"/>说。令二乘密得通益。是为第三时渐中。次至般若。 <lb ed="X" n="0675a24"/><lb ed="R102" n="0253b06"/>融通淘汰。转教付财。带通别二。正说圆教。令二乘 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0675b" n="0675b"/> <lb ed="X" n="0675b01"/><lb ed="R102" n="0253b07"/>密得别益。为第四时渐末。于此四时中。<persName>如来</persName>一音 <lb ed="X" n="0675b02"/><lb ed="R102" n="0253b08"/>演说。众生随类各解。互相知者。名不定。不相知者。 <lb ed="X" n="0675b03"/><lb ed="R102" n="0253b09"/>名秘密。此化仪四教。从理起也。至法花。开权显实。 <lb ed="X" n="0675b04"/><lb ed="R102" n="0253b10"/>咸令开<persName>佛</persName>知见。乃畅本怀。次说涅槃为未熟人。名 <lb ed="X" n="0675b05"/><lb ed="R102" n="0253b11"/>捃拾教。亦为末代钝根。名扶律谈常教。追说四教 <lb ed="X" n="0675b06"/><lb ed="R102" n="0253b12"/>同四味施权。追泯四教。同法花显实。与法花既同 <lb ed="X" n="0675b07"/><lb ed="R102" n="0253b13"/>时味。总为非顿。非渐。非秘密。非不定之化仪。从理 <lb ed="X" n="0675b08"/><lb ed="R102" n="0253b14"/>起也。至于藏教。成生灭真俗二谛。通教。成无生真 <lb ed="X" n="0675b09"/><lb ed="R102" n="0253b15"/>俗二谛。别教。成无量隔列三谛。圆教。成无作圆融 <lb ed="X" n="0675b10"/><lb ed="R102" n="0253b16"/>三谛。虽四种不同。皆<persName>如来</persName>化法所摄。莫不从理起 <lb ed="X" n="0675b11"/><lb ed="R102" n="0253b17"/>也。以是知<persName>如来</persName>藏心。体也。五时八教。用也。盖从体 <lb ed="X" n="0675b12"/><lb ed="R102" n="0253b18"/>起用。正显心具之微旨也。问。<persName>如来</persName>藏。乃无明阴妄 <lb ed="X" n="0675b13"/><lb ed="R102" n="0254a01"/>心。<persName>世尊</persName>觉满。藏理<anchor xml:id="nkr_note_add_0675b1301" n="0675b1301"/><anchor xml:id="beg0675b1301" n="0675b1301"/>已<anchor xml:id="end0675b1301"/>显。所起时教。应云从真如理 <lb ed="X" n="0675b14"/><lb ed="R102" n="0254a02"/>上而起。何以标<persName>如来</persName>藏耶。又心<persName>佛</persName>众生。三无差别。 <lb ed="X" n="0675b15"/><lb ed="R102" n="0254a03"/>何以独标心耶。答。一家明理。就迷就事而论。不同 <lb ed="X" n="0675b16"/><lb ed="R102" n="0254a04"/>他家。及与山外。【■备】他家。指台宗外各宗法师。山外。 <lb ed="X" n="0675b17"/><lb ed="R102" n="0254a05"/>指台宗内背宗各师。如四明之徒。净觉师等是也。 <lb ed="X" n="0675b18"/><lb ed="R102" n="0254a06"/>以淸净真如。離妄立真山家。即妄全真。开初心圆 <lb ed="X" n="0675b19"/><lb ed="R102" n="0254a07"/>观也。山外隔历。近乎别教。<persName>佛</persName>祖统记内详辨。【■補】理 <lb ed="X" n="0675b20"/><lb ed="R102" n="0254a08"/>指淸净真如。若指此理。祇齐今家别教。非究竟说。 <lb ed="X" n="0675b21"/><lb ed="R102" n="0254a09"/>山门立義。所以超诸家者。正由此也。又一家纲格。 <lb ed="X" n="0675b22"/><lb ed="R102" n="0254a10"/>不出解行。解。则诸<persName>佛</persName>。众生。色心。依正。趋擧一法。无 <lb ed="X" n="0675b23"/><lb ed="R102" n="0254a11"/>非此理。行。则的指内心。玄文云。<persName>佛</persName>法太高。生法太 <lb ed="X" n="0675b24"/><lb ed="R102" n="0254a12"/>廣。于初心为难。观心则易。今云<persName>如来</persName>藏心。意欲学 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0675c" n="0675c"/> <lb ed="X" n="0675c01"/><lb ed="R102" n="0254a13"/>人擧纲挈要。依教以起观也。苟能洞了此图。则一 <lb ed="X" n="0675c02"/><lb ed="R102" n="0254a14"/>家教部。性修解行。思过半矣。胡可去哉。【■备】立图本 <lb ed="X" n="0675c03"/><lb ed="R102" n="0254a15"/>意。似将一代时教。括入一图。使人了然易明。今加 <lb ed="X" n="0675c04"/><lb ed="R102" n="0254a16"/>以性具各解。与来哲有裨。存之。华藏老人曰。藏教。 <lb ed="X" n="0675c05"/><lb ed="R102" n="0254a17"/>灭俗显真。故真谛无俗。俗谛无真。为不平等之真 <lb ed="X" n="0675c06"/><lb ed="R102" n="0254a18"/>俗。通教。具体色真俗二谛。不知中谛。别教中谛。与 <lb ed="X" n="0675c07"/><lb ed="R102" n="0254b01"/>真俗隔历不融。唯圆教。一中一切中。一假一切假。 <lb ed="X" n="0675c08"/><lb ed="R102" n="0254b02"/>一空一切空。即三即一。遮照同时。此为<persName>佛</persName>知见矣。 <lb ed="X" n="0675c09"/><lb ed="R102" n="0254b03"/>图中收归三谛者。以前皆判教相。非证莫了。必须 <lb ed="X" n="0675c10"/><lb ed="R102" n="0254b04"/>修三观。证三谛。始免数宝之讥。意深哉。</p> <lb ed="X" n="0675c11"/><lb ed="R102" n="0254b05"/><p xml:id="pX57p0675c1101">△二释图下原引之文。</p> <lb ed="X" n="0675c12"/><lb ed="R102" n="0254b06"/><p xml:id="pX57p0675c1201">【■备】初引妙乐。示判释纲目者。前四时中。顿等四教。 <lb ed="X" n="0675c13"/><lb ed="R102" n="0254b07"/>可知。法花非顿者。明非隔渐之顿。正是会渐归顿 <lb ed="X" n="0675c14"/><lb ed="R102" n="0254b08"/>也。故以顿等四教。为此宗判教之纲。既定纲<anchor xml:id="nkr_note_add_0675c1401" n="0675c1401"/><anchor xml:id="beg0675c1401" n="0675c1401"/>已<anchor xml:id="end0675c1401"/>。後 <lb ed="X" n="0675c15"/><lb ed="R102" n="0254b09"/>以藏等四教。详释五时。用顿等化仪之義。故为纲 <lb ed="X" n="0675c16"/><lb ed="R102" n="0254b10"/>目。若消下。谓前四时。未经开显。但用藏等。各论当 <lb ed="X" n="0675c17"/><lb ed="R102" n="0254b11"/>部。不擧从顿施渐。会渐归顿。及秘密不定等大纲。 <lb ed="X" n="0675c18"/><lb ed="R102" n="0254b12"/>犹可消通。若释法花。无顿等八。则五时之化仪难 <lb ed="X" n="0675c19"/><lb ed="R102" n="0254b13"/>彰。偏圆之化法莫辨。相待。绝待。義俱不显。擧止之 <lb ed="X" n="0675c20"/><lb ed="R102" n="0254b14"/>失措也。宜哉。次引释籤。明起教者。<persName>如来</persName>藏理。本一 <lb ed="X" n="0675c21"/><lb ed="R102" n="0254b15"/>中实。但小機思息化城。令证偏空。谓之权也。虽分 <lb ed="X" n="0675c22"/><lb ed="R102" n="0254b16"/>权实。理原是一。故曰同体。我<persName>佛</persName>依此。而起大悲。乃 <lb ed="X" n="0675c23"/><lb ed="R102" n="0254b17"/>为实施权。不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0675c2301" n="0675c2301"/><anchor xml:id="beg0675c2301" n="0675c2301"/>已<anchor xml:id="end0675c2301"/>而用也。然既随機立法。则从实 <lb ed="X" n="0675c24"/><lb ed="R102" n="0254b18"/>出权。<anchor xml:id="nkr_note_add_0675c2401" n="0675c2401"/><anchor xml:id="beg0675c2401" n="0675c2401"/>已<anchor xml:id="end0675c2401"/>分真中之殊。复因诠真。分藏通。诠中。分别 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0676a" n="0676a"/> <lb ed="X" n="0676a01"/><lb ed="R102" n="0255a01"/>圆。故成四种差别也。</p> <lb ed="X" n="0676a02"/><lb ed="R102" n="0255a02"/><p xml:id="pX57p0676a0201">△次释序分二初序题。</p> <lb ed="X" n="0676a03"/><lb ed="R102" n="0255a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676a0301">天台四教仪集註序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676a04"/><lb ed="R102" n="0255a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676a0401">【■备】此玉师序集註所由作也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676a05"/><lb ed="R102" n="0255a05"/><p xml:id="pX57p0676a0501">△二序文。</p> <lb ed="X" n="0676a06"/><lb ed="R102" n="0255a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676a0601">天台四教仪者。实教门之要道也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676a07"/><lb ed="R102" n="0255a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676a0701">【■補】天台大师。以两种四教。判释<persName>如来</persName>一代。所说五 <lb ed="X" n="0676a08"/><lb ed="R102" n="0255a08"/>时圣教。开本迹十妙。说止观十乘。依之修者。得道 <lb ed="X" n="0676a09"/><lb ed="R102" n="0255a09"/>如林。大师灭後。章安大师。结集廣本。有望洋之歎。 <lb ed="X" n="0676a10"/><lb ed="R102" n="0255a10"/>高丽法师。于廣本中。略录判释仪式。曰天台四教 <lb ed="X" n="0676a11"/><lb ed="R102" n="0255a11"/>仪。由是学者。易得纲要。故玉岗师。标美乎序首也。 <lb ed="X" n="0676a12"/><lb ed="R102" n="0255a12"/>仪註曰。教者。通指<persName>如来</persName>一代大藏也。教为入理之 <lb ed="X" n="0676a13"/><lb ed="R102" n="0255a13"/>门。故曰教门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676a14"/><lb ed="R102" n="0255a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676a1401">自昔至今。註释者众。或略而不备。或博而太繁。矧又 <lb ed="X" n="0676a15"/><lb ed="R102" n="0255a15"/>节去正文。但标初後。苟非精诵者。莫之能阅也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676a16"/><lb ed="R102" n="0255a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676a1601">【■補】昔指宋开宝间。至于元之元统时。三百馀年。註 <lb ed="X" n="0676a17"/><lb ed="R102" n="0255a17"/>释者。有苕溪。玄粹师。备释二卷。神智从義师。集解 <lb ed="X" n="0676a18"/><lb ed="R102" n="0255a18"/>三卷。舜江弘济师纪要三卷。其间更有註作。故云 <lb ed="X" n="0676a19"/><lb ed="R102" n="0255b01"/>众也。略者。文简而理不周。博者。辞紊而意不切。此 <lb ed="X" n="0676a20"/><lb ed="R102" n="0255b02"/>集註所由作也。初後者。初。谓一节首。後。是一节末。 <lb ed="X" n="0676a21"/><lb ed="R102" n="0255b03"/>谓但标每节首末之文也。背文。曰诵。对文曰读。但 <lb ed="X" n="0676a22"/><lb ed="R102" n="0255b04"/>标每节前後。苟非熟诵者。莫能翻阅。何以导进新 <lb ed="X" n="0676a23"/><lb ed="R102" n="0255b05"/>学哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676a24"/><lb ed="R102" n="0255b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676a2401">今集诸部之文。註于其下。将无便于披览者欤。其间 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0676b" n="0676b"/> <lb ed="X" n="0676b01"/><lb ed="R102" n="0255b07"/>一二与诸家有同异者。盖述所闻于先德。非任胸臆 <lb ed="X" n="0676b02"/><lb ed="R102" n="0255b08"/>也。若夫文末正修。初乘观法。文虽简略。理亦备焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676b03"/><lb ed="R102" n="0255b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676b0301">【■補】诸部。谓採集经论及一家教部之文。言同异者。 <lb ed="X" n="0676b04"/><lb ed="R102" n="0255b10"/>如释题之从通。分天台<persName>如来</persName>两种仪式。及文義二 <lb ed="X" n="0676b05"/><lb ed="R102" n="0255b11"/>通。乃至辩同体。异体等。与诸家有异也。先德。指净 <lb ed="X" n="0676b06"/><lb ed="R102" n="0255b12"/>慈志云师等。蒙润。南屛八世。桐州之孙。学法古源。 <lb ed="X" n="0676b07"/><lb ed="R102" n="0255b13"/>承嗣竹堂。此书。既集诸部成文。及述先德所谈。故 <lb ed="X" n="0676b08"/><lb ed="R102" n="0255b14"/>非胸臆说。罔欺後学也。若文末示观。意在起行。务 <lb ed="X" n="0676b09"/><lb ed="R102" n="0255b15"/>从圆门深入。故于正修。唯明圆行。文虽敬纸。一念 <lb ed="X" n="0676b10"/><lb ed="R102" n="0255b16"/>三千。空假中理<anchor xml:id="nkr_note_add_0676b1001" n="0676b1001"/><anchor xml:id="beg0676b1001" n="0676b1001"/>已<anchor xml:id="end0676b1001"/>大备矣。夫一念三千。即<persName>佛</persName>知见。 <lb ed="X" n="0676b11"/><lb ed="R102" n="0255b17"/>山家精髓。教观纲要。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>手授。祖祖心传。唯此而 <lb ed="X" n="0676b12"/><lb ed="R102" n="0255b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0676b1201" n="0676b1201"/><anchor xml:id="beg0676b1201" n="0676b1201"/>已<anchor xml:id="end0676b1201"/>矣。今但略擧初乘者。十法成乘。以不思议阴境。 <lb ed="X" n="0676b13"/><lb ed="R102" n="0256a01"/>为今正观。可摄下九故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676b14"/><lb ed="R102" n="0256a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676b1401">诸新学人。究心于兹。忘言忘思。筌<g ref="#CB04590">罤</g>俱掷。奚以是为。 <lb ed="X" n="0676b15"/><lb ed="R102" n="0256a03"/>然能尔也。则无适而不可。亦岂離是云乎哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676b16"/><lb ed="R102" n="0256a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676b1601">【■補】初则依言开解。继则行起解绝。设有毫发当情。 <lb ed="X" n="0676b17"/><lb ed="R102" n="0256a05"/>即以四性推破。推之既久。情念自尽。圆具之理。一 <lb ed="X" n="0676b18"/><lb ed="R102" n="0256a06"/>旦豁然。迴超言思之表。是为不思议境。此唯观智 <lb ed="X" n="0676b19"/><lb ed="R102" n="0256a07"/>所证。故曰忘言忘思。盖理既圆悟。如得鱼而忘筌。 <lb ed="X" n="0676b20"/><lb ed="R102" n="0256a08"/>获兔而弃<g ref="#CB04590">罤</g>也。是。指仪文也。适。往也。</p><p xml:id="pX57p0676b2015" cb:place="inline">【■备】人能精研 <lb ed="X" n="0676b21"/><lb ed="R102" n="0256a09"/>仪註。则于性。修。事。理。因果。自他。融会洞彻。由是集 <lb ed="X" n="0676b22"/><lb ed="R102" n="0256a10"/>之约。以窥大本之廣。复括大本之廣。以归是集之 <lb ed="X" n="0676b23"/><lb ed="R102" n="0256a11"/>约。依教二利。取捨自在。无往不可。然契理忘言之 <lb ed="X" n="0676b24"/><lb ed="R102" n="0256a12"/>人。益知教观纲宗。不離是集。故序末深致意焉。噫。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0676c" n="0676c"/> <lb ed="X" n="0676c01"/><lb ed="R102" n="0256a13"/>斯道之不明久矣。禅宗。不立文字。而目为毒海。教 <lb ed="X" n="0676c02"/><lb ed="R102" n="0256a14"/>家。不务禅观。而逞彼唇枪。唯我玉师。阐解行同途 <lb ed="X" n="0676c03"/><lb ed="R102" n="0256a15"/>之旨。揭性修一契之源。非斯人。吾孰与归。源师引 <lb ed="X" n="0676c04"/><lb ed="R102" n="0256a16"/>藕益师语。作问答云。四教仪出。而台宗晦。如执死 <lb ed="X" n="0676c05"/><lb ed="R102" n="0256a17"/>方医变症。此意如何。答。藕师<g ref="#CB15081">策</g>进学人。廣探大部。 <lb ed="X" n="0676c06"/><lb ed="R102" n="0256a18"/>不可守此自隘也。仪註一书。使初学者从约至博。 <lb ed="X" n="0676c07"/><lb ed="R102" n="0256b01"/>为教观基址也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676c08"/><lb ed="R102" n="0256b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0676c0801">时元统甲戌夏五。南天竺白莲花沙门蒙润谨序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676c09"/><lb ed="R102" n="0256b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0676c0901">【■補】此纪时也。元统。元。顺帝年号。南天竺。杭州山名 <lb ed="X" n="0676c10"/><lb ed="R102" n="0256b04"/>白莲花庵。在天竺玉几峰侧。传云。法师讳蒙润。字 <lb ed="X" n="0676c11"/><lb ed="R102" n="0256b05"/>玉岗。海盐人。年十四。依舅古源师。授天台止观诸 <lb ed="X" n="0676c12"/><lb ed="R102" n="0256b06"/>书。即了大意。源师寂。事竹堂传师嗣焉。出世主海 <lb ed="X" n="0676c13"/><lb ed="R102" n="0256b07"/>盐之当湖德藏。迁杭。上演福。下竺。诸刹。後居白莲 <lb ed="X" n="0676c14"/><lb ed="R102" n="0256b08"/>庵。专修念<persName>佛</persName>三昧。著有四教仪集註十卷行世。辩 <lb ed="X" n="0676c15"/><lb ed="R102" n="0256b09"/>讹云。夏五。出春秋。不言月者。史缺文也〇逸叟云。 <lb ed="X" n="0676c16"/><lb ed="R102" n="0256b10"/>余。久欲发明圆图序註。不藏法姪。持憩师讲录来。 <lb ed="X" n="0676c17"/><lb ed="R102" n="0256b11"/>乃芟繁存要。附于辅宏记前。以惠後人。示三师云。 <lb ed="X" n="0676c18"/><lb ed="R102" n="0256b12"/>余自乾隆丁丑。觅辅宏记。癸巳方得原记。错误者。 <lb ed="X" n="0676c19"/><lb ed="R102" n="0256b13"/>录较補正。其间旁引仪註。註及先德细标训释。更 <lb ed="X" n="0676c20"/><lb ed="R102" n="0256b14"/>其题曰。註辅宏记。仅成稿耳。圆图序註。乃雲栖憩 <lb ed="X" n="0676c21"/><lb ed="R102" n="0256b15"/>西文所述。陶径逸叟。复加删補。为素莲老大师所 <lb ed="X" n="0676c22"/><lb ed="R102" n="0256b16"/>珍藏。今复得之。彙入註辅宏记前。将非尽善也夫。</p> <lb ed="X" n="0676c23"/><lb ed="R102" n="0256b17"/><p xml:id="pX57p0676c2301">【■备】憩师圆图序註。详加删润。原本复有释此题玄 <lb ed="X" n="0676c24"/><lb ed="R102" n="0256b18"/>義一篇。所判体宗用教。勘非切要。故删之。</p></cb:div></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0677a" n="0677a"/> <lb ed="X" n="0677a01"/> <lb ed="X" n="0677a02"/> <lb ed="X" n="0677a03"/> <lb ed="X" n="0677a04"/> <lb ed="X" n="0677a05"/><cb:docNumber>No. 980</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0677a06"/><lb ed="R102" n="0257a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">一之上</cb:mulu><cb:jhead>天台四教仪註彙補辅宏记卷一之上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0677a07"/> <lb ed="X" n="0677a08"/><lb ed="R102" n="0257a02"/><byline cb:type="other">高丽沙门谛观录</byline> <lb ed="X" n="0677a09"/><lb ed="R102" n="0257a03"/><byline cb:type="other">南天竺沙门蒙润集注</byline> <lb ed="X" n="0677a10"/><lb ed="R102" n="0257a04"/><byline cb:type="author">淸比丘性权彙補辅宏记</byline> <lb ed="X" n="0677a11"/><lb ed="R102" n="0257a05"/><byline cb:type="other">淸三宝弟子钱<g ref="#CB15117">𠁼</g>庵较订</byline> <lb ed="X" n="0677a12"/><lb ed="R102" n="0257a06"/><byline cb:type="other">天台嫡裔比丘谛闲编科参梓</byline> <lb ed="X" n="0677a13"/><lb ed="R102" n="0257a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">天台四教仪註彙補辅宏记</cb:mulu><p xml:id="pX57p0677a1301">△将释此文总分为二。初释题二。初标註题。</p> <lb ed="X" n="0677a14"/><lb ed="R102" n="0257a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677a1401">天台四教仪集註。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677a15"/><lb ed="R102" n="0257a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0677a1501">【■记】初标题。天等四字。标大师所立之教。仪字。乃谛 <lb ed="X" n="0677a16"/><lb ed="R102" n="0257a10"/>师略录之文。五字原题。又为润师所集。註。即註题 <lb ed="X" n="0677a17"/><lb ed="R102" n="0257a11"/>也。名集註者抄集典章。註解要義也。盖大师。纵无 <lb ed="X" n="0677a18"/><lb ed="R102" n="0257a12"/>碍辩。说教观诸书。其词豐。谛师。录大部文心。成一 <lb ed="X" n="0677a19"/><lb ed="R102" n="0257a13"/>卷仪式。其文约。润师。复集诸文。而加註之。乃有十 <lb ed="X" n="0677a20"/><lb ed="R102" n="0257a14"/>卷仪註行焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677a21"/><lb ed="R102" n="0257a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677a2101">南天竺沙门蒙润集註。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677a22"/><lb ed="R102" n="0257a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0677a2201">【■记】次标人。天竺。应云印特迦罗。此翻月。有东南西 <lb ed="X" n="0677a23"/><lb ed="R102" n="0257a17"/>北中。五天竺国。</p><p xml:id="pX57p0677a2307" cb:place="inline">【■補】然此。非印度之南天竺。隋。真观 <lb ed="X" n="0677a24"/><lb ed="R102" n="0257a18"/>师。于杭州龙井。立精舍。名南天竺。後玉师居之。以 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0677b" n="0677b"/> <lb ed="X" n="0677b01"/><lb ed="R102" n="0257b01"/>成集註处也。沙门。解本卷。</p><p xml:id="pX57p0677b0111" cb:place="inline">【■记】师。取法雨润彼群蒙 <lb ed="X" n="0677b02"/><lb ed="R102" n="0257b02"/>意立名。法花云如彼大雲。雨于一切。如其种姓。具 <lb ed="X" n="0677b03"/><lb ed="R102" n="0257b03"/>足蒙润是也。</p><p xml:id="pX57p0677b0306" cb:place="inline">【■备】註家题。乃记者所标。记者厥功最 <lb ed="X" n="0677b04"/><lb ed="R102" n="0257b04"/>伟。惜轶其名氏无从考列篇首。辅宏者。拟附止观 <lb ed="X" n="0677b05"/><lb ed="R102" n="0257b05"/>辅行传弘而立。谓博搜详记。以辅成集註。弘传利 <lb ed="X" n="0677b06"/><lb ed="R102" n="0257b06"/>物也。示三师。讳性权。住武源集福院。遍抄彙補。勤 <lb ed="X" n="0677b07"/><lb ed="R102" n="0257b07"/>苦累载。传法支派。亦未及备考。今题。标辅宏记。及 <lb ed="X" n="0677b08"/><lb ed="R102" n="0257b08"/>列示师彙補下。特加辅宏记三字者。不敢没记者 <lb ed="X" n="0677b09"/><lb ed="R102" n="0257b09"/>苦心也。较订者。虚衷细较。删冗阐真。订成以备考 <lb ed="X" n="0677b10"/><lb ed="R102" n="0257b10"/>定也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677b11"/><lb ed="R102" n="0257b11"/><p xml:id="pX57p0677b1101">△二释仪题。</p> <lb ed="X" n="0677b12"/><lb ed="R102" n="0257b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677b1201">天台四教仪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677b13"/><lb ed="R102" n="0257b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0677b1301">【■记】初标题。此有通别二義。天等四字是别。盖西土 <lb ed="X" n="0677b14"/><lb ed="R102" n="0257b14"/>有龙猛四教。东土有光宅四教。苑公四教。晓公四 <lb ed="X" n="0677b15"/><lb ed="R102" n="0257b15"/>教。玄籤判教章廣明。今云天台四教。是别题也。仪 <lb ed="X" n="0677b16"/><lb ed="R102" n="0257b16"/>字是通。如補助仪。放生仪等。通以此立名。</p><p xml:id="pX57p0677b1617" cb:place="inline">【■备】言龙 <lb ed="X" n="0677b17"/><lb ed="R102" n="0257b17"/>猛四教者。即龙树菩萨。以阿含小乘为有门。大品 <lb ed="X" n="0677b18"/><lb ed="R102" n="0257b18"/>般若为空门。深密等诸大乘经。说有谈空。互相无 <lb ed="X" n="0677b19"/><lb ed="R102" n="0258a01"/>碍。为亦有亦空门。中论等说一切法。皆即空之有。 <lb ed="X" n="0677b20"/><lb ed="R102" n="0258a02"/>是非有。即有之空。是非空。互泯互融。即第一義。为 <lb ed="X" n="0677b21"/><lb ed="R102" n="0258a03"/>非空非有门。光宅四教者。以羊车比声闻。鹿车比 <lb ed="X" n="0677b22"/><lb ed="R102" n="0258a04"/>缘觉。牛车比菩萨。白牛车。拟大乘菩萨。唐。元晓公 <lb ed="X" n="0677b23"/><lb ed="R102" n="0258a05"/>四教者。一。三乘别教。谓四谛缘起经等。三乘共学。 <lb ed="X" n="0677b24"/><lb ed="R102" n="0258a06"/>内二乘未明法空。是别相故。二。三乘通教。般若深 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0677c" n="0677c"/> <lb ed="X" n="0677c01"/><lb ed="R102" n="0258a07"/>密经等三乘共学。于中说诸法空。即是通相。三。一 <lb ed="X" n="0677c02"/><lb ed="R102" n="0258a08"/>乘分教。梵网经等。不与二乘共学。名为一乘。于中 <lb ed="X" n="0677c03"/><lb ed="R102" n="0258a09"/>未显法之周普。名为随分。故名一乘分教四。一乘 <lb ed="X" n="0677c04"/><lb ed="R102" n="0258a10"/>满教。如花严经等。具明法界圆融周普故。苑公四 <lb ed="X" n="0677c05"/><lb ed="R102" n="0258a11"/>教者。即唐贤首。藏公弟子苑公。因宝性论有四种 <lb ed="X" n="0677c06"/><lb ed="R102" n="0258a12"/>众生。不识<persName>如来</persName>藏立四教。一。迷真异执教。谓凡外 <lb ed="X" n="0677c07"/><lb ed="R102" n="0258a13"/>迷真。廣起异执。二。真一分半教。谓二乘。如不变随 <lb ed="X" n="0677c08"/><lb ed="R102" n="0258a14"/>缘二義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0677c0801" n="0677c0801"/><anchor xml:id="beg0677c0801" n="0677c0801"/>但<anchor xml:id="end0677c0801"/>得随缘。不得不变。故名一分。于随缘中。 <lb ed="X" n="0677c09"/><lb ed="R102" n="0258a15"/>唯说生空。不说法空。故名为半。三。真一分满教。谓 <lb ed="X" n="0677c10"/><lb ed="R102" n="0258a16"/>初心菩萨。但得不变。不得随缘。故名一分。于不变 <lb ed="X" n="0677c11"/><lb ed="R102" n="0258a17"/>中。双辨二空。故名为满。四。真具分满教。谓菩萨具 <lb ed="X" n="0677c12"/><lb ed="R102" n="0258a18"/>随缘不变二義。显真实理。识<persName>如来</persName>藏故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677c13"/><lb ed="R102" n="0258b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677c1301">【□註】天台。山名也。天者。顚也。元气未分。混而为一。两仪 <lb ed="X" n="0677c14"/><lb ed="R102" n="0258b02"/>既判。淸而为天。浊而为地。此本俗名。且依俗释。台者。 <lb ed="X" n="0677c15"/><lb ed="R102" n="0258b03"/>星名也。其地分野。应天三台。故以名焉。如辅行一<note place="inline">上十 <lb ed="X" n="0677c16"/><lb ed="R102" n="0258b04"/>七</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677c17"/><lb ed="R102" n="0258b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0677c1701">【■记】顚者顶也。高无上也。元气未分为太极。淸浊<anchor xml:id="nkr_note_add_0677c1701" n="0677c1701"/><anchor xml:id="beg0677c1701" n="0677c1701"/>已<anchor xml:id="end0677c1701"/> <lb ed="X" n="0677c18"/><lb ed="R102" n="0258b06"/>判为两仪。所谓气之轻淸。上浮者为天。气之重浊。 <lb ed="X" n="0677c19"/><lb ed="R102" n="0258b07"/>下凝者为地。是也。此从儒释。若據<persName>佛</persName>经论。光洁。自 <lb ed="X" n="0677c20"/><lb ed="R102" n="0258b08"/>在。神用。名天。又身勝。乐勝。名天。如三卷天道中释。 <lb ed="X" n="0677c21"/><lb ed="R102" n="0258b09"/>星者。散也。二十八宿。列位佈散。各有分属之野。故 <lb ed="X" n="0677c22"/><lb ed="R102" n="0258b10"/>云分野。其地既上应三台之星。故山亦以天台名 <lb ed="X" n="0677c23"/><lb ed="R102" n="0258b11"/>焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677c24"/><lb ed="R102" n="0258b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0677c2401">【□註】此山即大师栖身入寂之所。盖以西方风俗。称名 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0678a" n="0678a"/> <lb ed="X" n="0678a01"/><lb ed="R102" n="0258b13"/>为尊。此土避名为敬。故以此处显其人也。复以人命 <lb ed="X" n="0678a02"/><lb ed="R102" n="0258b14"/>家。则天台为宗矣。今题意在焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678a03"/><lb ed="R102" n="0258b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0678a0301">【■记】此明大师始终缘著此山。故以此命题。辅行云。 <lb ed="X" n="0678a04"/><lb ed="R102" n="0258b16"/>西方称名为尊。如子之名。兼于父母。<persName>佛</persName>当生彼。预 <lb ed="X" n="0678a05"/><lb ed="R102" n="0258b17"/>设此仪。使慕德称名故也。此方避名为敬。故以所 <lb ed="X" n="0678a06"/><lb ed="R102" n="0258b18"/>居。显其人也。</p><p xml:id="pX57p0678a0606" cb:place="inline">【■备】辨讹曰栖身。应云栖真。以大师避 <lb ed="X" n="0678a07"/><lb ed="R102" n="0259a01"/>世守玄故也。律中。西土亦以避称为敬。如曰。不得 <lb ed="X" n="0678a08"/><lb ed="R102" n="0259a02"/>称二师名。人问。当示一字。若更问。当曰義因缘故。 <lb ed="X" n="0678a09"/><lb ed="R102" n="0259a03"/>名某甲。又根本有部。乞戒词曰。我因事至。说邬波 <lb ed="X" n="0678a10"/><lb ed="R102" n="0259a04"/><g ref="#CB00501">驮</g>耶名。邬波陀耶。名某甲。古师準此。故有上某下 <lb ed="X" n="0678a11"/><lb ed="R102" n="0259a05"/>某之称。至<persName>佛</persName>菩萨。万德洪名不讳者。如此土称<anchor xml:id="nkr_note_add_0678a1101" n="0678a1101"/><anchor xml:id="beg0678a1101" n="0678a1101"/>谥<anchor xml:id="end0678a1101"/> <lb ed="X" n="0678a12"/><lb ed="R102" n="0259a06"/>号无异。又当别论也。予。按<name role="" type="person">阿难陀</name>。罗睺罗。皆名非 <lb ed="X" n="0678a13"/><lb ed="R102" n="0259a07"/>谥。然律中。有是词避称之。義亦有之。双存可也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678a14"/><lb ed="R102" n="0259a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0678a1401">【□註】四教者。别文明化仪。化法。有乎八教。今但言四教 <lb ed="X" n="0678a15"/><lb ed="R102" n="0259a09"/>者。以通名立题。義摄两种。盖非化仪无以判。非化法 <lb ed="X" n="0678a16"/><lb ed="R102" n="0259a10"/>无以释。一书之旨。莫越于斯。教者。圣人被下之言。亦 <lb ed="X" n="0678a17"/><lb ed="R102" n="0259a11"/>诠理化物为義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678a18"/><lb ed="R102" n="0259a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0678a1801">【■记】今题标四教者。谓顿等。化仪四教。藏等。化法四 <lb ed="X" n="0678a19"/><lb ed="R102" n="0259a13"/>教。虽有仪式方法之殊。总不出四字通名也。盖如 <lb ed="X" n="0678a20"/><lb ed="R102" n="0259a14"/>来一代时教。化仪以判定。化法以分释。故题以四 <lb ed="X" n="0678a21"/><lb ed="R102" n="0259a15"/>字通名。摄两种四教也。被下之言为教者。<persName>佛</persName>菩萨 <lb ed="X" n="0678a22"/><lb ed="R102" n="0259a16"/>大悲益物。言普被于当时。教普被于後世也。诠理 <lb ed="X" n="0678a23"/><lb ed="R102" n="0259a17"/>化物为義者。谓鉴機谈理。转化物心。故化仪。有顿 <lb ed="X" n="0678a24"/><lb ed="R102" n="0259a18"/>诠渐诠之别。化法。有诠真诠中之殊。四教義云。此 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0678b" n="0678b"/> <lb ed="X" n="0678b01"/><lb ed="R102" n="0259b01"/>四通言教者。以诠理化物为義。大圣于四不可说。 <lb ed="X" n="0678b02"/><lb ed="R102" n="0259b02"/>用四悉昙赴缘而说。说能诠理。化转物心故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678b03"/><lb ed="R102" n="0259b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0678b0301">【□註】问。或约化仪立题。乃據籤文。化仪四教。文義整足。 <lb ed="X" n="0678b04"/><lb ed="R102" n="0259b04"/>任运摄得三藏等四为证。或谓颁宣藏等。以为顿等。 <lb ed="X" n="0678b05"/><lb ed="R102" n="0259b05"/>谓化仪无体。又谓顿等四教。古师亦用。藏等四教。起 <lb ed="X" n="0678b06"/><lb ed="R102" n="0259b06"/>自天台。以此为化法立题。今何以从通名耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678b07"/><lb ed="R102" n="0259b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0678b0701">【■记】此料拣从通立题。</p><p xml:id="pX57p0678b0712" cb:place="inline">【■备】设问有三。一谓四教之题。 <lb ed="X" n="0678b08"/><lb ed="R102" n="0259b08"/>的约化仪。盖據释籤。解秘密不定中云。且寄三法。 <lb ed="X" n="0678b09"/><lb ed="R102" n="0259b09"/>以出其相。何者。以此顿。渐。不定。三法对秘密故。则 <lb ed="X" n="0678b10"/><lb ed="R102" n="0259b10"/>化仪四教。文義整足。任运摄得藏通等四故也。二 <lb ed="X" n="0678b11"/><lb ed="R102" n="0259b11"/>谓四教之题。的约化法。盖據辅行。明判教文云。如 <lb ed="X" n="0678b12"/><lb ed="R102" n="0259b12"/>来权巧。善达物機。颁宣藏等。以为顿等。可知藏等 <lb ed="X" n="0678b13"/><lb ed="R102" n="0259b13"/>化法有体。顿等化仪无体故也。三谓四教之题。在 <lb ed="X" n="0678b14"/><lb ed="R102" n="0259b14"/>天台。的约化法。盖化仪四教。古师亦用。妙玄云。南 <lb ed="X" n="0678b15"/><lb ed="R102" n="0259b15"/>北地师。通用三种教相。一顿。二渐。三不定。花严为 <lb ed="X" n="0678b16"/><lb ed="R102" n="0259b16"/>化菩萨。如日照高山。名顿教。三藏为化小乘。先教 <lb ed="X" n="0678b17"/><lb ed="R102" n="0259b17"/>半字。名有相教。十二年後为大乘。说五时般若。乃 <lb ed="X" n="0678b18"/><lb ed="R102" n="0259b18"/>至常住。名无相教。此等俱为渐教也。别有一经。非 <lb ed="X" n="0678b19"/><lb ed="R102" n="0260a01"/>顿。非渐。而明<persName>佛</persName>性常住。勝鬘光明等是也。此明偏 <lb ed="X" n="0678b20"/><lb ed="R102" n="0260a02"/>方不定教。此之三意。通途共有。唯藏等四教。天台 <lb ed="X" n="0678b21"/><lb ed="R102" n="0260a03"/>独创。故以化仪立题。有滥古之讥。以化法立教。有 <lb ed="X" n="0678b22"/><lb ed="R102" n="0260a04"/>专家之美故也。今从通名何耶。</p><p xml:id="pX57p0678b2213" cb:place="inline">【■補】任运者。如顿。则 <lb ed="X" n="0678b23"/><lb ed="R102" n="0260a05"/>摄别圆。渐。则摄四教。颁宣者。谓颁布宣扬。颁宣藏 <lb ed="X" n="0678b24"/><lb ed="R102" n="0260a06"/>等四法为渐。颁宣圆别二法为顿。颁宣藏等同听 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0678c" n="0678c"/> <lb ed="X" n="0678c01"/><lb ed="R102" n="0260a07"/>异闻。为不定。互不相知。为秘密。故化仪无体。</p><p xml:id="pX57p0678c0118" cb:place="inline">【■备】释 <lb ed="X" n="0678c02"/><lb ed="R102" n="0260a08"/>籤。寄顿渐显露不定三法。以出其相者。秘密说法。 <lb ed="X" n="0678c03"/><lb ed="R102" n="0260a09"/>其相难出。故寄三法。对秘密而夹出之。则秘密之 <lb ed="X" n="0678c04"/><lb ed="R102" n="0260a10"/>相可知。而四教整足。妙乐云。秘密不传。降<persName>佛</persName>以还。 <lb ed="X" n="0678c05"/><lb ed="R102" n="0260a11"/>非所述故。因後叙出。乃可传耳。又古师。但立不定 <lb ed="X" n="0678c06"/><lb ed="R102" n="0260a12"/>等三种。今云四教亦用者。以显露秘密二种。同属 <lb ed="X" n="0678c07"/><lb ed="R102" n="0260a13"/>不定摄也。偏方二卷解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678c08"/><lb ed="R102" n="0260a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0678c0801">【□註】答。化仪。化法。有体无体。或彼此相摄。文各有意。皆 <lb ed="X" n="0678c09"/><lb ed="R102" n="0260a15"/>不为此立题而设。况古师所立顿等。与今不同。故妙 <lb ed="X" n="0678c10"/><lb ed="R102" n="0260a16"/>乐以题等藏等。为天台一家判释之纲目。今此一书。 <lb ed="X" n="0678c11"/><lb ed="R102" n="0260a17"/>既明判释。立题四教。岂偏属乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678c12"/><lb ed="R102" n="0260a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0678c1201">【■记】化法二句。牒辅行意。彼此相摄。牒籤文意。各有 <lb ed="X" n="0678c13"/><lb ed="R102" n="0260b01"/>意者。</p><p xml:id="pX57p0678c1303" cb:place="inline">【■補】籤以玄文。但擧顿渐不定。对显秘密。故不 <lb ed="X" n="0678c14"/><lb ed="R102" n="0260b02"/>擧藏等。辅行颁宣藏等。以为顿等。申用教意。显教 <lb ed="X" n="0678c15"/><lb ed="R102" n="0260b03"/>门纲格。不擧顿等。是知二文。各有攸归。皆不为此 <lb ed="X" n="0678c16"/><lb ed="R102" n="0260b04"/>立题设也。古立不同者。妙玄云。南北师。通用三种 <lb ed="X" n="0678c17"/><lb ed="R102" n="0260b05"/>教相。如日照高山。名顿等。籤曰始自花严。终至法 <lb ed="X" n="0678c18"/><lb ed="R102" n="0260b06"/>华。皆有顿義。显露中。唯除鹿苑。馀部。皆有顿故。名 <lb ed="X" n="0678c19"/><lb ed="R102" n="0260b07"/>顿教。不定。亦复如是。乃至明鹿苑初成。亦有顿義。 <lb ed="X" n="0678c20"/><lb ed="R102" n="0260b08"/>况诸经部。</p><p xml:id="pX57p0678c2005" cb:place="inline">【■记】南北诸师。通用三种。所立不定者。专 <lb ed="X" n="0678c21"/><lb ed="R102" n="0260b09"/>指勝鬘。及金光明。今家判。味味之中皆有不定。如 <lb ed="X" n="0678c22"/><lb ed="R102" n="0260b10"/>玄文云。一时。一说。一念中。备有不定。不同旧義。专 <lb ed="X" n="0678c23"/><lb ed="R102" n="0260b11"/>属二部也。是知大师。不独创化法四教。即所定化 <lb ed="X" n="0678c24"/><lb ed="R102" n="0260b12"/>仪。良亦迴与古殊。故妙乐云。顿等四教。是此宗判 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0679a" n="0679a"/> <lb ed="X" n="0679a01"/><lb ed="R102" n="0260b13"/>教之大纲。藏等四教。是一家释義之纲目。今仪文。 <lb ed="X" n="0679a02"/><lb ed="R102" n="0260b14"/>既判释俱明。宜从通名立题矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679a03"/><lb ed="R102" n="0260b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679a0301">【□註】仪者。天台一家四教判释仪式也。文末既云。自从 <lb ed="X" n="0679a04"/><lb ed="R102" n="0260b16"/>此下。略明诸家判教仪式。显今一书。明判。明释在乎 <lb ed="X" n="0679a05"/><lb ed="R102" n="0260b17"/>天台。岂可谓<persName>如来</persName>施化次第仪式耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679a06"/><lb ed="R102" n="0260b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679a0601">【■备】此下既明诸家判教仪式。此仪字。的指大师判 <lb ed="X" n="0679a07"/><lb ed="R102" n="0261a01"/>释仪式。显然矣。此恐将今仪字。误作<persName>如来</persName>施化仪 <lb ed="X" n="0679a08"/><lb ed="R102" n="0261a02"/>式而释。故辨定之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679a09"/><lb ed="R102" n="0261a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679a0901">高丽沙门谛观录。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679a10"/><lb ed="R102" n="0261a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679a1001">【■记】次标人。师讳谛观者。三谛。三观。境智一如。乃宗 <lb ed="X" n="0679a11"/><lb ed="R102" n="0261a05"/>圆教观行立名也。通惠录云。吴越。钱忠懿王。因阅 <lb ed="X" n="0679a12"/><lb ed="R102" n="0261a06"/>永嘉集。同除四住。此处为齐句。问韶国师。师曰天 <lb ed="X" n="0679a13"/><lb ed="R102" n="0261a07"/>台<name role="" type="person">国淸寺</name>。寂师。必解此语。王。延寂师至。问之。师曰。 <lb ed="X" n="0679a14"/><lb ed="R102" n="0261a08"/>此智者妙玄中文。时遭安史兵残。近则会昌焚毁。 <lb ed="X" n="0679a15"/><lb ed="R102" n="0261a09"/>教藏残缺殆尽。今高丽阐教方盛。全书在彼。王。慨 <lb ed="X" n="0679a16"/><lb ed="R102" n="0261a10"/>然使高丽。高丽君。敕僧谛观。报聘天台教部。还归 <lb ed="X" n="0679a17"/><lb ed="R102" n="0261a11"/>中国。观至。禀学寂公。天台教观。至是重昌矣。观探 <lb ed="X" n="0679a18"/><lb ed="R102" n="0261a12"/>索大本。略出四教仪二卷。其上卷。明一家判教立 <lb ed="X" n="0679a19"/><lb ed="R102" n="0261a13"/>義。下卷。明南北诸师宗途异计。後孤山师谓。上卷 <lb ed="X" n="0679a20"/><lb ed="R102" n="0261a14"/>词旨简要。学者资之。可了一化大纲。下卷乃破斥 <lb ed="X" n="0679a21"/><lb ed="R102" n="0261a15"/>古师。可缓。是以但行上卷也。</p><p xml:id="pX57p0679a2112" cb:place="inline">【■補】统纪云。观师制四 <lb ed="X" n="0679a22"/><lb ed="R102" n="0261a16"/>教仪。人无知者。螺溪亡後。故箧放光。启视之乃四 <lb ed="X" n="0679a23"/><lb ed="R102" n="0261a17"/>教仪也。由是盛行。同除四住。解九卷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679a24"/><lb ed="R102" n="0261a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679a2401">【□註】高丽。东夷国名。沙门。此云勤息。谓勤行众善。止息 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0679b" n="0679b"/> <lb ed="X" n="0679b01"/><lb ed="R102" n="0261b01"/>诸恶故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679b02"/><lb ed="R102" n="0261b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679b0201">【■记】众善。不出三学。诸恶。不出三毒。所谓勤修戒定 <lb ed="X" n="0679b03"/><lb ed="R102" n="0261b03"/>慧。息灭贪嗔痴是也。</p><p xml:id="pX57p0679b0309" cb:place="inline">【■备】若论圆观。一念三千。即空 <lb ed="X" n="0679b04"/><lb ed="R102" n="0261b04"/>假中。一破一切破。一立一切立。一究竟一切究竟。 <lb ed="X" n="0679b05"/><lb ed="R102" n="0261b05"/>何善不行。何恶不息。此最上根勤息也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679b06"/><lb ed="R102" n="0261b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679b0601">【□註】又沙门复以释为姓者。始于晋安法师也。後。增一 <lb ed="X" n="0679b07"/><lb ed="R102" n="0261b07"/>阿含来此土云。四河入海。同一鹹味。四姓出家。皆名 <lb ed="X" n="0679b08"/><lb ed="R102" n="0261b08"/>为释<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679b09"/><lb ed="R102" n="0261b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679b0901">【■记】此兼解沙门通称释也。道安云。剃发染衣。绍释 <lb ed="X" n="0679b10"/><lb ed="R102" n="0261b10"/>迦种。当以释命姓。後增一下证成。四河者。阿耨达 <lb ed="X" n="0679b11"/><lb ed="R102" n="0261b11"/>池中。东<name role="" type="person">殑伽河</name>。入东南海。南<name role="" type="person">信度河</name>。入西南海。西 <lb ed="X" n="0679b12"/><lb ed="R102" n="0261b12"/>缚刍河。入西北海。北徙多河。入东北海。即此土黄 <lb ed="X" n="0679b13"/><lb ed="R102" n="0261b13"/>河之源也。四姓。一刹利。翻田主。爱民治国。王者之 <lb ed="X" n="0679b14"/><lb ed="R102" n="0261b14"/>类。二婆罗门。翻净行。道学居贞之类。三毘舍。即商 <lb ed="X" n="0679b15"/><lb ed="R102" n="0261b15"/>贾种。四首陀。即农人种。西域记云。自馀杂姓。难以 <lb ed="X" n="0679b16"/><lb ed="R102" n="0261b16"/>详载。族姓殊者。有四流焉。又开元录。引弥沙塞律 <lb ed="X" n="0679b17"/><lb ed="R102" n="0261b17"/>云。汝等比丘。杂类出家。皆捨本姓。同称释子。既符 <lb ed="X" n="0679b18"/><lb ed="R102" n="0261b18"/>经律。遂为永式。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679b19"/><lb ed="R102" n="0262a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679b1901">【□註】显性录以四句拣云。一是沙门。非释子。出家外道。 <lb ed="X" n="0679b20"/><lb ed="R102" n="0262a02"/>二是释子。非沙门。在家释种。此王种之释也。三是释 <lb ed="X" n="0679b21"/><lb ed="R102" n="0262a03"/>子。是沙门。两土之僧。此四姓出家。通称为释。四非释 <lb ed="X" n="0679b22"/><lb ed="R102" n="0262a04"/>子。非沙门。两土之俗。四句拣之无遗矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679b23"/><lb ed="R102" n="0262a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679b2301">【■记】今虽通引。意在证成第三句也。</p><p xml:id="pX57p0679b2317" cb:place="inline">【■補】显性录。孤山 <lb ed="X" n="0679b24"/><lb ed="R102" n="0262a06"/>圆师。解金刚鎞明无情<persName>佛</persName>性。故称显性。</p><p xml:id="pX57p0679b2416" cb:place="inline">【■备】外道亦 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0679c" n="0679c"/> <lb ed="X" n="0679c01"/><lb ed="R102" n="0262a07"/>不合沙门勤息之称。今姑贴作出家说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679c02"/><lb ed="R102" n="0262a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679c0201">【□註】或谓。是释子是沙门。乃释种出家。且梵土馀种出 <lb ed="X" n="0679c03"/><lb ed="R102" n="0262a09"/>家。及此土之僧。皆称沙门释子。为何句收耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679c04"/><lb ed="R102" n="0262a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679c0401">【■记】此单辩第三句。先出异辩。且下。诘破意。以释种 <lb ed="X" n="0679c05"/><lb ed="R102" n="0262a11"/>出家。始称释子沙门者。请判两土之僧。非第三句 <lb ed="X" n="0679c06"/><lb ed="R102" n="0262a12"/>收。当何句收耶。由是一诘。异家默伏也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679c07"/><lb ed="R102" n="0262a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679c0701">【□註】录。谓观师抄录台教纲要也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679c08"/><lb ed="R102" n="0262a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679c0801">【■记】擧纲。而众目自张。抄要。而全文可委。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679c09"/><lb ed="R102" n="0262a15"/><p xml:id="pX57p0679c0901">△二释文大科分三。初叙时教法義散廣二。初正 <lb ed="X" n="0679c10"/><lb ed="R102" n="0262a16"/>叙二。初立能判主。</p> <lb ed="X" n="0679c11"/><lb ed="R102" n="0262a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679c1101">天台智者大师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679c12"/><lb ed="R102" n="0262a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679c1201">【■记】法藉人宏。教从人立。故首标立教之祖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679c13"/><lb ed="R102" n="0262b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0679c1301">【□註】拾遗记云。天台。栖真之处。智者。隋主所称。大师。群 <lb ed="X" n="0679c14"/><lb ed="R102" n="0262b02"/>生模笵。亦帝王大臣所师也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0679c15"/><lb ed="R102" n="0262b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0679c1501">【■记】天台栖真者。发隐云。师以梦符手接。瑞感钟鸣。 <lb ed="X" n="0679c16"/><lb ed="R102" n="0262b04"/>魑魅望德而消。梵僧从空而礼。宏经螺水。示寂石 <lb ed="X" n="0679c17"/><lb ed="R102" n="0262b05"/>城。缘著天台故也。隋主所称者。炀帝为晋王时。授 <lb ed="X" n="0679c18"/><lb ed="R102" n="0262b06"/>菩萨戒竟。王言。吾师传<persName>佛</persName>法灯。宜称智者。是也。大 <lb ed="X" n="0679c19"/><lb ed="R102" n="0262b07"/>师群笵者。显扬论云。经言大师者。能善教诫。声闻 <lb ed="X" n="0679c20"/><lb ed="R102" n="0262b08"/>弟子。应作。不应作事。名大师。又能化导无量众生。 <lb ed="X" n="0679c21"/><lb ed="R102" n="0262b09"/>证苦集灭道。故名。又能摧灭邪秽外道。出现于世。 <lb ed="X" n="0679c22"/><lb ed="R102" n="0262b10"/>故名。是则唯<persName>佛</persName>乃称三界大师。今称大师者。良由 <lb ed="X" n="0679c23"/><lb ed="R102" n="0262b11"/>四众攸仰。如<persName>佛</persName>出世故。请观音疏抄云。大者。褒美 <lb ed="X" n="0679c24"/><lb ed="R102" n="0262b12"/>之词。师者。教人以道之称。古者。解行可轨。名为大 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0680a" n="0680a"/> <lb ed="X" n="0680a01"/><lb ed="R102" n="0262b13"/>师。智者。是当时模笵。故称也。帝王。大臣如陈後主。 <lb ed="X" n="0680a02"/><lb ed="R102" n="0262b14"/>隋文。炀。二帝。仪同沈君理等。</p><p xml:id="pX57p0680a0212" cb:place="inline">【■备】大师先梦山顶。有 <lb ed="X" n="0680a03"/><lb ed="R102" n="0262b15"/>僧招手。伸臂至于山麓。接引令登。後入天台。见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0680a04"/><lb ed="R102" n="0262b16"/>陇南峰。徘徊留意。其夜宿于定光之草庵。咸闻钟 <lb ed="X" n="0680a05"/><lb ed="R102" n="0262b17"/>声。光。舞手长吟言。但闻鸣槌集僧。是得住之相。忆 <lb ed="X" n="0680a06"/><lb ed="R102" n="0262b18"/>昔招手相引时否。别峰华顶。独往头陀。後夜大风 <lb ed="X" n="0680a07"/><lb ed="R102" n="0263a01"/>拔木。魑魅千群。安心空寂。自然散失。师讲净名。袁 <lb ed="X" n="0680a08"/><lb ed="R102" n="0263a02"/>子雄见梵僧数十。手擎香炉出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680a09"/><lb ed="R102" n="0263a03"/><p xml:id="pX57p0680a0901">△二明所判法二。初总标。</p> <lb ed="X" n="0680a10"/><lb ed="R102" n="0263a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680a1001">以五时八教。判释东流一代圣教。馨无不尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680a11"/><lb ed="R102" n="0263a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680a1101">【■记】我<persName>佛</persName>慈悲。普化十方。遂得圣教。流传震旦。至智 <lb ed="X" n="0680a12"/><lb ed="R102" n="0263a06"/>者大师出。以五时八教定解。不蔓不漏。罄尽其旨。 <lb ed="X" n="0680a13"/><lb ed="R102" n="0263a07"/>正是书所录之文。故先总标也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680a14"/><lb ed="R102" n="0263a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680a1401">【□註】五时八教。本是<persName>如来</persName>所说之法。大师依義立名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680a15"/><lb ed="R102" n="0263a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680a1501">【■备】<persName>如来</persName>观機演化。时不愆期。教无滥设。故因时施 <lb ed="X" n="0680a16"/><lb ed="R102" n="0263a10"/>教。本是<persName>如来</persName>说法之仪。唯意旨幽深。非四依大士。 <lb ed="X" n="0680a17"/><lb ed="R102" n="0263a11"/>孰能测其端緖。大师亲见灵山一会。俨然未散。获 <lb ed="X" n="0680a18"/><lb ed="R102" n="0263a12"/>旋陀罗尼。即四依中之初依。故能依圣義。以立五 <lb ed="X" n="0680a19"/><lb ed="R102" n="0263a13"/>时八教也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680a20"/><lb ed="R102" n="0263a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680a2001">【□註】用此判释一代圣教。故云以也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680a21"/><lb ed="R102" n="0263a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680a2101">【■备】五时八教。本<persName>如来</persName>说法之仪。今加一以字。则成 <lb ed="X" n="0680a22"/><lb ed="R102" n="0263a16"/>天台解定仪矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680a23"/><lb ed="R102" n="0263a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680a2301">【□註】然上天台智者。乃能判能释之人。东流圣教。乃所 <lb ed="X" n="0680a24"/><lb ed="R102" n="0263a18"/>判所释之法。五时八教。乃判释之仪式也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0680b" n="0680b"/> <lb ed="X" n="0680b01"/><lb ed="R102" n="0263b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b0101">【■备】此于判释。而分三别。以能属人。以所属法。以时 <lb ed="X" n="0680b02"/><lb ed="R102" n="0263b02"/>教属仪。欲後学临文暸然也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680b03"/><lb ed="R102" n="0263b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680b0301">【□註】盖天台准法花意。判释诸经。如籤文云。判释准乎 <lb ed="X" n="0680b04"/><lb ed="R102" n="0263b04"/>部教。部教之義。唯在法花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680b05"/><lb ed="R102" n="0263b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b0501">【■备】大师亲证法花三昧。故准法花释定诸经。如五 <lb ed="X" n="0680b06"/><lb ed="R102" n="0263b06"/>时。化仪四教中。处处引用信解品中语是也。节義 <lb ed="X" n="0680b07"/><lb ed="R102" n="0263b07"/>曰。释籤。无判释准乎部教之文。但法法皆有此意。 <lb ed="X" n="0680b08"/><lb ed="R102" n="0263b08"/>如境妙中言。若不约教。不知教妙。若不约部。不知 <lb ed="X" n="0680b09"/><lb ed="R102" n="0263b09"/>部妙等意。略撮于此耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680b10"/><lb ed="R102" n="0263b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680b1001">【□註】判。谓剖判。释谓解释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680b11"/><lb ed="R102" n="0263b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b1101">【■备】化仪乃总纲。宣剖判。化法乃方法。宜解释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680b12"/><lb ed="R102" n="0263b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680b1201">【□註】妙乐云。顿等。是此宗判教之大纲。藏等。是一家释 <lb ed="X" n="0680b13"/><lb ed="R102" n="0263b13"/>義之纲目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680b14"/><lb ed="R102" n="0263b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b1401">【■记】大纲乃目之总处。故喩化仪。以定一化总教。网 <lb ed="X" n="0680b15"/><lb ed="R102" n="0263b15"/>目乃网之别眼。故喩化法。以释诸经别義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680b16"/><lb ed="R102" n="0263b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680b1601">【□註】如以化仪。判花严为顿。以化法别圆解释。乃至判 <lb ed="X" n="0680b17"/><lb ed="R102" n="0263b17"/>法花为非顿非渐。以纯圆独妙解释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680b18"/><lb ed="R102" n="0263b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680b1801">【■备】五时判释详解见下。</p> <lb ed="X" n="0680b19"/> <lb ed="X" n="0680b20"/> <lb ed="X" n="0680b21"/> <lb ed="X" n="0680b22"/> <lb ed="X" n="0680b23"/> <lb ed="X" n="0680b24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0680c" n="0680c"/> <lb ed="X" n="0680c01"/><lb ed="R102" n="0264a01"/><p xml:id="pX57p0680c0101"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0680_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0680c02"/> <lb ed="X" n="0680c03"/> <lb ed="X" n="0680c04"/> <lb ed="X" n="0680c05"/> <lb ed="X" n="0680c06"/> <lb ed="X" n="0680c07"/> <lb ed="X" n="0680c08"/><lb ed="R102" n="0264a08"/><p xml:id="pX57p0680c0801">【■记】下文详释时教。文義散廣。故总示之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680c09"/><lb ed="R102" n="0264a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680c0901">【□註】东流者。<persName>佛</persName>法自西而流东也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680c10"/><lb ed="R102" n="0264a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680c1001">【■记】汉。明帝时。摩腾。竺法阑。始来震旦。由是<persName>佛</persName>法廣 <lb ed="X" n="0680c11"/><lb ed="R102" n="0264a11"/>流东土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680c12"/><lb ed="R102" n="0264a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680c1201">【□註】代者。更也。<persName>如来</persName>五十年说法为一代。今以五时八 <lb ed="X" n="0680c13"/><lb ed="R102" n="0264a13"/>教。判释无遗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680c14"/><lb ed="R102" n="0264a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680c1401">【■记】<persName>如来</persName>说法。虽时长教廣。今以五时八教判释。独 <lb ed="X" n="0680c15"/><lb ed="R102" n="0264a15"/>契<persName>佛</persName>旨。更无遗议。非天台。吾谁与归。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680c16"/><lb ed="R102" n="0264a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0680c1601">【□註】若尔。妙玄何云。柰苑之前。不预小摄耶。须知妙玄 <lb ed="X" n="0680c17"/><lb ed="R102" n="0264a17"/>约时破古。谓说提谓经时。乃未转法轮<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c1701" n="0680c1701"/><anchor xml:id="beg0680c1701" n="0680c1701"/>已<anchor xml:id="end0680c1701"/>前。未有僧 <lb ed="X" n="0680c18"/><lb ed="R102" n="0264a18"/>宝。故破古师。不应于鹿苑前。别立提谓为人天小教。 <lb ed="X" n="0680c19"/><lb ed="R102" n="0264b01"/>若约法收经。则如四教義云。三藏。明世间佈施。持戒 <lb ed="X" n="0680c20"/><lb ed="R102" n="0264b02"/>禅定。即是人天之教。幷正因缘所生善法。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0680c2001" n="0680c2001"/><anchor xml:id="beg0680c2001" n="0680c2001"/>已<anchor xml:id="end0680c2001"/>为三 <lb ed="X" n="0680c21"/><lb ed="R102" n="0264b03"/>藏所摄。故先达云。约时破古。不当五时所收。约法收 <lb ed="X" n="0680c22"/><lb ed="R102" n="0264b04"/>经。義当三藏所摄也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0680c23"/><lb ed="R102" n="0264b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0680c2301">【■记】此料拣提谓经谓柰苑前所说。提谓经应在小 <lb ed="X" n="0680c24"/><lb ed="R102" n="0264b06"/>乘摄。妙玄云何柰苑前小预小乘摄。</p><p xml:id="pX57p0680c2415" cb:place="inline">【■補】既不预小 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0681a" n="0681a"/> <lb ed="X" n="0681a01"/><lb ed="R102" n="0264b07"/>摄。则不属八教。既在柰苑前。则不属五时。得毋收 <lb ed="X" n="0681a02"/><lb ed="R102" n="0264b08"/>法不尽耶。</p><p xml:id="pX57p0681a0205" cb:place="inline">【■记】须知下。是答辞。如妙玄约时破古中。 <lb ed="X" n="0681a03"/><lb ed="R102" n="0264b09"/>引释论云。初从波罗奈。终至般泥洹。凡说小乘法。 <lb ed="X" n="0681a04"/><lb ed="R102" n="0264b10"/>结为三法藏。从成道至双树。凡说大乘。结为摩诃 <lb ed="X" n="0681a05"/><lb ed="R102" n="0264b11"/>衍。柰苑之前。不预小乘摄。何者。尔时未有僧宝故 <lb ed="X" n="0681a06"/><lb ed="R102" n="0264b12"/>也。</p><p xml:id="pX57p0681a0602" cb:place="inline">【■备】虽系人天世间善论。未转小乘出世法轮。不 <lb ed="X" n="0681a07"/><lb ed="R102" n="0264b13"/>当以提谓。定立初时小教。盖<persName>佛</persName>以转法轮为时。故 <lb ed="X" n="0681a08"/><lb ed="R102" n="0264b14"/>不预小摄之言。专破旧立初时之谬也。若约法下。 <lb ed="X" n="0681a09"/><lb ed="R102" n="0264b15"/>申明台宗正判。应归三藏。以提谓经说戒善功德 <lb ed="X" n="0681a10"/><lb ed="R102" n="0264b16"/>故。故引四教義三藏世间施戒禅定作证先达下。 <lb ed="X" n="0681a11"/><lb ed="R102" n="0264b17"/>明台宗先德解释。可解。</p><p xml:id="pX57p0681a1110" cb:place="inline">【■记】古有齐朝隐士刘虬。立 <lb ed="X" n="0681a12"/><lb ed="R102" n="0264b18"/>五时教。初人天教。即提谓经。二。有相。即阿含。三。无 <lb ed="X" n="0681a13"/><lb ed="R102" n="0265a01"/>相。即般若。四。同归教。即法花。五。常住教。即涅槃。</p><p xml:id="pX57p0681a1319" cb:place="inline">【■备】 <lb ed="X" n="0681a14"/><lb ed="R102" n="0265a02"/>本节问辞。即将柰苑前不预小乘语。按以台宗五 <lb ed="X" n="0681a15"/><lb ed="R102" n="0265a03"/>时。若有遗漏。故有此难。统纪云。树神知<persName>佛</persName>七日坐 <lb ed="X" n="0681a16"/><lb ed="R102" n="0265a04"/>定未食。五百贾客过。有二大人。提谓。波利。诣神请 <lb ed="X" n="0681a17"/><lb ed="R102" n="0265a05"/>福。神曰。<persName>佛</persName>在水边。先奉食。二人和蜜<g ref="#CB00595">麨</g>上<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>授 <lb ed="X" n="0681a18"/><lb ed="R102" n="0265a06"/>三皈依。复为说五戒。其皈依僧。曰皈依未来僧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681a19"/><lb ed="R102" n="0265a07"/><p xml:id="pX57p0681a1901">△二别列二。初五时二。初征起标名。</p> <lb ed="X" n="0681a20"/><lb ed="R102" n="0265a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681a2001">言五时者。一。花严时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681a21"/><lb ed="R102" n="0265a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681a2101">【■记】<persName>如来</persName>初成正觉。称法界性。说花严经。欲令众生。 <lb ed="X" n="0681a22"/><lb ed="R102" n="0265a10"/>悟入法界也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681a23"/><lb ed="R102" n="0265a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681a2301">【□註】从经题立时。虽历七处。八会。新经九会。只是一经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681a24"/><lb ed="R102" n="0265a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681a2401">【■记】释从题立时之義。处会下解。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0681b" n="0681b"/> <lb ed="X" n="0681b01"/><lb ed="R102" n="0265a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681b0101">【□註】因行如华。莊严果德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b02"/><lb ed="R102" n="0265a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681b0201">【■记】以万行因花严。一乘果德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b03"/><lb ed="R102" n="0265a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681b0301">【□註】具云大方廣<persName>佛</persName>花严经。此人法譬三具足立题。更 <lb ed="X" n="0681b04"/><lb ed="R102" n="0265a16"/>有单三。复三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681b05"/><lb ed="R102" n="0265b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681b0501"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0681_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0681b06"/> <lb ed="X" n="0681b07"/> <lb ed="X" n="0681b08"/> <lb ed="X" n="0681b09"/> <lb ed="X" n="0681b10"/> <lb ed="X" n="0681b11"/><lb ed="R102" n="0265b07"/><p xml:id="pX57p0681b1101">【■记】阿弥陀。翻无量寿。又翻无量光。<persName>佛</persName>为能说。阿弥 <lb ed="X" n="0681b12"/><lb ed="R102" n="0265b08"/>陀为所说。皆果人。单人立题。涅槃。翻大灭度。是法。 <lb ed="X" n="0681b13"/><lb ed="R102" n="0265b09"/>解见下。单法立题。梵网。大梵天王有网罗幢。红光 <lb ed="X" n="0681b14"/><lb ed="R102" n="0265b10"/>互射。彩色交辉。褈褈珠影。涉入无尽。<persName>佛</persName>观是幢。因 <lb ed="X" n="0681b15"/><lb ed="R102" n="0265b11"/>说世界无量无边。犹如网孔。<persName>佛</persName>说教门。亦如是。单 <lb ed="X" n="0681b16"/><lb ed="R102" n="0265b12"/>喩立题。文殊。是人。翻妙德。若见<persName>佛</persName>性。即具三德。不 <lb ed="X" n="0681b17"/><lb ed="R102" n="0265b13"/>纵不横。名妙德。般若是法。解见下。人法立题。妙法 <lb ed="X" n="0681b18"/><lb ed="R102" n="0265b14"/>莲花。解见下。莲花。因果同时。以比妙法权实一体。 <lb ed="X" n="0681b19"/><lb ed="R102" n="0265b15"/>法喩立题。<persName>如来</persName>。解见下。狮子吼。比<persName>如来</persName>说法。谓一 <lb ed="X" n="0681b20"/><lb ed="R102" n="0265b16"/>音普被。异类等解。魔外倾心。所谓狮子吼。无畏说。 <lb ed="X" n="0681b21"/><lb ed="R102" n="0265b17"/>百兽闻之皆脑裂。人譬立题。大方廣<persName>佛</persName>花严经。谓 <lb ed="X" n="0681b22"/><lb ed="R102" n="0265b18"/>极虚空之可度。体无边涯。大也。竭沧溟之可饮。法 <lb ed="X" n="0681b23"/><lb ed="R102" n="0266a01"/>门无尽。方也。碎尘刹而可数。用无能测。廣也。離觉 <lb ed="X" n="0681b24"/><lb ed="R102" n="0266a02"/>所觉。朗万法之幽<g ref="#CB15035">邃</g>。<persName>佛</persName>也芬披万行。荣耀众德。华 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0681c" n="0681c"/> <lb ed="X" n="0681c01"/><lb ed="R102" n="0266a03"/>也。圆兹行德。饰彼十身。严也。贯摄玄妙。以成真光 <lb ed="X" n="0681c02"/><lb ed="R102" n="0266a04"/>之彩。经也。大方廣法也。<persName>佛</persName>。人也。花严。喩也。具足为 <lb ed="X" n="0681c03"/><lb ed="R102" n="0266a05"/>题。</p><p xml:id="pX57p0681c0302" cb:place="inline">【■補】十身。一。菩提身。菩提。翻道。谓<persName>佛</persName>成<persName>等正觉</persName>身。 <lb ed="X" n="0681c04"/><lb ed="R102" n="0266a06"/>二。愿身。指从兜率来。乘愿度生说。三。化身。谓随类 <lb ed="X" n="0681c05"/><lb ed="R102" n="0266a07"/>化现应機说。四。力持身。谓神力持真身之全身。化 <lb ed="X" n="0681c06"/><lb ed="R102" n="0266a08"/>身。及舍利之碎身。永久不壞。五。相好莊严身。谓证 <lb ed="X" n="0681c07"/><lb ed="R102" n="0266a09"/>得微尘相好实报身。六。威势身。指魔外威伏边说。 <lb ed="X" n="0681c08"/><lb ed="R102" n="0266a10"/>七。意生身。随自他意。处处受身。意有所往。身即随 <lb ed="X" n="0681c09"/><lb ed="R102" n="0266a11"/>到。度脱有情。八。福德身。指福德具足故。九。法身。法 <lb ed="X" n="0681c10"/><lb ed="R102" n="0266a12"/>性周遍法界以为身。十。智身。妙智圆明。决了诸法 <lb ed="X" n="0681c11"/><lb ed="R102" n="0266a13"/>真光。一真法界也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c12"/><lb ed="R102" n="0266a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0681c1201">【□註】旧经。晋译五十卷。或六十卷成。新经唐译八十卷 <lb ed="X" n="0681c13"/><lb ed="R102" n="0266a15"/>成。若龙宫三本。上本有十三千大千世界微尘数偈。 <lb ed="X" n="0681c14"/><lb ed="R102" n="0266a16"/>一四天下微尘数品。中本有四十九万八千八百偈。 <lb ed="X" n="0681c15"/><lb ed="R102" n="0266a17"/>一千二百品。下本有十万偈。四十八品<note place="inline">今但有三十九品如释籤 <lb ed="X" n="0681c16"/><lb ed="R102" n="0266a18"/>十八</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0681c17"/><lb ed="R102" n="0266b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0681c1701">【■记】旧经。晋。安帝时。<persName>佛</persName>度<g ref="#CB02494">跋</g>陀罗。翻觉贤。于扬州谢 <lb ed="X" n="0681c18"/><lb ed="R102" n="0266b02"/>司空寺。翻梵本三万六千颂。成晋经五十卷。或六 <lb ed="X" n="0681c19"/><lb ed="R102" n="0266b03"/>十卷。新经。唐永隆间。日照依晋本。译出入法界品。 <lb ed="X" n="0681c20"/><lb ed="R102" n="0266b04"/>两处脱文。证圣元年。<name role="" type="person">实叉难陀</name>。翻喜学。重翻日照 <lb ed="X" n="0681c21"/><lb ed="R102" n="0266b05"/>所成。兼補诸阙。成八十卷。仍脱文殊按善财顶之 <lb ed="X" n="0681c22"/><lb ed="R102" n="0266b06"/>文。贤首。将日照所補。安喜学脱处。遂得文续義连。 <lb ed="X" n="0681c23"/><lb ed="R102" n="0266b07"/>然斯二经。皆十万偈中之略。以译未尽故。龙宫三 <lb ed="X" n="0681c24"/><lb ed="R102" n="0266b08"/>本。文殊。与阿难海。于<name role="" type="person">铁围山</name>结集。护法神收入龙 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0682a" n="0682a"/> <lb ed="X" n="0682a01"/><lb ed="R102" n="0266b09"/>宫。龙树菩萨。亲往龙宫。见上。中。二本文廣。非人力 <lb ed="X" n="0682a02"/><lb ed="R102" n="0266b10"/>所持。唯以下本诵回。流传人间。今但三十九品者。 <lb ed="X" n="0682a03"/><lb ed="R102" n="0266b11"/>指唐译品数。旧经。七处八会。新译。加<name role="" type="person">普光明殿</name>一 <lb ed="X" n="0682a04"/><lb ed="R102" n="0266b12"/>会。第一。摩竭阿兰若六品。一。世主妙严。二。<persName>如来</persName>现 <lb ed="X" n="0682a05"/><lb ed="R102" n="0266b13"/>相。三。普贤三昧。四。世界成就。五。花严世界。六。毘卢 <lb ed="X" n="0682a06"/><lb ed="R102" n="0266b14"/>遮那。第二。<name role="" type="person">普光明殿</name>会六品。一。<persName>如来</persName>名号。二。四谛。 <lb ed="X" n="0682a07"/><lb ed="R102" n="0266b15"/>三。光明觉。四。菩萨问明。五净行。六。贤首。第三。忉利 <lb ed="X" n="0682a08"/><lb ed="R102" n="0266b16"/>天会说十住。有六品。一。升须弥顶。二。须弥顶偈赞。 <lb ed="X" n="0682a09"/><lb ed="R102" n="0266b17"/>三。十住。四。梵行。五。发心功德。六。明法。第四。<name role="" type="person">夜摩天</name> <lb ed="X" n="0682a10"/><lb ed="R102" n="0266b18"/>会说十。行。四品。一。升夜摩。二。升夜摩偈赞。三。十行。 <lb ed="X" n="0682a11"/><lb ed="R102" n="0267a01"/>四。十无尽藏。第五。<name role="" type="person">兜率天</name>会说十向。三品。一。升兜 <lb ed="X" n="0682a12"/><lb ed="R102" n="0267a02"/>率。二。升兜率偈赞。三。十向。第六。<name role="" type="person">他化天</name>会说十地。 <lb ed="X" n="0682a13"/><lb ed="R102" n="0267a03"/>一品。第七。重会<name role="" type="person">普光明殿</name>说十地勝进行。十一品。 <lb ed="X" n="0682a14"/><lb ed="R102" n="0267a04"/>一十定。二。十通。三。十忍。四。阿僧祇。五。寿量。六。菩萨 <lb ed="X" n="0682a15"/><lb ed="R102" n="0267a05"/>住处。七。不思议法。明<persName>佛</persName>果德。八。相海。九。随相光明 <lb ed="X" n="0682a16"/><lb ed="R102" n="0267a06"/>功德十。普贤行。十一。<persName>如来</persName>出现。第八。三会普光明 <lb ed="X" n="0682a17"/><lb ed="R102" n="0267a07"/>殿说六位。一品。谓離世间。第九。誓多林会。说入法 <lb ed="X" n="0682a18"/><lb ed="R102" n="0267a08"/>界品也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682a19"/><lb ed="R102" n="0267a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0682a1901">【□註】旧立四种花严。祖无显文。考大师。荆溪。之意。则有 <lb ed="X" n="0682a20"/><lb ed="R102" n="0267a10"/>约时。约处。约理。之不同。约理。则曰法界。约处。或曰寂 <lb ed="X" n="0682a21"/><lb ed="R102" n="0267a11"/>场。约时。曰三七日。或时长尽未来际。何得认此名言。 <lb ed="X" n="0682a22"/><lb ed="R102" n="0267a12"/>便谓花严有四种之别。且其间于義有妨。不应以後 <lb ed="X" n="0682a23"/><lb ed="R102" n="0267a13"/>分时长花严。而为寂场。又不应将通五时中。通教之 <lb ed="X" n="0682a24"/><lb ed="R102" n="0267a14"/>義。为时长也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0682b" n="0682b"/> <lb ed="X" n="0682b01"/><lb ed="R102" n="0267a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0682b0101">【■备】旧以寂场。时长。尽未来际。法界。立为四种花严。 <lb ed="X" n="0682b02"/><lb ed="R102" n="0267a16"/>考大师。荆溪意。唯约时。约处。约理。之不同。约理。曰 <lb ed="X" n="0682b03"/><lb ed="R102" n="0267a17"/>法界。约处。曰寂场。约时。曰三七日。或时长尽未来 <lb ed="X" n="0682b04"/><lb ed="R102" n="0267a18"/>际。何得认此约时之名言。反将时长。及尽未来际。 <lb ed="X" n="0682b05"/><lb ed="R102" n="0267b01"/>分立二种。加以法界。寂场二种。谓有四种别耶。且 <lb ed="X" n="0682b06"/><lb ed="R102" n="0267b02"/>其间下。辨讹云。不应以後分时长为寂场句。按旧 <lb ed="X" n="0682b07"/><lb ed="R102" n="0267b03"/>译花严。善财南询言。不離寂场。新译言。不離遮那 <lb ed="X" n="0682b08"/><lb ed="R102" n="0267b04"/>座前。既後分皆言不離。应与经语融会。又不应将 <lb ed="X" n="0682b09"/><lb ed="R102" n="0267b05"/>五时通後之義为时长句。按妙玄说花严时节长。 <lb ed="X" n="0682b10"/><lb ed="R102" n="0267b06"/>今闻般若。即能得入。籤说。一。以法界为花严。二以 <lb ed="X" n="0682b11"/><lb ed="R102" n="0267b07"/>时长通至于後。既大师。荆溪。皆以義通为时长。应 <lb ed="X" n="0682b12"/><lb ed="R102" n="0267b08"/>与祖语融会。予读所辨。甚有见识。玉师。以三约破 <lb ed="X" n="0682b13"/><lb ed="R102" n="0267b09"/>旧四种。義<anchor xml:id="nkr_note_add_0682b1301" n="0682b1301"/><anchor xml:id="beg0682b1301" n="0682b1301"/>已<anchor xml:id="end0682b1301"/>成立。且其间下二段。本属馀意。今顺 <lb ed="X" n="0682b14"/><lb ed="R102" n="0267b10"/>玉师意。备一解曰。旧既约时而立二种。不应抹去 <lb ed="X" n="0682b15"/><lb ed="R102" n="0267b11"/>三七当分。专立後分时长。以摄寂场也。至五时通 <lb ed="X" n="0682b16"/><lb ed="R102" n="0267b12"/>後为義通。齐至般若为文通。微有区别。不可以義 <lb ed="X" n="0682b17"/><lb ed="R102" n="0267b13"/>通之时长。即为文通之时长也。</p><p xml:id="pX57p0682b1713" cb:place="inline">【■记】妙乐言。所诠无 <lb ed="X" n="0682b18"/><lb ed="R102" n="0267b14"/>外。名法界。宗镜言。法界者。即一心之总名。万法之 <lb ed="X" n="0682b19"/><lb ed="R102" n="0267b15"/>归趣。寂场。解本卷。三七日。如谓初七日。说前五会。 <lb ed="X" n="0682b20"/><lb ed="R102" n="0267b16"/>以经首言。始成正觉三处。皆言不起前故。二七日。 <lb ed="X" n="0682b21"/><lb ed="R102" n="0267b17"/>说十地等。以经初言。<persName>婆伽婆</persName>成道未久。第二七日 <lb ed="X" n="0682b22"/><lb ed="R102" n="0267b18"/>故。第九会在三七日後说。有舍利弗祇园等故。此 <lb ed="X" n="0682b23"/><lb ed="R102" n="0268a01"/>據<name role="" type="person">菩提流支</name>。约不壞前後相言也。</p><p xml:id="pX57p0682b2314" cb:place="inline">【■補】统纪言。旧以 <lb ed="X" n="0682b24"/><lb ed="R102" n="0268a02"/>寂场。时长。尽未来际。法界。列为四种花严。又分前 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0682c" n="0682c"/> <lb ed="X" n="0682c01"/><lb ed="R102" n="0268a03"/>三属事。後一属理。此积代之弊。今论其義。只有三 <lb ed="X" n="0682c02"/><lb ed="R102" n="0268a04"/>名。一。谓寂场。妙玄。引方便品。始坐道场。三七思惟。 <lb ed="X" n="0682c03"/><lb ed="R102" n="0268a05"/><persName>佛</persName>最初顿说是也。以首品。至三十六品。为前分二。 <lb ed="X" n="0682c04"/><lb ed="R102" n="0268a06"/>谓时长。妙玄。引法性论。钝根三处入法界是也。三 <lb ed="X" n="0682c05"/><lb ed="R102" n="0268a07"/>十七品去为後分。三。谓尽未来际。文句言。花严未 <lb ed="X" n="0682c06"/><lb ed="R102" n="0268a08"/>席。始开于渐。妙乐说。此且寄娑婆一期设化。用通 <lb ed="X" n="0682c07"/><lb ed="R102" n="0268a09"/>今意。应知花严尽未来际。即法花经常在灵山。何 <lb ed="X" n="0682c08"/><lb ed="R102" n="0268a10"/>殊十方。更互主伴。虽有三名。而所说经。无非花严。 <lb ed="X" n="0682c09"/><lb ed="R102" n="0268a11"/>所诠理。无非法界。此统纪破旧之词也。统纪复说 <lb ed="X" n="0682c10"/><lb ed="R102" n="0268a12"/>时长。通三处者。谓般若花严海空。法花<persName>佛</persName>慧。涅槃 <lb ed="X" n="0682c11"/><lb ed="R102" n="0268a13"/>莲花藏海。是也。</p><p xml:id="pX57p0682c1107" cb:place="inline">【■备】志师。以三七思惟。收归寂场。则 <lb ed="X" n="0682c12"/><lb ed="R102" n="0268a14"/>时。处。似未分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682c13"/><lb ed="R102" n="0268a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0682c1301">【□註】问。花严时长。为至何时。答。如妙乐云。義当转教时 <lb ed="X" n="0682c14"/><lb ed="R102" n="0268a16"/>也。经家。取後分部类相从。结归前分花严部内。此即 <lb ed="X" n="0682c15"/><lb ed="R102" n="0268a17"/>通五时文通之类也。若般若。明花严海空。及日若垂 <lb ed="X" n="0682c16"/><lb ed="R102" n="0268a18"/>没馀辉峻岭。与夫莲花藏海。通至涅槃之後。此于他 <lb ed="X" n="0682c17"/><lb ed="R102" n="0268b01"/>部明花严義。不可结归本部。乃通五时中。義通之类。 <lb ed="X" n="0682c18"/><lb ed="R102" n="0268b02"/>非时长也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0682c19"/><lb ed="R102" n="0268b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0682c1901">【■记】转教。解本卷。後誓多林一会。部类相从。结归前 <lb ed="X" n="0682c20"/><lb ed="R102" n="0268b04"/>分花严部内。是为五时文通。般若花严海空者。妙 <lb ed="X" n="0682c21"/><lb ed="R102" n="0268b05"/>玄云。花严。别但在初。通则至後。故历劫修行。花严 <lb ed="X" n="0682c22"/><lb ed="R102" n="0268b06"/>海空。法花会四<persName>佛</persName>慧。即是通至二经。又像法决疑 <lb ed="X" n="0682c23"/><lb ed="R102" n="0268b07"/>经云。或见报身<name role="" type="person">莲花藏世界</name>海。为千百亿释迦牟 <lb ed="X" n="0682c24"/><lb ed="R102" n="0268b08"/>尼<persName>佛</persName>。说心地法门。乃至日出。先照高山。日没亦馀 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0683a" n="0683a"/> <lb ed="X" n="0683a01"/><lb ed="R102" n="0268b09"/>辉峻岭。故莲花藏海。通至涅槃後。以像法决疑。是 <lb ed="X" n="0683a02"/><lb ed="R102" n="0268b10"/>涅槃结经。当知上说。乃他部明花严義。不可结归 <lb ed="X" n="0683a03"/><lb ed="R102" n="0268b11"/>本部。是通五时中之義通。非花严文通之时长也。</p> <lb ed="X" n="0683a04"/><lb ed="R102" n="0268b12"/><p xml:id="pX57p0683a0401">【■補】後分时长。指誓多林一会。文殊从誓多林出。舍 <lb ed="X" n="0683a05"/><lb ed="R102" n="0268b13"/>利弗语六千弟子言。汝等见文殊威德相好等。乃 <lb ed="X" n="0683a06"/><lb ed="R102" n="0268b14"/>至文殊语诸比丘。汝等善能成就十种大心。句记 <lb ed="X" n="0683a07"/><lb ed="R102" n="0268b15"/>言。至般若来。方可得云。令诸比丘成十大心。此乃 <lb ed="X" n="0683a08"/><lb ed="R102" n="0268b16"/>義当转教时也。又统纪言。由历劫修学般若。今发 <lb ed="X" n="0683a09"/><lb ed="R102" n="0268b17"/>空智得入法界。观花严藏海。皆毕竟空。</p><p xml:id="pX57p0683a0916" cb:place="inline">【■备】辨讹言。 <lb ed="X" n="0683a10"/><lb ed="R102" n="0268b18"/>非时长。当改曰非文通。私谓。文通。義通。均有时长 <lb ed="X" n="0683a11"/><lb ed="R102" n="0269a01"/>之義。但文通时长。齐至般若。義通时长。尽未来际 <lb ed="X" n="0683a12"/><lb ed="R102" n="0269a02"/>耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683a13"/><lb ed="R102" n="0269a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683a1301">二。鹿苑时。说四阿含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683a14"/><lb ed="R102" n="0269a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683a1401">【■记】小機于顿无益。故<persName>佛</persName>隐勝现劣。不动寂场而遊 <lb ed="X" n="0683a15"/><lb ed="R102" n="0269a05"/>鹿苑。保任劣機。权证小果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683a16"/><lb ed="R102" n="0269a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683a1601">【□註】从处立时。说经虽多。同一处故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683a17"/><lb ed="R102" n="0269a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683a1701">【■補】说四阿含。不局一处。且指初转法轮处言。</p><p xml:id="pX57p0683a1721" cb:place="inline">【■备】辨 <lb ed="X" n="0683a18"/><lb ed="R102" n="0269a08"/>讹曰。同一处三字甚局。当知诸<persName>佛</persName>始化。皆在鹿苑。 <lb ed="X" n="0683a19"/><lb ed="R102" n="0269a09"/>故以立时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683a20"/><lb ed="R102" n="0269a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683a2001">【□註】乃<persName>如来</persName>昔生垂化之地。缘如辅行上<note place="inline">七</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683a21"/><lb ed="R102" n="0269a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683a2101">【■记】辅行引大论曰。波罗奈王遊猎。见二鹿主。一是 <lb ed="X" n="0683a22"/><lb ed="R102" n="0269a12"/>释迦菩萨。一是提婆达多。菩萨鹿主告王。若以供 <lb ed="X" n="0683a23"/><lb ed="R102" n="0269a13"/>馔。当差次送每日一鹿。王。善其言次当达多群中。 <lb ed="X" n="0683a24"/><lb ed="R102" n="0269a14"/>有母鹿。白其主言。我分当死。而我怀子。子非死次。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0683b" n="0683b"/> <lb ed="X" n="0683b01"/><lb ed="R102" n="0269a15"/>屈垂料理。主怒言。谁不惜命。次来但去。母至释迦 <lb ed="X" n="0683b02"/><lb ed="R102" n="0269a16"/>主所。具白。主言。若我不理。枉杀其子。若非次差。後 <lb ed="X" n="0683b03"/><lb ed="R102" n="0269a17"/>次何遣。唯我当代。王。怪问。群鹿尽耶。主言。但有滋 <lb ed="X" n="0683b04"/><lb ed="R102" n="0269a18"/>茂。为彼群鹿。归告于我。我愍之故。是身不久。必不 <lb ed="X" n="0683b05"/><lb ed="R102" n="0269b01"/>免死。慈救苦厄。其德无量。王说偈言。我实是畜兽。 <lb ed="X" n="0683b06"/><lb ed="R102" n="0269b02"/>名曰人头鹿。汝虽是畜牲。名曰鹿头人。以理而为 <lb ed="X" n="0683b07"/><lb ed="R102" n="0269b03"/>人。不以形为人。我从今日始。不食一切肉。我以无 <lb ed="X" n="0683b08"/><lb ed="R102" n="0269b04"/>畏施。亦可安汝意。以是因缘。知是释迦昔生垂化 <lb ed="X" n="0683b09"/><lb ed="R102" n="0269b05"/>之地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683b10"/><lb ed="R102" n="0269b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683b1001">【□註】群鹿所居。故名鹿苑。从树为名。亦名柰苑。二仙所 <lb ed="X" n="0683b11"/><lb ed="R102" n="0269b07"/>居。亦名仙苑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683b12"/><lb ed="R102" n="0269b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683b1201">【■记】柰苑。地多柰树故。仙苑。婆裟言。<persName>佛</persName>出世时。有阿 <lb ed="X" n="0683b13"/><lb ed="R102" n="0269b09"/>罗汉大仙于彼处。<anchor xml:id="nkr_note_add_0683b1301" n="0683b1301"/><anchor xml:id="beg0683b1301" n="0683b1301"/>已<anchor xml:id="end0683b1301"/>住。今住。当住。<persName>佛</persName>不出世。辟支 <lb ed="X" n="0683b14"/><lb ed="R102" n="0269b10"/><persName>佛</persName>住。无辟支<persName>佛</persName>。五通仙住。二仙。或是<name role="" type="person">阿罗逻</name>。迦兰。 <lb ed="X" n="0683b15"/><lb ed="R102" n="0269b11"/>二仙。</p><p xml:id="pX57p0683b1503" cb:place="inline">【■备】辨讹言从树者。指苑为树。非指柰也。犹言 <lb ed="X" n="0683b16"/><lb ed="R102" n="0269b12"/>波罗奈之林苑耳。二仙两字。恐荆溪一时便写耳。 <lb ed="X" n="0683b17"/><lb ed="R102" n="0269b13"/>以<g ref="#CB15106">鬱</g>头。蓝弗。二仙。在<name role="" type="person">摩竭提国</name>。不在此苑。今註。虽 <lb ed="X" n="0683b18"/><lb ed="R102" n="0269b14"/>引成文。似须改言<name role="" type="person">仙人堕处</name>。以五百仙人。空中闻 <lb ed="X" n="0683b19"/><lb ed="R102" n="0269b15"/>音乐生染。失神足堕此处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683b20"/><lb ed="R102" n="0269b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683b2001">【□註】阿含。翻无比法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683b21"/><lb ed="R102" n="0269b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683b2101">【■记】谓圣人智慧。分别法義。莫可比幷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683b22"/><lb ed="R102" n="0269b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683b2201">【□註】妙玄十初云。增一。明人天因果。中。明真寂深義。杂。 <lb ed="X" n="0683b23"/><lb ed="R102" n="0270a01"/>明诸禅定。长。破外道。而通说无常。知苦断集。证灭。修 <lb ed="X" n="0683b24"/><lb ed="R102" n="0270a02"/>道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0683c" n="0683c"/> <lb ed="X" n="0683c01"/><lb ed="R102" n="0270a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683c0101">【■记】报恩经言。为诸天世人。随时说法。集为增一。劝 <lb ed="X" n="0683c02"/><lb ed="R102" n="0270a04"/>化人习。为利根众生。说诸深義。名中阿含。学问者 <lb ed="X" n="0683c03"/><lb ed="R102" n="0270a05"/>习。说种种随禅法。是杂阿含。坐禅人习。破诸外道。 <lb ed="X" n="0683c04"/><lb ed="R102" n="0270a06"/>是长阿含。分别功德论曰。阿难复思惟。契经文義 <lb ed="X" n="0683c05"/><lb ed="R102" n="0270a07"/>混杂。宜当以事理相从。大小相次。第一增一。次名 <lb ed="X" n="0683c06"/><lb ed="R102" n="0270a08"/>曰中。第三名长。第四名杂。以一为首次至十。随事 <lb ed="X" n="0683c07"/><lb ed="R102" n="0270a09"/>增上名增一。中者。不大小长短等事。处中道也。长 <lb ed="X" n="0683c08"/><lb ed="R102" n="0270a10"/>者。说久远事。历劫不绝。本末元由。事经七<persName>佛</persName>圣王 <lb ed="X" n="0683c09"/><lb ed="R102" n="0270a11"/>七宝也。杂者。诸经断结。难诵难忆。事多杂碎。令人 <lb ed="X" n="0683c10"/><lb ed="R102" n="0270a12"/>喜也。然经虽四。所诠同是无常。何则。世间有漏苦 <lb ed="X" n="0683c11"/><lb ed="R102" n="0270a13"/>果。由惑业集因所感。出世间无漏寂灭。由正助道 <lb ed="X" n="0683c12"/><lb ed="R102" n="0270a14"/>品所得。众生不知苦。故不断集。不慕灭。故不修道。 <lb ed="X" n="0683c13"/><lb ed="R102" n="0270a15"/>故<persName>世尊</persName>段段说。一切行无常。不久住法。速变易法。 <lb ed="X" n="0683c14"/><lb ed="R102" n="0270a16"/>不可倚法。欲令知苦断集。慕灭。修道也。</p><p xml:id="pX57p0683c1416" cb:place="inline">【■補】真寂深 <lb ed="X" n="0683c15"/><lb ed="R102" n="0270a17"/>義者。无见思虚妄。曰真。離生死迁流。曰寂。乃出世 <lb ed="X" n="0683c16"/><lb ed="R102" n="0270a18"/>法。故曰深義。长破外道。明正因缘生法。破邪。无二 <lb ed="X" n="0683c17"/><lb ed="R102" n="0270b01"/>种因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683c18"/><lb ed="R102" n="0270b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683c1801">三。方等时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683c19"/><lb ed="R102" n="0270b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683c1901">【■记】小機保证偏真。故<persName>佛</persName>廣启褒歎之方。等施弹斥 <lb ed="X" n="0683c20"/><lb ed="R102" n="0270b04"/>之法。令羞劣慕勝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683c21"/><lb ed="R102" n="0270b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0683c2101">【□註】廣谈四教。均被众機。说经既多。处亦不一。故约法 <lb ed="X" n="0683c22"/><lb ed="R102" n="0270b06"/>立时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0683c23"/><lb ed="R102" n="0270b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0683c2301">【■记】四教幷谈。曰方。三根普被曰等。处亦不一。如王 <lb ed="X" n="0683c24"/><lb ed="R102" n="0270b08"/>舍城。<name role="" type="person">舍卫国</name>。<name role="" type="person">灵鹫山</name>。泥连河等。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0684a" n="0684a"/> <lb ed="X" n="0684a01"/><lb ed="R102" n="0270b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684a0101">【□註】若普贤观称方等者从理得名。如释籤六<note place="inline">十五云</note>此 <lb ed="X" n="0684a02"/><lb ed="R102" n="0270b10"/>以理等。名方等典。若止观二<note place="inline">六云</note>四门入<name role="" type="person">淸凉池</name>。曰方。 <lb ed="X" n="0684a03"/><lb ed="R102" n="0270b11"/>所契之理。曰等。此约行理合论。今是生酥调斥之方 <lb ed="X" n="0684a04"/><lb ed="R102" n="0270b12"/>等。義应属事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684a05"/><lb ed="R102" n="0270b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684a0501">【■记】四门。即有门空门等。</p><p xml:id="pX57p0684a0513" cb:place="inline">【■备】统纪言。旧释方等立名。 <lb ed="X" n="0684a06"/><lb ed="R102" n="0270b14"/>但分事理。未尽其義。今为委释。光明经言。读诵大 <lb ed="X" n="0684a07"/><lb ed="R102" n="0270b15"/>乘。方等经典。光明玄云。方等之教。通于三乘。新光 <lb ed="X" n="0684a08"/><lb ed="R102" n="0270b16"/>明经言。欲生人天。欲得四果。支<persName>佛</persName>。欲得<persName>佛</persName>。皆应忏 <lb ed="X" n="0684a09"/><lb ed="R102" n="0270b17"/>悔。灭除罪障。安处方等续遗记云。方等之名有二 <lb ed="X" n="0684a10"/><lb ed="R102" n="0270b18"/>義。若大经从酪出生酥。譬修多罗出方等。此约第 <lb ed="X" n="0684a11"/><lb ed="R102" n="0271a01"/>三时。名方等。即被一乘四教機。若普贤观称方等。 <lb ed="X" n="0684a12"/><lb ed="R102" n="0271a02"/>乃直明圆理。今以所引。恐谓同普贤观从理立称。 <lb ed="X" n="0684a13"/><lb ed="R102" n="0271a03"/>故引三乘忏悔文定名。的从部教。不专事理也。按 <lb ed="X" n="0684a14"/><lb ed="R102" n="0271a04"/>旧立论。有三说。一。从事。大经从修多罗出方等。无 <lb ed="X" n="0684a15"/><lb ed="R102" n="0271a05"/>量義经。次说方等。释籤生酥。调斥方等。光明经。读 <lb ed="X" n="0684a16"/><lb ed="R102" n="0271a06"/>诵大乘方等。光明玄。方等教通三乘。此皆指第三 <lb ed="X" n="0684a17"/><lb ed="R102" n="0271a07"/>时教。二。从理。普贤观经。此方等典。是诸<persName>佛</persName>眼。三。事 <lb ed="X" n="0684a18"/><lb ed="R102" n="0271a08"/>理幷通。止观曰。般若有四种方法。谓四门入淸凉 <lb ed="X" n="0684a19"/><lb ed="R102" n="0271a09"/>池。方也。所契之理平等大慧。等也。故第三时准四 <lb ed="X" n="0684a20"/><lb ed="R102" n="0271a10"/>明立義。的从部教定名。不专事理也。今玉师。以统 <lb ed="X" n="0684a21"/><lb ed="R102" n="0271a11"/>纪方等。从部教说。部教兼于事理。不若以生酥调 <lb ed="X" n="0684a22"/><lb ed="R102" n="0271a12"/>斥。乃<persName>佛</persName>化事。从事立名也。然旧立三说内。观经方 <lb ed="X" n="0684a23"/><lb ed="R102" n="0271a13"/>等从理。调斥方等从事。幷同。今註方等从事理一 <lb ed="X" n="0684a24"/><lb ed="R102" n="0271a14"/>解。亦小异。以四门入池属行。故曰此约行理合论 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0684b" n="0684b"/> <lb ed="X" n="0684b01"/><lb ed="R102" n="0271a15"/>辨讹言。生酥调斥。何曾離理。若单属事。似離理外 <lb ed="X" n="0684b02"/><lb ed="R102" n="0271a16"/>别有事方等。且觉方等部。有收经不尽之难矣。私 <lb ed="X" n="0684b03"/><lb ed="R102" n="0271a17"/>谓化事断不離理。玉师且顺旧解。重调斥边。判属 <lb ed="X" n="0684b04"/><lb ed="R102" n="0271a18"/>于事。亦不至有难词。来哲虚心融会可也。调斥者。 <lb ed="X" n="0684b05"/><lb ed="R102" n="0271b01"/>调停三乘之心。令得通益。诃斥焦芽败种。令心慕 <lb ed="X" n="0684b06"/><lb ed="R102" n="0271b02"/>大。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b07"/><lb ed="R102" n="0271b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684b0701">说维摩。</p> <lb ed="X" n="0684b08"/><lb ed="R102" n="0271b04"/><p xml:id="pX57p0684b0801">【□註】具云维摩诘所说经。人法立题。此云净名。亦翻无 <lb ed="X" n="0684b09"/><lb ed="R102" n="0271b05"/>垢称。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b10"/><lb ed="R102" n="0271b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684b1001">【■记】凡夫染有。二乘染空。菩萨染中。皆不得净名。居 <lb ed="X" n="0684b11"/><lb ed="R102" n="0271b07"/>士二边不著。中道不安。虽处居家。不著三界。示有 <lb ed="X" n="0684b12"/><lb ed="R102" n="0271b08"/>妻子。常修梵行。如莲花出水。不为所溷。故净名名 <lb ed="X" n="0684b13"/><lb ed="R102" n="0271b09"/>焉。此據迹释。若據本。乃<name role="" type="person">金粟<persName>如来</persName></name>现身。万恶尽消。 <lb ed="X" n="0684b14"/><lb ed="R102" n="0271b10"/>众善溥会。净亦不可名。于不可名中。以净名名也。 <lb ed="X" n="0684b15"/><lb ed="R102" n="0271b11"/>无垢。即净。称。即名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b16"/><lb ed="R102" n="0271b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684b1601">思益。</p> <lb ed="X" n="0684b17"/><lb ed="R102" n="0271b13"/><p xml:id="pX57p0684b1701">【□註】具云思益梵天所问经。<name role="" type="person">网明菩萨</name>答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684b18"/><lb ed="R102" n="0271b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684b1801">【■记】经曰。过东方七十二恒河沙<persName>佛</persName>土。国名淸洁。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0684b19"/><lb ed="R102" n="0271b15"/>号日月光明<persName>如来</persName>。有菩萨名思益。由我<persName>佛</persName>宣说寂 <lb ed="X" n="0684b20"/><lb ed="R102" n="0271b16"/>莊严光明。遂放是光。普照十方<persName>佛</persName>土。故思益梵天 <lb ed="X" n="0684b21"/><lb ed="R102" n="0271b17"/>来此土。说偈赞<persName>佛</persName>。兴端请益。网明以<persName>佛</persName>身相。超千 <lb ed="X" n="0684b22"/><lb ed="R102" n="0271b18"/>万日月光明为问。故<persName>佛</persName>放光。思益梵天来。与诸菩 <lb ed="X" n="0684b23"/><lb ed="R102" n="0272a01"/>萨互相问答。然经明文殊等行。迦葉空生诸圣。皆 <lb ed="X" n="0684b24"/><lb ed="R102" n="0272a02"/>有酬唱。今独指网明者。发起是经故也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0684c" n="0684c"/> <lb ed="X" n="0684c01"/><lb ed="R102" n="0272a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684c0101">楞伽。</p> <lb ed="X" n="0684c02"/><lb ed="R102" n="0272a04"/><p xml:id="pX57p0684c0201">【□註】翻不可往。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c03"/><lb ed="R102" n="0272a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684c0301">【■记】楞伽。城名。在摩罗那山顶。花严论云。其山下瞰 <lb ed="X" n="0684c04"/><lb ed="R102" n="0272a06"/>大海。上大下小。无路可上。城乃众宝所成。光映日 <lb ed="X" n="0684c05"/><lb ed="R102" n="0272a07"/>月无门可入。而此山城。为摩婆罗大夜叉王所據。 <lb ed="X" n="0684c06"/><lb ed="R102" n="0272a08"/>具大神通者。方能升往。喩自觉圣智境界。非言思 <lb ed="X" n="0684c07"/><lb ed="R102" n="0272a09"/>可到。非寂默可通。唯不思议者证入也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c08"/><lb ed="R102" n="0272a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684c0801">楞严三昧。</p> <lb ed="X" n="0684c09"/><lb ed="R102" n="0272a11"/><p xml:id="pX57p0684c0901">【□註】楞严翻健相。三昧。翻调直定。亦云正心行处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c10"/><lb ed="R102" n="0272a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684c1001">【■记】智论云。楞严。秦言健相分别。谓知诸三昧行相 <lb ed="X" n="0684c11"/><lb ed="R102" n="0272a13"/>多少深浅也。菩萨得是三昧。诸烦恼魔。及魔人。无 <lb ed="X" n="0684c12"/><lb ed="R102" n="0272a14"/>能壞者。调直定。四教義云。通言三昧。名调直定。真 <lb ed="X" n="0684c13"/><lb ed="R102" n="0272a15"/>谛三昧。離爱见为调直。俗谛三昧。以称機为调直。 <lb ed="X" n="0684c14"/><lb ed="R102" n="0272a16"/>中道三昧。无二边曲为调直也。正心行处。智度论 <lb ed="X" n="0684c15"/><lb ed="R102" n="0272a17"/>云。一切禅定摄心。皆名三摩提。此言正心行处是。 <lb ed="X" n="0684c16"/><lb ed="R102" n="0272a18"/>心无始来。常曲不端。得正心行处。则端直也。源洪 <lb ed="X" n="0684c17"/><lb ed="R102" n="0272b01"/>师言。大<persName>佛</persName>顶首楞严经。翻一切事究竟坚固。当智 <lb ed="X" n="0684c18"/><lb ed="R102" n="0272b02"/>者时。经尙未来。此指首楞严三昧也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c19"/><lb ed="R102" n="0272b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684c1901">金光明。</p> <lb ed="X" n="0684c20"/><lb ed="R102" n="0272b04"/><p xml:id="pX57p0684c2001">【□註】金。即法身。光即般若。明即解脱单法立题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c21"/><lb ed="R102" n="0272b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0684c2101">【■记】玄義言。金光明。分即三德。皆约性体。具金光明 <lb ed="X" n="0684c22"/><lb ed="R102" n="0272b06"/>真实名義。谓法性可尊可贵。当体名金。寂而常照。 <lb ed="X" n="0684c23"/><lb ed="R102" n="0272b07"/>当体名光。大悲益物。当体称明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0684c24"/><lb ed="R102" n="0272b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0684c2401">【□註】玄文顺古。复约譬喩一释。格他譬法不周。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0685a" n="0685a"/> <lb ed="X" n="0685a01"/><lb ed="R102" n="0272b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0685a0101">【■记】此因玄文。复约譬释。故今释之。玄文明古有三 <lb ed="X" n="0685a02"/><lb ed="R102" n="0272b10"/>家释题。一。数论家。金。比法身。光。比般若。明。比解脱。 <lb ed="X" n="0685a03"/><lb ed="R102" n="0272b11"/>大师破曰。数论<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a0301" n="0685a0301"/><anchor xml:id="beg0685a0301" n="0685a0301"/>但<anchor xml:id="end0685a0301"/>明真应二身。若以二释三。于论 <lb ed="X" n="0685a04"/><lb ed="R102" n="0272b12"/>不便。若取经文。无处明三德。若便作義解。何義不 <lb ed="X" n="0685a05"/><lb ed="R102" n="0272b13"/>通。而独譬三德。既违<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a0501" n="0685a0501"/><anchor xml:id="beg0685a0501" n="0685a0501"/>己<anchor xml:id="end0685a0501"/>论。又不会经。非今所用。二。 <lb ed="X" n="0685a06"/><lb ed="R102" n="0272b14"/>地人言。金质有光明之能。如法性从体起用。自有 <lb ed="X" n="0685a07"/><lb ed="R102" n="0272b15"/>般若解脱之力。但作体用二義。不须分光明异也。 <lb ed="X" n="0685a08"/><lb ed="R102" n="0272b16"/>大师破曰地论幸明三<persName>佛</persName>。三<persName>佛</persName>释题。于義自便。而 <lb ed="X" n="0685a09"/><lb ed="R102" n="0272b17"/>弃三身。从体用者。则非论義。若新旧两本。幷说三 <lb ed="X" n="0685a10"/><lb ed="R102" n="0272b18"/>身。不道体用。亦违<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a1001" n="0685a1001"/><anchor xml:id="beg0685a1001" n="0685a1001"/>己<anchor xml:id="end0685a1001"/>论。复不会经。进退何之。非今 <lb ed="X" n="0685a11"/><lb ed="R102" n="0273a01"/>所用。三。真谛三藏言。金光明。譬三种三法。谓三身。 <lb ed="X" n="0685a12"/><lb ed="R102" n="0273a02"/>三德。三位也。譬三身者。金体真实比法身。光用能 <lb ed="X" n="0685a13"/><lb ed="R102" n="0273a03"/>照。比应身。明能遍益。比化身。譬三德者。金。有四義。 <lb ed="X" n="0685a14"/><lb ed="R102" n="0273a04"/>一。色无变。二。体无染。三。转作无碍。四。令人富。比法 <lb ed="X" n="0685a15"/><lb ed="R102" n="0273a05"/>身常乐我净四德。光。有二義。一。能照了。二。能除暗。 <lb ed="X" n="0685a16"/><lb ed="R102" n="0273a06"/>比般若照境除惑。明有二義。一。无暗。二。廣远。比解 <lb ed="X" n="0685a17"/><lb ed="R102" n="0273a07"/>脱众累永尽。普益有缘。譬三位者。金性先有。如道 <lb ed="X" n="0685a18"/><lb ed="R102" n="0273a08"/>前正因位光融体显。如道中了因位。明无瑕垢。如 <lb ed="X" n="0685a19"/><lb ed="R102" n="0273a09"/>道後缘因位。大师破曰。三三之释。三義不了。且有 <lb ed="X" n="0685a20"/><lb ed="R102" n="0273a10"/>三过。一。因缘不通。二。有乖圆别。三。不称法性。破<anchor xml:id="nkr_note_add_0685a2001" n="0685a2001"/><anchor xml:id="beg0685a2001" n="0685a2001"/>已<anchor xml:id="end0685a2001"/> <lb ed="X" n="0685a21"/><lb ed="R102" n="0273a11"/>而即顺之。约譬释言。当知金光明三字。遍譬一切 <lb ed="X" n="0685a22"/><lb ed="R102" n="0273a12"/>横法门。乃称法性无边之说。遍譬一切竖法门。乃 <lb ed="X" n="0685a23"/><lb ed="R102" n="0273a13"/>称法门甚深之旨。方合经王一切遍收。此義渊博。 <lb ed="X" n="0685a24"/><lb ed="R102" n="0273a14"/>且寄十种三法为初门。谓三德。三宝。三涅槃。三身 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0685b" n="0685b"/> <lb ed="X" n="0685b01"/><lb ed="R102" n="0273a15"/>三大乘。三菩提。三般若。三<persName>佛</persName>性。三识。三道。此之三 <lb ed="X" n="0685b02"/><lb ed="R102" n="0273a16"/>法。赅括始终。甚深无量。是谓约譬一释。格他不周 <lb ed="X" n="0685b03"/><lb ed="R102" n="0273a17"/>也。拾遗记言。譬喩一释。为诸师解金光明。为世物 <lb ed="X" n="0685b04"/><lb ed="R102" n="0273a18"/>象用。譬<persName>如来</persName>深法。诸师虽用譬显法。其实不知法 <lb ed="X" n="0685b05"/><lb ed="R102" n="0273b01"/>相圆融。随名局解。故不能遍喩诸法。大师欲示金 <lb ed="X" n="0685b06"/><lb ed="R102" n="0273b02"/>光明海。无法不备。无法不融。故顺之。以金光明三 <lb ed="X" n="0685b07"/><lb ed="R102" n="0273b03"/>字。为譬具足。比<persName>佛</persName>所遊。是则略而十种。廣则一切 <lb ed="X" n="0685b08"/><lb ed="R102" n="0273b04"/>法门。一一互融。皆不思议。此乃格他譬法不周。廣 <lb ed="X" n="0685b09"/><lb ed="R102" n="0273b05"/>显性体圆具诸法是也。</p><p xml:id="pX57p0685b0910" cb:place="inline">【■補】记中以二释三。<anchor xml:id="nkr_note_add_0685b0901" n="0685b0901"/><anchor xml:id="beg0685b0901" n="0685b0901"/>己<anchor xml:id="end0685b0901"/>宗则 <lb ed="X" n="0685b10"/><lb ed="R102" n="0273b06"/>壞。于论不便。此破违宗。若取经文。无处明譬三德。 <lb ed="X" n="0685b11"/><lb ed="R102" n="0273b07"/>此破乖经。因果不通。因与果相违也。十种三法者。 <lb ed="X" n="0685b12"/><lb ed="R102" n="0273b08"/>三道。苦。惑业。三宝。<persName>佛</persName>法僧。三身。法报化。三涅槃。一 <lb ed="X" n="0685b13"/><lb ed="R102" n="0273b09"/>性净。即实相。二。圆净。即惑净理圆显。三。方便净。即 <lb ed="X" n="0685b14"/><lb ed="R102" n="0273b10"/>善巧净。三德。法身。般若。解脱。三菩提。一。真性菩提。 <lb ed="X" n="0685b15"/><lb ed="R102" n="0273b11"/>以此真性为道。二。实智菩提。即能照之智。三。方便 <lb ed="X" n="0685b16"/><lb ed="R102" n="0273b12"/>菩提。谓善巧化用自在。三<persName>佛</persName>性。一。自性住<persName>佛</persName>性。谓 <lb ed="X" n="0685b17"/><lb ed="R102" n="0273b13"/>真如自性常住。二。引出<persName>佛</persName>性。谓性由修显引出。三 <lb ed="X" n="0685b18"/><lb ed="R102" n="0273b14"/>至得果<persName>佛</persName>性。谓证得果位显发。三识谓七识。八识。 <lb ed="X" n="0685b19"/><lb ed="R102" n="0273b15"/>九白净识。又一。真识。谓真心。二。现识。变现根身世 <lb ed="X" n="0685b20"/><lb ed="R102" n="0273b16"/>界。三。分别识。三大乘。一。理乘。谓理性。二随乘。即智 <lb ed="X" n="0685b21"/><lb ed="R102" n="0273b17"/>随理运。三。得乘。即得果。自解脱。得機。令他解脱。三 <lb ed="X" n="0685b22"/><lb ed="R102" n="0273b18"/>般若。一。实相。即实体。二。观照。即照智。三。方便。善巧 <lb ed="X" n="0685b23"/><lb ed="R102" n="0274a01"/>化用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685b24"/><lb ed="R102" n="0274a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0685b2401">【□註】其如经题。是法非譬。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0685c" n="0685c"/> <lb ed="X" n="0685c01"/><lb ed="R102" n="0274a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0685c0101">【■记】或谓。大师既顺古以喩显法。何又自立附文当 <lb ed="X" n="0685c02"/><lb ed="R102" n="0274a04"/>体二种释题。故今释之。如记言。虽然顺古以喩显 <lb ed="X" n="0685c03"/><lb ed="R102" n="0274a05"/>法。其如经题是法非譬。故後自立附文。当体三种 <lb ed="X" n="0685c04"/><lb ed="R102" n="0274a06"/>解释。斥彼推喩疏远。依经就法。方为亲切。斯由大 <lb ed="X" n="0685c05"/><lb ed="R102" n="0274a07"/>师。深解法性。具金光明真实名義。究竟成就也除 <lb ed="X" n="0685c06"/><lb ed="R102" n="0274a08"/>法性外名言。皆无实義。是金光明三种法门。擧一 <lb ed="X" n="0685c07"/><lb ed="R102" n="0274a09"/>即三。全三是一。非一非三。而三而一。不纵不横。绝 <lb ed="X" n="0685c08"/><lb ed="R102" n="0274a10"/>思绝议。是秘密藏<persName>佛</persName>所遊处也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685c09"/><lb ed="R102" n="0274a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0685c0901">【□註】又不可以被利钝機。双存法譬也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0685c10"/><lb ed="R102" n="0274a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0685c1001">【■记】此遮双存以被二機。</p><p xml:id="pX57p0685c1013" cb:place="inline">【■補】遮双存者。玄文问。旧言 <lb ed="X" n="0685c11"/><lb ed="R102" n="0274a13"/>此经说譬得名。云何矫義而依文耶。答非今就文。 <lb ed="X" n="0685c12"/><lb ed="R102" n="0274a14"/>而害于譬。若苟执喩复害于文。義有二途。应须两 <lb ed="X" n="0685c13"/><lb ed="R102" n="0274a15"/>存。故前言義推疏远。依文亲近。记曰。如此用譬。虽 <lb ed="X" n="0685c14"/><lb ed="R102" n="0274a16"/>无经據。存之有益。二不偏废。汝专执譬。弃亲逐疏。 <lb ed="X" n="0685c15"/><lb ed="R102" n="0274a17"/>我今双存。亲疏俱得。如玄文言。钝根以譬拟法。利 <lb ed="X" n="0685c16"/><lb ed="R102" n="0274a18"/>根即法作喩。故经言。甚深法性。安住其中。即于是 <lb ed="X" n="0685c17"/><lb ed="R102" n="0274b01"/>典。金光明中。而得见我。<name role="" type="person">释迦文<persName>佛</persName></name>。又空品言。为钝 <lb ed="X" n="0685c18"/><lb ed="R102" n="0274b02"/>根故。起大悲心。盖钝根守指守株。<g ref="#CB03408">寧</g>知兔。月。利人 <lb ed="X" n="0685c19"/><lb ed="R102" n="0274b03"/>悬解。不须株指也。又记言。<persName>佛</persName>说兹典。既被二根。故 <lb ed="X" n="0685c20"/><lb ed="R102" n="0274b04"/>通经者释题。亦须二说。赴其利钝。复贬从喩。如守 <lb ed="X" n="0685c21"/><lb ed="R102" n="0274b05"/>株指。褒依法者。悬解兔月。不须株指。足见不许释 <lb ed="X" n="0685c22"/><lb ed="R102" n="0274b06"/>譬微意。玉师恐後人不了以法比二说为定旨。故 <lb ed="X" n="0685c23"/><lb ed="R102" n="0274b07"/>揭出言。其如经题。是法非譬。复恐以被利钝为证 <lb ed="X" n="0685c24"/><lb ed="R102" n="0274b08"/>據。故又言不可以被利钝機。双存等也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0686a" n="0686a"/> <lb ed="X" n="0686a01"/><lb ed="R102" n="0274b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686a0101">勝鬘等经。</p> <lb ed="X" n="0686a02"/><lb ed="R102" n="0274b10"/><p xml:id="pX57p0686a0201">【□註】具云勝鬘狮子吼一乘大方便方廣经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a03"/><lb ed="R102" n="0274b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686a0301">【■记】波斯匿王。召女勝鬘。回国见<persName>佛</persName>。女说偈言。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0686a04"/><lb ed="R102" n="0274b12"/>现世间。普为群生。出亦应愍我等。宜速降此间。说 <lb ed="X" n="0686a05"/><lb ed="R102" n="0274b13"/>毕。<persName>如来</persName>现身令见。又说偈赞<persName>佛</persName>。及种种法。<persName>如来</persName>印 <lb ed="X" n="0686a06"/><lb ed="R102" n="0274b14"/>可。故有是经也。方便有三。一。为实施权。曲巧方便。 <lb ed="X" n="0686a07"/><lb ed="R102" n="0274b15"/>二。理本无言。假言而言大方便。三。权实无滞大方 <lb ed="X" n="0686a08"/><lb ed="R102" n="0274b16"/>便。初。如一<persName>佛</persName>乘分别说三。是也。二。如诸法寂灭相。 <lb ed="X" n="0686a09"/><lb ed="R102" n="0274b17"/>不可以言宣。以方便力故。为五比丘说是也。三。如 <lb ed="X" n="0686a10"/><lb ed="R102" n="0274b18"/>涉有未始迷空。观空不遗于有。即<persName>佛</persName>方便知见波 <lb ed="X" n="0686a11"/><lb ed="R102" n="0275a01"/>罗密皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0686a1101" n="0686a1101"/><anchor xml:id="beg0686a1101" n="0686a1101"/>已<anchor xml:id="end0686a1101"/>具足。是也。今是後二种。又经言。若<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0686a12"/><lb ed="R102" n="0275a02"/>随彼所欲而方便说。即是一乘。一乘者。即第一義。 <lb ed="X" n="0686a13"/><lb ed="R102" n="0275a03"/>方廣狮子吼见前。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a14"/><lb ed="R102" n="0275a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686a1401">【□註】<name role="" type="person">勝鬘夫人</name>。即<name role="" type="person">舍卫国</name>波斯匿王女。<name role="" type="person">茉莉夫人</name>所生。 <lb ed="X" n="0686a15"/><lb ed="R102" n="0275a05"/>为逾阇国王妃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a16"/><lb ed="R102" n="0275a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686a1601">【■记】梵语摩利室罗。翻勝鬘。相好勝母故。波斯匿。翻 <lb ed="X" n="0686a17"/><lb ed="R102" n="0275a07"/>和悦。王多仁慈故。末利。翻鬘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a18"/><lb ed="R102" n="0275a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686a1801">四般若时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a19"/><lb ed="R102" n="0275a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686a1901">【■记】由前方等。二乘虽发心乐大。故习犹坚。夫欲淘 <lb ed="X" n="0686a20"/><lb ed="R102" n="0275a10"/>汰执情。必须空慧之水。故有般若时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a21"/><lb ed="R102" n="0275a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686a2101">【□註】从经题立时。般若。翻智慧。智慧轻薄。即五种不翻 <lb ed="X" n="0686a22"/><lb ed="R102" n="0275a12"/>之一也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686a23"/><lb ed="R102" n="0275a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686a2301">【■记】有分别。名智。无分别。名慧。又根本。名慧。後得。名 <lb ed="X" n="0686a24"/><lb ed="R102" n="0275a14"/>智。今以智慧双易般若者。显权实一体大慧也。五 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0686b" n="0686b"/> <lb ed="X" n="0686b01"/><lb ed="R102" n="0275a15"/>不翻者。一。秘密不翻如诸陀罗尼咒。二。多含不翻。 <lb ed="X" n="0686b02"/><lb ed="R102" n="0275a16"/>如婆伽梵含六義。三。此方无不翻。如<name role="" type="person">阎浮提</name>树。四 <lb ed="X" n="0686b03"/><lb ed="R102" n="0275a17"/>顺古不翻。如阿耨菩提。自古存梵。五。生善不翻。如 <lb ed="X" n="0686b04"/><lb ed="R102" n="0275a18"/>般若尊重。智慧轻薄。为人生善。仍存般若也。</p><p xml:id="pX57p0686b0418" cb:place="inline">【■备】记 <lb ed="X" n="0686b05"/><lb ed="R102" n="0275b01"/>中分解智慧。亦一往言之。弗泥也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b06"/><lb ed="R102" n="0275b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686b0601">说摩阿般若。光赞般若。金刚般若。大品般若等。诸般 <lb ed="X" n="0686b07"/><lb ed="R102" n="0275b03"/>若经。</p> <lb ed="X" n="0686b08"/><lb ed="R102" n="0275b04"/><p xml:id="pX57p0686b0801">【□註】摩诃。翻大多勝。以多含故不翻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b09"/><lb ed="R102" n="0275b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686b0901">【■记】非小乘故大。诠显十八种空。乃至八万四千波 <lb ed="X" n="0686b10"/><lb ed="R102" n="0275b06"/>罗密故多。一切诸<persName>佛</persName>菩提。皆从般若中出故勝。多 <lb ed="X" n="0686b11"/><lb ed="R102" n="0275b07"/>含不翻。亦五不翻之一。</p><p xml:id="pX57p0686b1110" cb:place="inline">【■备】记解大多勝。约般若部 <lb ed="X" n="0686b12"/><lb ed="R102" n="0275b08"/>说。其实含多義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b13"/><lb ed="R102" n="0275b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686b1301">【□註】光赞经云。于是<persName>世尊</persName>从其舌本。悉覆<persName>佛</persName>土。而出无 <lb ed="X" n="0686b14"/><lb ed="R102" n="0275b10"/>数百千光明。照三千界。其光明中自然而植金莲花。 <lb ed="X" n="0686b15"/><lb ed="R102" n="0275b11"/>其莲花上。各有诸<persName>佛</persName>讲说此经。光。即光明。赞。即讲说。 <lb ed="X" n="0686b16"/><lb ed="R102" n="0275b12"/>即大品上帙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b17"/><lb ed="R102" n="0275b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686b1701">【■记】此可配于三种般若。谓从其舌本悉覆<persName>佛</persName>土。即 <lb ed="X" n="0686b18"/><lb ed="R102" n="0275b14"/>实相般若。实相遍覆法界也。出光明照三千界句。 <lb ed="X" n="0686b19"/><lb ed="R102" n="0275b15"/>即观照般若。观照。照察万有也。其光植金莲花。华 <lb ed="X" n="0686b20"/><lb ed="R102" n="0275b16"/>上有<persName>佛</persName>说经。即文字般若。文字般若。从大悲心流 <lb ed="X" n="0686b21"/><lb ed="R102" n="0275b17"/>出也。</p><p xml:id="pX57p0686b2103" cb:place="inline">【■备】配合出记者新意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686b22"/><lb ed="R102" n="0275b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686b2201">【□註】金刚。从喩立名。以金中精刚。能断难断。喩般若断 <lb ed="X" n="0686b23"/><lb ed="R102" n="0276a01"/>疑荡相。亦名小般若乃大部六百卷中。第五百七十 <lb ed="X" n="0686b24"/><lb ed="R102" n="0276a02"/>七卷。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0686c" n="0686c"/> <lb ed="X" n="0686c01"/><lb ed="R102" n="0276a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686c0101">【■记】海中有宝。名金刚。最坚利。坚故。不为诸物壞。利 <lb ed="X" n="0686c02"/><lb ed="R102" n="0276a04"/>故。能壞一切物。以喩般若。能断难断之惑。不为无 <lb ed="X" n="0686c03"/><lb ed="R102" n="0276a05"/>明烦恼所壞。</p><p xml:id="pX57p0686c0306" cb:place="inline">【■备】源洪师言。名小般若句。疑集註便 <lb ed="X" n="0686c04"/><lb ed="R102" n="0276a06"/>引。盖藏中原有小品十卷。对摩诃名小。存俟後定。 <lb ed="X" n="0686c05"/><lb ed="R102" n="0276a07"/>此有六译。今流通本。姚秦鸠摩罗什译也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686c06"/><lb ed="R102" n="0276a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686c0601">【□註】大品。辅行五上<note place="inline">七</note>云。大品凡列法门。无不皆以五 <lb ed="X" n="0686c07"/><lb ed="R102" n="0276a09"/>阴为首。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686c08"/><lb ed="R102" n="0276a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686c0801">【■记】大品言。声闻依四念处行道。菩萨初观色。乃至 <lb ed="X" n="0686c09"/><lb ed="R102" n="0276a11"/>一切种智。章章皆尔。故辅行言。此是引证。依经義 <lb ed="X" n="0686c10"/><lb ed="R102" n="0276a12"/>以明十境。通能覆障。五阴为初故。大品及大般若。 <lb ed="X" n="0686c11"/><lb ed="R102" n="0276a13"/>凡列法门。皆以五阴为首。五阴。只是念处境耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686c12"/><lb ed="R102" n="0276a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0686c1201">【□註】等诸般若经者。谓等于小品。放光。仁王。天王。文殊 <lb ed="X" n="0686c13"/><lb ed="R102" n="0276a15"/>问般若等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0686c14"/><lb ed="R102" n="0276a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0686c1401">【■補】统纪言。大品般若四十卷。按藏经目录言。摩诃 <lb ed="X" n="0686c15"/><lb ed="R102" n="0276a17"/>般若三十卷。光赞十卷。龙树用此本。作智度论百 <lb ed="X" n="0686c16"/><lb ed="R102" n="0276a18"/>卷。智者依此论。作疏二十卷。今在高丽未至。是知 <lb ed="X" n="0686c17"/><lb ed="R102" n="0276b01"/>摩诃。光赞。皆即大品也。又统纪曰。若放光金刚等 <lb ed="X" n="0686c18"/><lb ed="R102" n="0276b02"/>十经。皆晋宋间译。唐。装法师始翻出大般若六百 <lb ed="X" n="0686c19"/><lb ed="R102" n="0276b03"/>卷。当知前十经。皆重翻也。天台诸部所引。正大品 <lb ed="X" n="0686c20"/><lb ed="R102" n="0276b04"/>中義。是罗什翻。十经者大品。光赞。小品。大明度勝。 <lb ed="X" n="0686c21"/><lb ed="R102" n="0276b05"/>天王。文殊问。金刚。七部均罗什译。道行。竺朔译。新 <lb ed="X" n="0686c22"/><lb ed="R102" n="0276b06"/>道行。支谶译。放光。晋罗義译。</p><p xml:id="pX57p0686c2212" cb:place="inline">【■备】统纪十经。仁王不 <lb ed="X" n="0686c23"/><lb ed="R102" n="0276b07"/>在其列。又统纪曰。四教仪列般若诸经名。总别重 <lb ed="X" n="0686c24"/><lb ed="R102" n="0276b08"/>出。难于分别。盖摩诃。即大品。此指摩诃大品重出 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0687a" n="0687a"/> <lb ed="X" n="0687a01"/><lb ed="R102" n="0276b09"/>也。私谓。集註大部六百卷中句。亦系便写。以六百 <lb ed="X" n="0687a02"/><lb ed="R102" n="0276b10"/>卷乃唐所出。不须引用也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a03"/><lb ed="R102" n="0276b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687a0301">五法花涅槃时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a04"/><lb ed="R102" n="0276b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687a0401">【■记】二乘于般若会。领知法门。故说法花开四时权。 <lb ed="X" n="0687a05"/><lb ed="R102" n="0276b13"/>显一乘妙。然有漏网機。及横来众。未闻前教。岂解 <lb ed="X" n="0687a06"/><lb ed="R102" n="0276b14"/><persName>佛</persName>乘。更说涅槃。重为捃拾。普令证归<persName>佛</persName>慧。故二经 <lb ed="X" n="0687a07"/><lb ed="R102" n="0276b15"/>同为第五时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a08"/><lb ed="R102" n="0276b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687a0801">【□註】从经题立时。以此二经同醍醐故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a09"/><lb ed="R102" n="0276b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687a0901">【■補】妙玄曰。醍醐众味之後。涅槃称醍醐。此经名大 <lb ed="X" n="0687a10"/><lb ed="R102" n="0276b18"/>王膳。故同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a11"/><lb ed="R102" n="0277a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687a1101">【□註】具云妙法莲花经。妙名不可思议。法即十界十如 <lb ed="X" n="0687a12"/><lb ed="R102" n="0277a02"/>权实之法。莲花譬上权实法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a13"/><lb ed="R102" n="0277a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687a1301">【■记】法花有三本。晋译。名正法花十卷。秦译。名妙法 <lb ed="X" n="0687a14"/><lb ed="R102" n="0277a04"/>莲花七卷。隋译。名添品妙法花八卷。今是秦本。妙 <lb ed="X" n="0687a15"/><lb ed="R102" n="0277a05"/>名不可思议者。言语道断。心行处灭也。十界。谓四 <lb ed="X" n="0687a16"/><lb ed="R102" n="0277a06"/>圣六凡。莲花譬者。莲花。因果同时。喩妙法权实一 <lb ed="X" n="0687a17"/><lb ed="R102" n="0277a07"/>体。</p><p xml:id="pX57p0687a1702" cb:place="inline">【■補】妙法即实相。十如者。如是相。相據外而可别。 <lb ed="X" n="0687a18"/><lb ed="R102" n="0277a08"/>如是性。性據内而不改。如是体。主质名体。如是力。 <lb ed="X" n="0687a19"/><lb ed="R102" n="0277a09"/>功能名力。如是作。构造为作。如是因。习因为因。如 <lb ed="X" n="0687a20"/><lb ed="R102" n="0277a10"/>是缘。助因为缘。如是果。习果为果。如是报。报果为 <lb ed="X" n="0687a21"/><lb ed="R102" n="0277a11"/>报。如是本末究竟等。初相为本。後报为末。所归趣 <lb ed="X" n="0687a22"/><lb ed="R102" n="0277a12"/>等。为究竟等。一法界。具十如是。十法界。具百如是。 <lb ed="X" n="0687a23"/><lb ed="R102" n="0277a13"/>又一法界。具九法界。则有百法界千如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687a24"/><lb ed="R102" n="0277a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687a2401">【□註】涅槃。具云摩诃般涅槃那。此云大灭度。大。即法身。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0687b" n="0687b"/> <lb ed="X" n="0687b01"/><lb ed="R102" n="0277a15"/>灭。即解脱。度。即般若。即三德秘藏也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b02"/><lb ed="R102" n="0277a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687b0201">【■记】大者。称体而周。法身德。体遍十方也。灭者。无缚 <lb ed="X" n="0687b03"/><lb ed="R102" n="0277a17"/>所累。解脱德。灭除二种生死缚也。度者。破无明障。 <lb ed="X" n="0687b04"/><lb ed="R102" n="0277a18"/>般若德。照破五住无明也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b05"/><lb ed="R102" n="0277b01"/><p xml:id="pX57p0687b0501">△二结立异名。</p> <lb ed="X" n="0687b06"/><lb ed="R102" n="0277b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0687b0601">是为五时。亦名五味。</p> <lb ed="X" n="0687b07"/><lb ed="R102" n="0277b03"/><p xml:id="pX57p0687b0701">【□註】结也。五时。在大部中。或作五味列。故云亦也。五时 <lb ed="X" n="0687b08"/><lb ed="R102" n="0277b04"/>说法颂云。阿含十二方等八。二十二年般若谈。法花 <lb ed="X" n="0687b09"/><lb ed="R102" n="0277b05"/>涅槃共八年。花严最初三七日。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687b10"/><lb ed="R102" n="0277b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0687b1001">【■補】今明别義。故引孤山五时说法颂。</p><p xml:id="pX57p0687b1018" cb:place="inline">【■备】教观纲宗。 <lb ed="X" n="0687b11"/><lb ed="R102" n="0277b07"/>引玄義言。五味论别。别有齐限。论通。通于初後。章 <lb ed="X" n="0687b12"/><lb ed="R102" n="0277b08"/>安言。人言第二时。十二年中。说三乘别教。若尔。过 <lb ed="X" n="0687b13"/><lb ed="R102" n="0277b09"/>十二岁。有宜闻谛缘度者。岂可不说。人言第三时 <lb ed="X" n="0687b14"/><lb ed="R102" n="0277b10"/>三十年中。说空宗。般若。维摩。思益。依何经文知三 <lb ed="X" n="0687b15"/><lb ed="R102" n="0277b11"/>十载也。大论言。须菩提于法花中。闻说擧手低头 <lb ed="X" n="0687b16"/><lb ed="R102" n="0277b12"/>皆得作<persName>佛</persName>。是以今问退義。若尔。大品。法花。前後何 <lb ed="X" n="0687b17"/><lb ed="R102" n="0277b13"/>定也。智者。章安。明文若此。今人尙传阿含十二方 <lb ed="X" n="0687b18"/><lb ed="R102" n="0277b14"/>等八之说。乃至别五时者。约一类最钝声闻。具经 <lb ed="X" n="0687b19"/><lb ed="R102" n="0277b15"/>五番陶铸。方得入实。然此别五时法。亦不拘定岁 <lb ed="X" n="0687b20"/><lb ed="R102" n="0277b16"/>月日时。辨讹言。五时颂局甚。然古所以病此者。以 <lb ed="X" n="0687b21"/><lb ed="R102" n="0277b17"/>见法花有二十年除粪之言。遂谓方等。亦有藏教。 <lb ed="X" n="0687b22"/><lb ed="R102" n="0277b18"/>故判方等八。以阿含自有成文。言是十二年前也。 <lb ed="X" n="0687b23"/><lb ed="R102" n="0278a01"/>又见经中有二十年中。执作家事。复经少时之言。 <lb ed="X" n="0687b24"/><lb ed="R102" n="0278a02"/>便判般若为二十二岁也。私谓。玉师引颂非不知 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0687c" n="0687c"/> <lb ed="X" n="0687c01"/><lb ed="R102" n="0278a03"/>通五时義。与章安所破。但泥别。而不知通者。不同。 <lb ed="X" n="0687c02"/><lb ed="R102" n="0278a04"/>今既。论别时前後修短。于无次第中。当有次第。故 <lb ed="X" n="0687c03"/><lb ed="R102" n="0278a05"/>引之耳。若结集家收归本部。此属文通。来哲固不 <lb ed="X" n="0687c04"/><lb ed="R102" n="0278a06"/>可泥定年分。亦不可以通难别也。记中五时。收经。 <lb ed="X" n="0687c05"/><lb ed="R102" n="0278a07"/>结经等说。存俟後考。</p><p xml:id="pX57p0687c0509" cb:place="inline">【■记】五时收经鹿苑收四阿含 <lb ed="X" n="0687c06"/><lb ed="R102" n="0278a08"/>等诸小乘经。方等。除四时外。通收诸大乘经。般若。 <lb ed="X" n="0687c07"/><lb ed="R102" n="0278a09"/>会收诸部般若经。法花。收无量義。及普贤观经。涅 <lb ed="X" n="0687c08"/><lb ed="R102" n="0278a10"/>槃。会收大涅槃。及像法决疑经。花严。会收花严梵 <lb ed="X" n="0687c09"/><lb ed="R102" n="0278a11"/>网经。若论五时结经。则花严会。以梵网为结经。鹿 <lb ed="X" n="0687c10"/><lb ed="R102" n="0278a12"/>苑。以遗教为结经。方等。以璎珞为结经。般若。以仁 <lb ed="X" n="0687c11"/><lb ed="R102" n="0278a13"/>王为结经。法花。以普贤观为结经。涅槃。以像法决 <lb ed="X" n="0687c12"/><lb ed="R102" n="0278a14"/>疑为结经。<persName>如来</persName>说法五十馀年。谈经三百馀会。今 <lb ed="X" n="0687c13"/><lb ed="R102" n="0278a15"/>颂赅括无遗也。</p><p xml:id="pX57p0687c1307" cb:place="inline">【■補】有本般若收诸般若经。及无量 <lb ed="X" n="0687c14"/><lb ed="R102" n="0278a16"/>義经。法花收法花。幷普贤观经。又言般若。以无量 <lb ed="X" n="0687c15"/><lb ed="R102" n="0278a17"/>義为结经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0687c16"/> <lb ed="X" n="0687c17"/><lb ed="R102" n="0278a18"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>天台四教仪註彙補辅宏记卷一之上</cb:jhead></cb:juan> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0688a" n="0688a"/> <lb ed="X" n="0688a01"/><lb ed="R102" n="0278b01"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">一之下</cb:mulu><cb:jhead>天台四教仪註彙補辅宏记卷一之下</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0688a02"/><lb ed="R102" n="0278b02"/><byline cb:type="other">高丽沙门谛观录</byline> <lb ed="X" n="0688a03"/><lb ed="R102" n="0278b03"/><byline cb:type="other">南天竺沙门蒙润集註</byline> <lb ed="X" n="0688a04"/><lb ed="R102" n="0278b04"/><byline cb:type="author">淸比丘性权彙補辅宏记</byline> <lb ed="X" n="0688a05"/><lb ed="R102" n="0278b05"/><byline cb:type="other">淸三宝弟子钱<g ref="#CB15117">𠁼</g>庵较订</byline> <lb ed="X" n="0688a06"/><lb ed="R102" n="0278b06"/><byline cb:type="other">天台嫡裔比丘谛闲编科参梓</byline> <lb ed="X" n="0688a07"/><lb ed="R102" n="0278b07"/><p xml:id="pX57p0688a0701">△二八教二。初总列八教名二。初據今文通。列教 <lb ed="X" n="0688a08"/><lb ed="R102" n="0278b08"/>名三。初正列。</p> <lb ed="X" n="0688a09"/><lb ed="R102" n="0278b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688a0901">言八教者。顿。渐。秘密。不定。藏。通。别。圆。是名八教。</p> <lb ed="X" n="0688a10"/><lb ed="R102" n="0278b10"/><p xml:id="pX57p0688a1001">【□註】初总标。不从渐来。直说于大。时部居初。故名为顿。 <lb ed="X" n="0688a11"/><lb ed="R102" n="0278b11"/>中间三味。次第调停。鹿苑。破邪立正。方等。引小向大。 <lb ed="X" n="0688a12"/><lb ed="R102" n="0278b12"/>般若。会一切法。皆摩诃衍。故名为渐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a13"/><lb ed="R102" n="0278b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688a1301">【■记】中间三味二句。总喩渐相。别则鹿苑。破外道之 <lb ed="X" n="0688a14"/><lb ed="R102" n="0278b14"/>邪。立内法之正。方等。引恋空滞寂之小。向智求悲 <lb ed="X" n="0688a15"/><lb ed="R102" n="0278b15"/>度之大。般若。会八十一科之法。同入第一義谛之 <lb ed="X" n="0688a16"/><lb ed="R102" n="0278b16"/>乘。自小至大名渐。八十一科下解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a17"/><lb ed="R102" n="0278b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688a1701">【□註】不思议力。同听异闻。互不相知。名秘密教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a18"/><lb ed="R102" n="0278b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688a1801">【■记】同听一音。异闻诸義。此不知彼所闻。彼不知此 <lb ed="X" n="0688a19"/><lb ed="R102" n="0279a01"/>所闻。名秘密。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a20"/><lb ed="R102" n="0279a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688a2001">【□註】闻小证大。闻大证小。得益不同。名不定教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a21"/><lb ed="R102" n="0279a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688a2101">【■记】若宿于渐。有顿种者。今闻小。得大益。若宿于顿。 <lb ed="X" n="0688a22"/><lb ed="R102" n="0279a04"/>有渐种者。今闻大。得小益。功推于教。名不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a23"/><lb ed="R102" n="0279a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688a2301">【□註】经论律三。各含文理。条然不同。名三藏教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688a24"/><lb ed="R102" n="0279a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688a2401">【■备】经藏法本義。律藏灭恶義。论藏无比法義。各有 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0688b" n="0688b"/> <lb ed="X" n="0688b01"/><lb ed="R102" n="0279a07"/>文理。包含摄持。名三藏教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b02"/><lb ed="R102" n="0279a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688b0201">【□註】三乘共行。钝同三藏。利根菩萨。通後别圆。故名通 <lb ed="X" n="0688b03"/><lb ed="R102" n="0279a09"/>教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b04"/><lb ed="R102" n="0279a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688b0401">【■记】藏教。以谛。缘。度。分属三乘。通教。三乘同观无生 <lb ed="X" n="0688b05"/><lb ed="R102" n="0279a11"/>四谛。同修体假入空。观十二缘。同观六度。若钝根。 <lb ed="X" n="0688b06"/><lb ed="R102" n="0279a12"/>见偏空。近同三藏。利根兼见不空。远通别圆。名通 <lb ed="X" n="0688b07"/><lb ed="R102" n="0279a13"/>教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b08"/><lb ed="R102" n="0279a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688b0801">【□註】独菩萨法。别前藏通。次第修证。别後圆教。故名别 <lb ed="X" n="0688b09"/><lb ed="R102" n="0279a15"/>教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b10"/><lb ed="R102" n="0279a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688b1001">【■记】涅槃经言。苦集灭道。各各因缘。皆有无量。是菩 <lb ed="X" n="0688b11"/><lb ed="R102" n="0279a17"/>萨法。非二乘知。别前藏通也。别行记言。时长行远。 <lb ed="X" n="0688b12"/><lb ed="R102" n="0279a18"/>次第隔历。故受缘理断九之讥。别後圆教也。名别 <lb ed="X" n="0688b13"/><lb ed="R102" n="0279b01"/>教者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b14"/><lb ed="R102" n="0279b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688b1401">【□註】教理智断。行位因果。满足顿妙。一切圆融。故名圆 <lb ed="X" n="0688b15"/><lb ed="R102" n="0279b03"/>教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688b16"/><lb ed="R102" n="0279b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688b1601">【□註】四教義曰。圆義有八。一。教圆。正说中道。言不偏 <lb ed="X" n="0688b17"/><lb ed="R102" n="0279b05"/>也。二。理圆。中道即一切法。理不偏也。三。智圆。一切 <lb ed="X" n="0688b18"/><lb ed="R102" n="0279b06"/>种智圆也。四。断圆。不断而断。无明惑断也。五。行圆。 <lb ed="X" n="0688b19"/><lb ed="R102" n="0279b07"/>一行一切行也。六。位圆。从初一地。具足诸地功德 <lb ed="X" n="0688b20"/><lb ed="R102" n="0279b08"/>也。七。因圆。双照二谛。自然流入也。八。果圆。妙觉不 <lb ed="X" n="0688b21"/><lb ed="R102" n="0279b09"/>思议三德之果。不纵不横也。满足顿妙者。满故。三 <lb ed="X" n="0688b22"/><lb ed="R102" n="0279b10"/>一相即。无有缺减。足故。圆见事理。一念具足。顿故。 <lb ed="X" n="0688b23"/><lb ed="R102" n="0279b11"/>体非渐成。妙故。三谛不别。总之一切圆融也。據下 <lb ed="X" n="0688b24"/><lb ed="R102" n="0279b12"/>文。则曰圆伏。圆信。圆断等。名圆教。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0688c" n="0688c"/> <lb ed="X" n="0688c01"/><lb ed="R102" n="0279b13"/><p xml:id="pX57p0688c0101">△二喩显。</p> <lb ed="X" n="0688c02"/><lb ed="R102" n="0279b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c0201">顿等四教是化仪。如世药方。藏等四教名化法。如辨 <lb ed="X" n="0688c03"/><lb ed="R102" n="0279b15"/>药味。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c04"/><lb ed="R102" n="0279b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c0401">【■记】化仪如药方者。随宜说法。如医士按病制方也。 <lb ed="X" n="0688c05"/><lb ed="R102" n="0279b17"/>化法如辨味者。知诸根性。如辨药性味也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c06"/><lb ed="R102" n="0279b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c0601">【□註】化仪。化物仪式。化法。化物方法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c07"/><lb ed="R102" n="0280a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c0701">【■记】辅行言。化仪。敷置引入。化法。教门法则。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c08"/><lb ed="R102" n="0280a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c0801">【□註】義例五云。顿等四教。是<persName>佛</persName>化仪。藏等四教。是<persName>佛</persName>化 <lb ed="X" n="0688c09"/><lb ed="R102" n="0280a03"/>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c10"/><lb ed="R102" n="0280a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c1001">【■補】荆溪以辅行中文难明。复以七种義例明之。</p><p xml:id="pX57p0688c1022" cb:place="inline">【■备】 <lb ed="X" n="0688c11"/><lb ed="R102" n="0280a05"/>辨讹曰。仪。法。出自大师。当引八教大意等书。不必 <lb ed="X" n="0688c12"/><lb ed="R102" n="0280a06"/>引義例也。私谓。引亦无妨。然此说。有益来哲愼择 <lb ed="X" n="0688c13"/><lb ed="R102" n="0280a07"/>之慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c14"/><lb ed="R102" n="0280a08"/><p xml:id="pX57p0688c1401">△三结指。</p> <lb ed="X" n="0688c15"/><lb ed="R102" n="0280a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c1501">如是等義。散在廣文。</p> <lb ed="X" n="0688c16"/><lb ed="R102" n="0280a10"/><p xml:id="pX57p0688c1601">【□註】廣文一家教部。即下文廣本也。大本即法花玄義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c17"/><lb ed="R102" n="0280a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c1701">【■補】廣文。廣本。统指一家教部。大本。则单指玄義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c18"/><lb ed="R102" n="0280a12"/><p xml:id="pX57p0688c1801">△二依廣本略录纲要二。初总标所依。</p> <lb ed="X" n="0688c19"/><lb ed="R102" n="0280a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c1901">今依大本略录纲要。</p> <lb ed="X" n="0688c20"/><lb ed="R102" n="0280a14"/><p xml:id="pX57p0688c2001">【□註】今家所录。通依一家廣文。如文末云。谨按台教廣 <lb ed="X" n="0688c21"/><lb ed="R102" n="0280a15"/>本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c22"/><lb ed="R102" n="0280a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c2201">【■记】此证今文通所依也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c23"/><lb ed="R102" n="0280a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0688c2301">【□註】的依大本玄義。如云请看法花玄十卷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0688c24"/><lb ed="R102" n="0280a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0688c2401">【■记】此明今文的所依也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0689a" n="0689a"/> <lb ed="X" n="0689a01"/><lb ed="R102" n="0280b01"/><p xml:id="pX57p0689a0101">△二别示纲要。</p> <lb ed="X" n="0689a02"/><lb ed="R102" n="0280b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689a0201">初辨五时。五味。及化仪四教。然後出藏通别圆。</p> <lb ed="X" n="0689a03"/><lb ed="R102" n="0280b03"/><p xml:id="pX57p0689a0301">【□註】此明今文抄录之法。化仪属部。故与时味兼明。化 <lb ed="X" n="0689a04"/><lb ed="R102" n="0280b04"/>法属教。故後别明也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a05"/><lb ed="R102" n="0280b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689a0501">【■记】部。所以判教。故与时味兼明。教。所以释義。须先 <lb ed="X" n="0689a06"/><lb ed="R102" n="0280b06"/>判教<anchor xml:id="nkr_note_add_0689a0601" n="0689a0601"/><anchor xml:id="beg0689a0601" n="0689a0601"/>已<anchor xml:id="end0689a0601"/>方依教释義。義有缓急。文有前後。乃抄录 <lb ed="X" n="0689a07"/><lb ed="R102" n="0280b07"/>分章法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a08"/><lb ed="R102" n="0280b08"/><p xml:id="pX57p0689a0801">△二别释八教相二。初化仪四教分四。初正明四 <lb ed="X" n="0689a09"/><lb ed="R102" n="0280b09"/>教四。初顿教三。初总标。</p> <lb ed="X" n="0689a10"/><lb ed="R102" n="0280b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689a1001">第一顿教者。即花严经也。</p> <lb ed="X" n="0689a11"/><lb ed="R102" n="0280b11"/><p xml:id="pX57p0689a1101">【□註】此判部属顿。</p> <lb ed="X" n="0689a12"/><lb ed="R102" n="0280b12"/><p xml:id="pX57p0689a1201">从部。时味等得名为顿。</p> <lb ed="X" n="0689a13"/><lb ed="R102" n="0280b13"/><p xml:id="pX57p0689a1301">【□註】此释出属顿所以也。部唯约法。时兼法譬。味专约 <lb ed="X" n="0689a14"/><lb ed="R102" n="0280b14"/>譬。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a15"/><lb ed="R102" n="0280b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689a1501">【■记】部唯约法者。花严是圆顿法。时兼法譬者。经言。 <lb ed="X" n="0689a16"/><lb ed="R102" n="0280b16"/>如日初出。先照高山。释言。曰譬<persName>佛</persName>。光譬说教。照物。 <lb ed="X" n="0689a17"/><lb ed="R102" n="0280b17"/>譬被機。高山。譬别圆。众味专约譬者。即从牛出乳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a18"/><lb ed="R102" n="0280b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689a1801">【□註】最初说大。时味俱初。故得顿名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a19"/><lb ed="R102" n="0281a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689a1901">【■记】此正<name role="" type="person">释花严</name>名顿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a20"/><lb ed="R102" n="0281a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689a2001">【□註】此下所谓<persName>如来</persName>等。约部判顿。此经中云下。约时判 <lb ed="X" n="0689a21"/><lb ed="R102" n="0281a03"/>顿。涅槃云下。约味判顿。後准法花判也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a22"/><lb ed="R102" n="0281a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689a2201">【■记】约部时味。列次判顿可知。後准法花判。谓後信 <lb ed="X" n="0689a23"/><lb ed="R102" n="0281a05"/>解品下。乃准法花。判花严拟宜也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689a24"/><lb ed="R102" n="0281a06"/><p xml:id="pX57p0689a2401">△二别释三。初约部判二。初明部教。</p> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0689b" n="0689b"/> <lb ed="X" n="0689b01"/><lb ed="R102" n="0281a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689b0101">所谓<persName>如来</persName>初成正觉。在寂灭道场。四十一位法身大 <lb ed="X" n="0689b02"/><lb ed="R102" n="0281a08"/>士。及夙世根熟天龙八部。一时围绕。如雲笼月。尔时 <lb ed="X" n="0689b03"/><lb ed="R102" n="0281a09"/><persName>如来</persName>现卢舍那身。说圆满修多罗。故言顿教。</p> <lb ed="X" n="0689b04"/><lb ed="R102" n="0281a10"/><p xml:id="pX57p0689b0401">【□註】<persName>如来</persName>。乘如实道。来成正觉。文句九<note place="inline">十一</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689b05"/><lb ed="R102" n="0281a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689b0501">【■记】此指二身中。真身也。成论言。乘如实道。来成正 <lb ed="X" n="0689b06"/><lb ed="R102" n="0281a12"/>觉。名<persName>如来</persName>。乘者。法如如智。实者。法如如境。道。是因。 <lb ed="X" n="0689b07"/><lb ed="R102" n="0281a13"/>觉。是果。若单论乘者。如如无所如。单明实者。如如 <lb ed="X" n="0689b08"/><lb ed="R102" n="0281a14"/>无能如。境智和合。则有因果。照境未穷。名因。尽源。 <lb ed="X" n="0689b09"/><lb ed="R102" n="0281a15"/>为果。道觉義成。即乘如实道。来成正觉。此真身如 <lb ed="X" n="0689b10"/><lb ed="R102" n="0281a16"/>来也。以如实智。乘如实道。来生三有。示成正觉。即 <lb ed="X" n="0689b11"/><lb ed="R102" n="0281a17"/>应身<persName>如来</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689b12"/><lb ed="R102" n="0281a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689b1201">【□註】初成正觉。三七日说大化之始。故曰初成。離邪。曰 <lb ed="X" n="0689b13"/><lb ed="R102" n="0281b01"/>正。背妄曰觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689b14"/><lb ed="R102" n="0281b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689b1401">【■记】三七说大化始。是随機说。诸经论。明初时说法 <lb ed="X" n="0689b15"/><lb ed="R102" n="0281b03"/>不定。普曜经。密迹经。皆曰二七日说三乘。法花过 <lb ed="X" n="0689b16"/><lb ed="R102" n="0281b04"/>三七日。方说小乘。四分律中六七。兴显行经七七。 <lb ed="X" n="0689b17"/><lb ed="R102" n="0281b05"/>五分律八七。智论五十个七日。则知随機见闻。得 <lb ed="X" n="0689b18"/><lb ed="R102" n="0281b06"/>益不同。故<persName>如来</persName>初时说大说小。应现时分亦异。今 <lb ed="X" n="0689b19"/><lb ed="R102" n="0281b07"/>花严是被大機。故三七说。大化正觉。藏。依生灭。通。 <lb ed="X" n="0689b20"/><lb ed="R102" n="0281b08"/>依无生。别。依无量。圆。依无作。若花严本部。当以别 <lb ed="X" n="0689b21"/><lb ed="R102" n="0281b09"/>圆判。然别地以上。证道同圆。<persName>佛</persName>是果人。離偏小邪 <lb ed="X" n="0689b22"/><lb ed="R102" n="0281b10"/>妄。证圆妙正觉。一觉一切觉。无觉无不觉。言穷虑 <lb ed="X" n="0689b23"/><lb ed="R102" n="0281b11"/>绝。不壞假名。故曰始成正觉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689b24"/><lb ed="R102" n="0281b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689b2401">【□註】寂灭道场。寂五住烦恼。灭二种生死。得道之场。故 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0689c" n="0689c"/> <lb ed="X" n="0689c01"/><lb ed="R102" n="0281b13"/>曰道场。即<name role="" type="person">摩竭提国</name>。阿兰若处。处随法转。名寂灭场。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689c02"/><lb ed="R102" n="0281b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689c0201">【■记】五住。谓见一切住地。欲爱。色爱。无色爱。三住地。 <lb ed="X" n="0689c03"/><lb ed="R102" n="0281b15"/>无明住地。二种生死。谓分段变易。生死是苦果。烦 <lb ed="X" n="0689c04"/><lb ed="R102" n="0281b16"/>恼是集因。前四住。感分段果。後一住。感变易果。寂 <lb ed="X" n="0689c05"/><lb ed="R102" n="0281b17"/>灭。乃究竟大寂灭处。<persName>佛</persName>于此得大寂灭道。故曰道 <lb ed="X" n="0689c06"/><lb ed="R102" n="0281b18"/>场即。<name role="" type="person">摩竭提国</name>阿兰若处。</p><p xml:id="pX57p0689c0611" cb:place="inline">【■補】<name role="" type="person">摩竭提</name>。翻不害。劫初 <lb ed="X" n="0689c07"/><lb ed="R102" n="0282a01"/>以来无刑害故。至阿阇世王。截指为刑。後自啮指 <lb ed="X" n="0689c08"/><lb ed="R102" n="0282a02"/>痛。复息此刑。<persName>佛</persName>成道其地。故吉兆预彰。</p><p xml:id="pX57p0689c0816" cb:place="inline">【■记】阿兰若 <lb ed="X" n="0689c09"/><lb ed="R102" n="0282a03"/>翻寂静处。七<persName>佛</persName>与人作则。皆依阿兰若处成道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689c10"/><lb ed="R102" n="0282a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0689c1001">【□註】四十一位。圆教住行向地等觉。别地<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c1001" n="0689c1001"/><anchor xml:id="beg0689c1001" n="0689c1001"/>已<anchor xml:id="end0689c1001"/>上。证道同 <lb ed="X" n="0689c11"/><lb ed="R102" n="0282a05"/>圆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0689c12"/><lb ed="R102" n="0282a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0689c1201">【■记】住行向地等觉。如九卷释。此四十一位破无明 <lb ed="X" n="0689c13"/><lb ed="R102" n="0282a07"/>惑。应判圆教。别地同圆者。如八卷解。若花严疏明。 <lb ed="X" n="0689c14"/><lb ed="R102" n="0282a08"/>一海月等十菩萨同生众共配初发心住。二执金 <lb ed="X" n="0689c15"/><lb ed="R102" n="0282a09"/>刚神。三身众。四足行。五道场。六主城。七主地。八主 <lb ed="X" n="0689c16"/><lb ed="R102" n="0282a10"/>山。九主林。十主药神。<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c1601" n="0689c1601"/><anchor xml:id="beg0689c1601" n="0689c1601"/>已<anchor xml:id="end0689c1601"/>上如次配十住。十一主稼 <lb ed="X" n="0689c17"/><lb ed="R102" n="0282a11"/>神。十二主河。十三主海。十四主水。十五主火。十六 <lb ed="X" n="0689c18"/><lb ed="R102" n="0282a12"/>主风。十七主空。十八主方。十九主夜。二十主昼。<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c1801" n="0689c1801"/><anchor xml:id="beg0689c1801" n="0689c1801"/>已<anchor xml:id="end0689c1801"/> <lb ed="X" n="0689c19"/><lb ed="R102" n="0282a13"/>上配行。二十一阿修罗王。二十二迦楼罗。二十三 <lb ed="X" n="0689c20"/><lb ed="R102" n="0282a14"/>紧那罗。二十四摩睺罗伽。二十五夜叉。二十六龙。 <lb ed="X" n="0689c21"/><lb ed="R102" n="0282a15"/>二十七鸠槃荼。二十八犍闼婆王。二十九月天子。 <lb ed="X" n="0689c22"/><lb ed="R102" n="0282a16"/>三十日天子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0689c2201" n="0689c2201"/><anchor xml:id="beg0689c2201" n="0689c2201"/>已<anchor xml:id="end0689c2201"/>上配向。三十一<name role="" type="person">忉利天</name>王。三十二 <lb ed="X" n="0689c23"/><lb ed="R102" n="0282a17"/><name role="" type="person">夜摩天</name>。三十三<name role="" type="person">兜率天</name>。三十四化乐天。三十五他 <lb ed="X" n="0689c24"/><lb ed="R102" n="0282a18"/>化天。三十六大梵天。三十七光音天。三十八遍净 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0690a" n="0690a"/> <lb ed="X" n="0690a01"/><lb ed="R102" n="0282b01"/>天。三十九<name role="" type="person">廣果天</name>。四十大自在天王。<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a0101" n="0690a0101"/><anchor xml:id="beg0690a0101" n="0690a0101"/>已<anchor xml:id="end0690a0101"/>上天王配 <lb ed="X" n="0690a02"/><lb ed="R102" n="0282b02"/>地。四十一狮子座众。配等觉。更有四十二眉间众。 <lb ed="X" n="0690a03"/><lb ed="R102" n="0282b03"/>配妙觉。</p><p xml:id="pX57p0690a0304" cb:place="inline">【■备】记中四十一位。據花严所列配位。然註。 <lb ed="X" n="0690a04"/><lb ed="R102" n="0282b04"/>乃指经前列众。不必泥定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a05"/><lb ed="R102" n="0282b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690a0501">【□註】四念处云。花严後无等觉者。乃部中谈位。不可以 <lb ed="X" n="0690a06"/><lb ed="R102" n="0282b06"/>此而难。今文。经前列众也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a07"/><lb ed="R102" n="0282b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690a0701">【■记】四念处。释别教中言。花严初无十信。後无等觉。 <lb ed="X" n="0690a08"/><lb ed="R102" n="0282b08"/>恐人擧此以难。故明今文说有等觉。乃指经前列 <lb ed="X" n="0690a09"/><lb ed="R102" n="0282b09"/>众。又淸凉疏问明品<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a0901" n="0690a0901"/><anchor xml:id="beg0690a0901" n="0690a0901"/>已<anchor xml:id="end0690a0901"/>下三品。别明十信。十忍品 <lb ed="X" n="0690a10"/><lb ed="R102" n="0282b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0690a1001" n="0690a1001"/><anchor xml:id="beg0690a1001" n="0690a1001"/>已<anchor xml:id="end0690a1001"/>下四品。别明十顶。当知顶即等觉。淸凉钞言。等 <lb ed="X" n="0690a11"/><lb ed="R102" n="0282b11"/>觉因位之极。称为顶位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a12"/><lb ed="R102" n="0282b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690a1201">【□註】法身大士。破无明惑。得无生忍。捨生身<anchor xml:id="nkr_note_add_0690a1201" n="0690a1201"/><anchor xml:id="beg0690a1201" n="0690a1201"/>已<anchor xml:id="end0690a1201"/>。居实报 <lb ed="X" n="0690a13"/><lb ed="R102" n="0282b13"/>土。受法性身。故曰法身。上求下化。建立大事。故曰大 <lb ed="X" n="0690a14"/><lb ed="R102" n="0282b14"/>士。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a15"/><lb ed="R102" n="0282b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690a1501">【■备】不了第一義谛。是谓无明。第一義谛。乃圆家一 <lb ed="X" n="0690a16"/><lb ed="R102" n="0282b16"/>空一切空。无生理也。以无生理。忍可于心。名忍。破 <lb ed="X" n="0690a17"/><lb ed="R102" n="0282b17"/>一分惑。得一分忍。显一分法身。乃捨分段身之生。 <lb ed="X" n="0690a18"/><lb ed="R102" n="0282b18"/>離同居方便之土。而居实报土。受法性身。名法身 <lb ed="X" n="0690a19"/><lb ed="R102" n="0283a01"/>焉。行契<persName>佛</persName>行。是上求。化如<persName>佛</persName>化。是下化。此自利利 <lb ed="X" n="0690a20"/><lb ed="R102" n="0283a02"/>他大事。唯法身菩萨能之。故名大士。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a21"/><lb ed="R102" n="0283a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690a2101">【□註】夙世根熟。<persName>佛</persName>化众生。种熟脱三。时时不废。谓种在 <lb ed="X" n="0690a22"/><lb ed="R102" n="0283a04"/>久远。熟在夙世。脱在今日。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690a23"/><lb ed="R102" n="0283a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690a2301">【■记】玄文言。<persName>佛</persName>设教元始。巧为众生作顿渐不定显 <lb ed="X" n="0690a24"/><lb ed="R102" n="0283a06"/>露种子。中间以顿渐五味。调伏长养而成熟之。又 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0690b" n="0690b"/> <lb ed="X" n="0690b01"/><lb ed="R102" n="0283a07"/>以顿渐五味。而度脱之。幷脱。幷熟。幷种。番番不息。 <lb ed="X" n="0690b02"/><lb ed="R102" n="0283a08"/>大势威猛。三世益物也。今是大乘根熟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690b03"/><lb ed="R102" n="0283a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690b0301">【□註】天龙八部。天龙别名。八部。总称。总别兼擧也。天<note place="inline">一</note> <lb ed="X" n="0690b04"/><lb ed="R102" n="0283a10"/>龙<note place="inline">二</note>。夜叉<note place="inline">三</note>。犍闼婆<note place="inline">四</note>。阿修罗<note place="inline">五</note>。迦楼罗<note place="inline">六</note>。紧那罗 <lb ed="X" n="0690b05"/><lb ed="R102" n="0283a11"/><note place="inline">七</note>。摩睺罗伽<note place="inline">八</note>。人非人等。总结八部。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690b06"/><lb ed="R102" n="0283a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690b0601">【■记】梵语提婆。此翻天。三界二十八天也。那伽。翻龙。 <lb ed="X" n="0690b07"/><lb ed="R102" n="0283a13"/>守天宫持地。注雨等龙也。夜叉。翻勇健。亦名暴恶。 <lb ed="X" n="0690b08"/><lb ed="R102" n="0283a14"/>飞空。飞行守天城。池门。阁。等也。犍闼婆。翻香阴。不 <lb ed="X" n="0690b09"/><lb ed="R102" n="0283a15"/>啖酒肉。唯香资身。是天主幢倒乐神也。阿修罗。翻 <lb ed="X" n="0690b10"/><lb ed="R102" n="0283a16"/>无端正。迦楼罗翻金翅。紧那罗。翻疑人。似人。而头 <lb ed="X" n="0690b11"/><lb ed="R102" n="0283a17"/>有角。亦天伎神也。摩睺罗伽。翻大腹行。即大蟒神 <lb ed="X" n="0690b12"/><lb ed="R102" n="0283a18"/>腹行者也。原<persName>佛</persName>道济百灵。慈育万有。三乘归投八 <lb ed="X" n="0690b13"/><lb ed="R102" n="0283b01"/>部翼卫。馀无此德。故无八部也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690b14"/><lb ed="R102" n="0283b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0690b1401">【□註】龙鬼等得预法会者。乘急戒缓故。大师准涅槃经 <lb ed="X" n="0690b15"/><lb ed="R102" n="0283b03"/>云。于戒缓者。不名为缓于乘缓者。乃名为缓之文。遂 <lb ed="X" n="0690b16"/><lb ed="R102" n="0283b04"/>开乘戒四句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0690b17"/><lb ed="R102" n="0283b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0690b1701">【■记】涅槃经又言。菩萨于此大乘。心不懈怠。是名本 <lb ed="X" n="0690b18"/><lb ed="R102" n="0283b06"/>成。为护正法。以大乘水。而自澡浴。故菩萨虽现破 <lb ed="X" n="0690b19"/><lb ed="R102" n="0283b07"/>戒。不名为缓。智者取此乘急戒缓之文。于止观中 <lb ed="X" n="0690b20"/><lb ed="R102" n="0283b08"/>开成四句也。本成者。本所受戒。如本不失也。</p> <lb ed="X" n="0690b21"/><lb ed="R102" n="0283b09"/><p xml:id="pX57p0690b2101"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0690_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0690b22"/> <lb ed="X" n="0690b23"/> <lb ed="X" n="0690b24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0690c" n="0690c"/> <lb ed="X" n="0690c01"/><lb ed="R102" n="0283b13"/><p xml:id="pX57p0690c0101">【■補】文句言。若通论戒乘。一切善法观慧。皆称戒乘。 <lb ed="X" n="0690c02"/><lb ed="R102" n="0283b14"/>人天五乘。即是其義。道共等戒。悉是通義也。今就 <lb ed="X" n="0690c03"/><lb ed="R102" n="0283b15"/>别判三皈。五戒。十善。八斋。出家律仪。乃至定共。能 <lb ed="X" n="0690c04"/><lb ed="R102" n="0283b16"/>防身口。遮恶道果。得人天报者。名戒。闻经生解观 <lb ed="X" n="0690c05"/><lb ed="R102" n="0283b17"/>智。推寻谛缘度等智。能破烦恼。运出三界者。名乘。 <lb ed="X" n="0690c06"/><lb ed="R102" n="0283b18"/>大品言。有相之善。不动不出。无相之善。能动能出。 <lb ed="X" n="0690c07"/><lb ed="R102" n="0284a01"/>是也。若戒乘俱急者。下品戒急。报在人道。持小乘 <lb ed="X" n="0690c08"/><lb ed="R102" n="0284a02"/>急。以人身于藏教时。见<persName>佛</persName>闻法。严持中乘。以人身 <lb ed="X" n="0690c09"/><lb ed="R102" n="0284a03"/>于通教大乘。乃至带方便诸大乘经时。见<persName>佛</persName>闻法。 <lb ed="X" n="0690c10"/><lb ed="R102" n="0284a04"/>若持上乘。以人身。于花严法花等教。及诸教中圆 <lb ed="X" n="0690c11"/><lb ed="R102" n="0284a05"/>见<persName>佛</persName>闻法。列为同闻众也。若中品戒急。报在欲天。 <lb ed="X" n="0690c12"/><lb ed="R102" n="0284a06"/>若持小乘。以欲天身。于藏教时。见<persName>佛</persName>闻法。馀持中 <lb ed="X" n="0690c13"/><lb ed="R102" n="0284a07"/>上乘。如上说。若上品戒急。加修禅定。报在色无色 <lb ed="X" n="0690c14"/><lb ed="R102" n="0284a08"/>界。持小乘急。以色无色界天身。于三藏中见<persName>佛</persName>闻 <lb ed="X" n="0690c15"/><lb ed="R102" n="0284a09"/>法。馀持中上乘。如上说。二。戒缓乘急者。三品戒皆 <lb ed="X" n="0690c16"/><lb ed="R102" n="0284a10"/>缓。报在三涂。若小乘急。以三涂身。于三藏教中。见 <lb ed="X" n="0690c17"/><lb ed="R102" n="0284a11"/><persName>佛</persName>闻法。馀如上说。三。戒急乘缓者。有戒。受人天身。 <lb ed="X" n="0690c18"/><lb ed="R102" n="0284a12"/>无乘。<persName>佛</persName>虽出世说法。不见不闻。舍卫三亿家。及诸 <lb ed="X" n="0690c19"/><lb ed="R102" n="0284a13"/>不见闻者。三界乐著诸天等。是也。四。戒乘俱缓者。 <lb ed="X" n="0690c20"/><lb ed="R102" n="0284a14"/>受三涂报。不见<persName>佛</persName>不闻法也。</p><p xml:id="pX57p0690c2012" cb:place="inline">【■记】花严疏抄言。一。乘 <lb ed="X" n="0690c21"/><lb ed="R102" n="0284a15"/>缓戒急者。事戒严峻。三种观心不开。以得戒故。人 <lb ed="X" n="0690c22"/><lb ed="R102" n="0284a16"/>天受生。或随禅梵世。耽湎定乐。世虽有<persName>佛</persName>说法度 <lb ed="X" n="0690c23"/><lb ed="R102" n="0284a17"/>人。于此类无益。设得値遇。不能开解。二。乘急戒缓 <lb ed="X" n="0690c24"/><lb ed="R102" n="0284a18"/>者德薄垢重。烦恼所使。是诸事戒。皆破理观。乘急。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0691a" n="0691a"/> <lb ed="X" n="0691a01"/><lb ed="R102" n="0284b01"/>信解诸法。戒缓。命终堕恶道中。于诸乘中随何乘 <lb ed="X" n="0691a02"/><lb ed="R102" n="0284b02"/>急。强者先牵。若一乘急。即闻花严等。三。乘戒俱急 <lb ed="X" n="0691a03"/><lb ed="R102" n="0284b03"/>者。具持众戒理事无瑕。于诸妙法。观念相续。即于 <lb ed="X" n="0691a04"/><lb ed="R102" n="0284b04"/>今生。便应得道。若未得道。此业最强。必陞善处。若 <lb ed="X" n="0691a05"/><lb ed="R102" n="0284b05"/>一乘急。即于人天身。闻花严。四。乘戒俱缓者。失人 <lb ed="X" n="0691a06"/><lb ed="R102" n="0284b06"/>天报。无得道期。辗转沉沦。不可度脱。是则乘戒。岂 <lb ed="X" n="0691a07"/><lb ed="R102" n="0284b07"/>得偏向乎。设有偏志者。<g ref="#CB03408">寧</g>偏于乘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a08"/><lb ed="R102" n="0284b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691a0801">【□註】如雲笼月。月喩教主。具智断二德。初一至十五。谓 <lb ed="X" n="0691a09"/><lb ed="R102" n="0284b09"/>之白月。智光渐增。故譬智德。十六至三十日。谓之黑 <lb ed="X" n="0691a10"/><lb ed="R102" n="0284b10"/>月。邪光渐减。故譬断德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a11"/><lb ed="R102" n="0284b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691a1101">【■记】准花严钞。月有四德。合<persName>佛</persName>三法。明是智德。暗是 <lb ed="X" n="0691a12"/><lb ed="R102" n="0284b12"/>断德。淸凉是恩德。应器周故。亦是恩德。今取黑白。 <lb ed="X" n="0691a13"/><lb ed="R102" n="0284b13"/>喩智断二德也。如大经月爱三昧。光色增长。譬十 <lb ed="X" n="0691a14"/><lb ed="R102" n="0284b14"/>五智德。摩诃般若。光色损减。譬十五断德。无累解 <lb ed="X" n="0691a15"/><lb ed="R102" n="0284b15"/>脱。又言月性常圆。实无增减。因<name role="" type="person">须弥山</name>。故有亏盈。 <lb ed="X" n="0691a16"/><lb ed="R102" n="0284b16"/>不增而增。白月渐著。不减而减。黑月稍无。法身亦 <lb ed="X" n="0691a17"/><lb ed="R102" n="0284b17"/>尔。因无明故。约如论智。如实不智。约如论断。如实 <lb ed="X" n="0691a18"/><lb ed="R102" n="0284b18"/>不断。无智而智。般若渐明。无断而断。解脱渐離也。 <lb ed="X" n="0691a19"/><lb ed="R102" n="0285a01"/>據花严梵行品。月体喩法身。月光喩十五智断。谓 <lb ed="X" n="0691a20"/><lb ed="R102" n="0285a02"/>三十心。为三智断。十地。为十智断。等妙二觉。为二 <lb ed="X" n="0691a21"/><lb ed="R102" n="0285a03"/>智断。合有十五智断也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a22"/><lb ed="R102" n="0285a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691a2201">【□註】尔时<persName>如来</persName>。指丈六身。即境本定身也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691a23"/><lb ed="R102" n="0285a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691a2301">【■记】辅行言。止观见<persName>佛</persName>相好。一一文中。皆言若见如 <lb ed="X" n="0691a24"/><lb ed="R102" n="0285a06"/>来者。皆以三藏<persName>如来</persName>而为境本。于色相上四機所 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0691b" n="0691b"/> <lb ed="X" n="0691b01"/><lb ed="R102" n="0285a07"/>见不同。故名境本定身也。</p><p xml:id="pX57p0691b0111" cb:place="inline">【■補】三藏<persName>如来</persName>老比丘相。 <lb ed="X" n="0691b02"/><lb ed="R102" n="0285a08"/>即境本定身。境。是所见之境。本。为应機之本。定。乃 <lb ed="X" n="0691b03"/><lb ed="R102" n="0285a09"/>一定之身。如言只一金刚土台成道。四機各见不 <lb ed="X" n="0691b04"/><lb ed="R102" n="0285a10"/>同。生灭機。见劣应身。无生機。见带劣勝应身。无量 <lb ed="X" n="0691b05"/><lb ed="R102" n="0285a11"/>機。见报身藏尘相好。无作機。见法身如虚空相。虽 <lb ed="X" n="0691b06"/><lb ed="R102" n="0285a12"/>機见不同。只是丈六一定身也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b07"/><lb ed="R102" n="0285a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691b0701">【□註】现卢舍那身。现。即现起。卢舍那。翻净满。谓诸恶都 <lb ed="X" n="0691b08"/><lb ed="R102" n="0285a14"/>尽。故净。众德悉圆。故满。自报。亦翻光明遍照。他报。亦 <lb ed="X" n="0691b09"/><lb ed="R102" n="0285a15"/>名尊特。亦名勝应。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b10"/><lb ed="R102" n="0285a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691b1001">【■记】净满者。障净为先。德满为後。如言万恶咸消。众 <lb ed="X" n="0691b11"/><lb ed="R102" n="0285a17"/>善普会也。梵网经疏言满净者。德满为先。障净为 <lb ed="X" n="0691b12"/><lb ed="R102" n="0285a18"/>後。所谓富有万德。荡无纤尘也。光明遍照指为他 <lb ed="X" n="0691b13"/><lb ed="R102" n="0285b01"/>报者。若據慈恩三藏释。则言身光智光。内外照故。 <lb ed="X" n="0691b14"/><lb ed="R102" n="0285b02"/>目于报身。通自他二报<persName>佛</persName>也。尊特有上中下三品。 <lb ed="X" n="0691b15"/><lb ed="R102" n="0285b03"/>今指下品。从丈六身。现起千丈舍那也。勝应。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0691b16"/><lb ed="R102" n="0285b04"/>应身相好。有勝劣不同。今指勝者。花严<persName>佛</persName>有殊勝 <lb ed="X" n="0691b17"/><lb ed="R102" n="0285b05"/>相好。对劣名勝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b18"/><lb ed="R102" n="0285b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691b1801">【□註】新译花严云毘卢遮那。妙乐九<note place="inline">二十七</note>破云。近代翻 <lb ed="X" n="0691b19"/><lb ed="R102" n="0285b07"/>译。法报不分。二三莫辨<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691b20"/><lb ed="R102" n="0285b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691b2001">【■记】新译。即唐<name role="" type="person">实叉难陀</name>译。卢舍那品。译为毘卢遮 <lb ed="X" n="0691b21"/><lb ed="R102" n="0285b09"/>那品。<persName>如来</persName>名号品中。或名卢舍那。译为或名毘卢 <lb ed="X" n="0691b22"/><lb ed="R102" n="0285b10"/>遮那。淸凉疏言。毘。即遍也。卢遮那。光明照義。应言 <lb ed="X" n="0691b23"/><lb ed="R102" n="0285b11"/>光明遍照。今按所释名義未尝非。但未明言教主 <lb ed="X" n="0691b24"/><lb ed="R102" n="0285b12"/>是报身耳。盖遮那。法身<persName>佛</persName>。舍那。报身<persName>佛</persName>。释迦牟尼。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0691c" n="0691c"/> <lb ed="X" n="0691c01"/><lb ed="R102" n="0285b13"/>应身<persName>佛</persName>。又以二身言之。遮那。真身。舍那。勝应。牟尼。 <lb ed="X" n="0691c02"/><lb ed="R102" n="0285b14"/>劣应。勝劣均名应身。是名二身也。花严教主。乃舍 <lb ed="X" n="0691c03"/><lb ed="R102" n="0285b15"/>那译为遮那。则以法身为报身。法报不分也。又以 <lb ed="X" n="0691c04"/><lb ed="R102" n="0285b16"/>真身为勝应。二三莫辨也。文句破言。自古经论。许 <lb ed="X" n="0691c05"/><lb ed="R102" n="0285b17"/>有三身。若毘卢与舍那不别。法身即报身。一切众 <lb ed="X" n="0691c06"/><lb ed="R102" n="0285b18"/>生。无不圆满。法身有说。众生亦然。若言果满方说。 <lb ed="X" n="0691c07"/><lb ed="R102" n="0286a01"/>满从报立。若言不離。三身俱然。何独法报。又生<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0691c08"/><lb ed="R102" n="0286a02"/>尙且无二。岂唯三身。若论三身。法定不说。报通二 <lb ed="X" n="0691c09"/><lb ed="R102" n="0286a03"/>義。应化定说。若其相即。俱说俱不说。若但从理。非 <lb ed="X" n="0691c10"/><lb ed="R102" n="0286a04"/>说非不说。事理相对。无说即说。情同妙契。诤计咸 <lb ed="X" n="0691c11"/><lb ed="R102" n="0286a05"/>失是也。</p><p xml:id="pX57p0691c1104" cb:place="inline">【■補】按毘卢遮那。言遍一切处。卢舍那。言光 <lb ed="X" n="0691c12"/><lb ed="R102" n="0286a06"/>明遍照。牟尼。言能仁寂默。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691c13"/><lb ed="R102" n="0286a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0691c1301">【□註】然花严教主。经疏诸文。或云释迦。或云舍那者。盖 <lb ed="X" n="0691c14"/><lb ed="R102" n="0286a08"/>是释迦现起舍那故也。而净觉谓。本是实报土身。应 <lb ed="X" n="0691c15"/><lb ed="R102" n="0286a09"/>下二土。故解谤破云。汝执藏尘为尊特相。树下之身 <lb ed="X" n="0691c16"/><lb ed="R102" n="0286a10"/>有此相否。故陞<name role="" type="person">须弥山</name>顶品云。尔时<persName>世尊</persName>。不離一切 <lb ed="X" n="0691c17"/><lb ed="R102" n="0286a11"/>菩提树下。而上陞须弥。向帝释殿。岂非花严是千百 <lb ed="X" n="0691c18"/><lb ed="R102" n="0286a12"/>亿应身所说。此身既被别圆之機。见是尊特。何须独 <lb ed="X" n="0691c19"/><lb ed="R102" n="0286a13"/>指花台受职身耶。<note place="inline">文</note>盖指千百亿应身中之一身所 <lb ed="X" n="0691c20"/><lb ed="R102" n="0286a14"/>说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0691c21"/><lb ed="R102" n="0286a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0691c2101">【■记】此辨净觉师偏说。以定从劣现勝正意。</p><p xml:id="pX57p0691c2120" cb:place="inline">【■補】净觉 <lb ed="X" n="0691c22"/><lb ed="R102" n="0286a16"/>云。药师。净名。观经之相皆应身。不可指为法身。唯 <lb ed="X" n="0691c23"/><lb ed="R102" n="0286a17"/>花严藏尘相好。为尊崇奇特。以相多故也。凡八万 <lb ed="X" n="0691c24"/><lb ed="R102" n="0286a18"/>四千。三十二相。皆从此实报尊特之身。应下二土。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0692a" n="0692a"/> <lb ed="X" n="0692a01"/><lb ed="R102" n="0286b01"/>应八万四千。似方便。应三十二。似同居。準此。则彼 <lb ed="X" n="0692a02"/><lb ed="R102" n="0286b02"/>意指花严。藏尘相好为证得奇特。不知花严十华 <lb ed="X" n="0692a03"/><lb ed="R102" n="0286b03"/>藏世界微尘相好。是应機现起。即<persName>如来</persName>现起他受 <lb ed="X" n="0692a04"/><lb ed="R102" n="0286b04"/>用。十地菩萨所被機也。故四明作解谤破云。汝执 <lb ed="X" n="0692a05"/><lb ed="R102" n="0286b05"/>藏尘为实报尊特相。我且问汝。花严菩提树下三 <lb ed="X" n="0692a06"/><lb ed="R102" n="0286b06"/>十二相之身。有此奇特相否。若谓是有。何言三十 <lb ed="X" n="0692a07"/><lb ed="R102" n="0286b07"/>二相是应下。何言花严是实报身。故知花严非本 <lb ed="X" n="0692a08"/><lb ed="R102" n="0286b08"/>是实报身。三十二相。亦非应下明矣。盖树下身未 <lb ed="X" n="0692a09"/><lb ed="R102" n="0286b09"/>被别圆機时。本无奇特相。若被别圆機。则于此身 <lb ed="X" n="0692a10"/><lb ed="R102" n="0286b10"/>现起尊特。故不可谓本是实报土身也。以花严教 <lb ed="X" n="0692a11"/><lb ed="R102" n="0286b11"/>主是现起身。故言不離一切。而上陞须弥。向帝释 <lb ed="X" n="0692a12"/><lb ed="R102" n="0286b12"/>殿。上陞。即现起義。岂非花严是千百亿应身所说 <lb ed="X" n="0692a13"/><lb ed="R102" n="0286b13"/>耶。花台受职者。即实报土身。若约所依。名实报身。 <lb ed="X" n="0692a14"/><lb ed="R102" n="0286b14"/>以称中道法性理。感真实果报土也。若约所证。名 <lb ed="X" n="0692a15"/><lb ed="R102" n="0286b15"/>花台受职身。花台表法界理。故报身<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>坐 <lb ed="X" n="0692a16"/><lb ed="R102" n="0286b16"/>花台。若应身释迦。但坐莲葉。如籤言。只以入实名 <lb ed="X" n="0692a17"/><lb ed="R102" n="0286b17"/>花台。以内心入实。故外处花台。玄文言。始见我身。 <lb ed="X" n="0692a18"/><lb ed="R102" n="0286b18"/>初闻一实。<anchor xml:id="nkr_note_add_0692a1801" n="0692a1801"/><anchor xml:id="beg0692a1801" n="0692a1801"/>已<anchor xml:id="end0692a1801"/>入花台。皆指所证。为花台也。受职者。 <lb ed="X" n="0692a19"/><lb ed="R102" n="0287a01"/>谓报身初坐千葉莲台宝华王座时。十方诸<persName>佛</persName>。齐 <lb ed="X" n="0692a20"/><lb ed="R102" n="0287a02"/>放白毫来灌其顶。受法王职也。但此身有证得相。 <lb ed="X" n="0692a21"/><lb ed="R102" n="0287a03"/>有现起相。净觉所执是证得相。四明所定是现起 <lb ed="X" n="0692a22"/><lb ed="R102" n="0287a04"/>相。故破言。何须独指花台受职身耶。盖指下。註家 <lb ed="X" n="0692a23"/><lb ed="R102" n="0287a05"/>断定四明意。统纪言。四明约機约教以定身者。是 <lb ed="X" n="0692a24"/><lb ed="R102" n="0287a06"/>树下生身。现起尊特。应别圆機。正合妙玄释迦最 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0692b" n="0692b"/> <lb ed="X" n="0692b01"/><lb ed="R102" n="0287a07"/>初顿说。释迦是生身。说顿是舍那。亦合四教仪。如 <lb ed="X" n="0692b02"/><lb ed="R102" n="0287a08"/>来现卢舍那身说法之言。</p><p xml:id="pX57p0692b0211" cb:place="inline">【■备】净觉背宗因缘。统纪 <lb ed="X" n="0692b03"/><lb ed="R102" n="0287a09"/>内载。须者往检。辨讹曰。盖指千百亿至所说句。虽 <lb ed="X" n="0692b04"/><lb ed="R102" n="0287a10"/>约一<name role="" type="person">阎浮提</name>而论。但意似局。私谓。四明是千百亿 <lb ed="X" n="0692b05"/><lb ed="R102" n="0287a11"/>应身所说句。恐有未见千百亿之难。故玉师复申 <lb ed="X" n="0692b06"/><lb ed="R102" n="0287a12"/>明一身也。辨讹又曰。实报土身应下二土之言。本 <lb ed="X" n="0692b07"/><lb ed="R102" n="0287a13"/>四明妙宗钞语。以经中八万四千相好。大师判为 <lb ed="X" n="0692b08"/><lb ed="R102" n="0287a14"/>真法身观故。钞言。然此色相。是实报身。应同居土。 <lb ed="X" n="0692b09"/><lb ed="R102" n="0287a15"/>而特名法身者。为成行人圆观也。後料拣中问。尊 <lb ed="X" n="0692b10"/><lb ed="R102" n="0287a16"/>特既是他受用报。须入地住方见。今八万相。似位 <lb ed="X" n="0692b11"/><lb ed="R102" n="0287a17"/>能见。验非尊特。合是生身。答。地住。分证论见。地住 <lb ed="X" n="0692b12"/><lb ed="R102" n="0287a18"/>以前。相似论见。斯乃<persName>如来</persName>以实报身应下二土。<note place="inline">云 <lb ed="X" n="0692b13"/><lb ed="R102" n="0287b01"/>云</note>当知四明此言。因他问意。谓地住以上。捨生身 <lb ed="X" n="0692b14"/><lb ed="R102" n="0287b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0692b1401" n="0692b1401"/><anchor xml:id="beg0692b1401" n="0692b1401"/>已<anchor xml:id="end0692b1401"/>。入实报土。方见尊特。今圆行人。在相似位。处同 <lb ed="X" n="0692b15"/><lb ed="R102" n="0287b03"/>居土。焉能见之。故答言。<persName>如来</persName>应下使见。而净觉反 <lb ed="X" n="0692b16"/><lb ed="R102" n="0287b04"/>宗破言。花严藏尘相好是尊特。是实报应下。观经 <lb ed="X" n="0692b17"/><lb ed="R102" n="0287b05"/>八万四千相好。是生身非实报应下。故解谤言。汝 <lb ed="X" n="0692b18"/><lb ed="R102" n="0287b06"/>执藏尘为尊特相。树下之身有此相否。若言有。应 <lb ed="X" n="0692b19"/><lb ed="R102" n="0287b07"/>下義不成。若言无。何故花严有上陞须弥等文耶。 <lb ed="X" n="0692b20"/><lb ed="R102" n="0287b08"/>足见藏尘尊特。是释迦现起。应下之義不成矣。而 <lb ed="X" n="0692b21"/><lb ed="R102" n="0287b09"/>八万四千尊特不然。此由圆观行人。台像圆观既 <lb ed="X" n="0692b22"/><lb ed="R102" n="0287b10"/>成。所见<persName>佛</persName>身。必非同居生身。实报土身。方是其境。 <lb ed="X" n="0692b23"/><lb ed="R102" n="0287b11"/>故<persName>如来</persName>。以实报应下同居。而使见之。非入实报。方 <lb ed="X" n="0692b24"/><lb ed="R102" n="0287b12"/>能见也。然钞中乃是破立方便。非是下二土所现 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0692c" n="0692c"/> <lb ed="X" n="0692c01"/><lb ed="R102" n="0287b13"/>诸身。皆从实报应下也。况钞虽言以实报应下。亦 <lb ed="X" n="0692c02"/><lb ed="R102" n="0287b14"/>即于同居现起。此義当知。即花严从树下释迦境 <lb ed="X" n="0692c03"/><lb ed="R102" n="0287b15"/>本现起。其義亦然。但花严现身说经。观经应行人 <lb ed="X" n="0692c04"/><lb ed="R102" n="0287b16"/>现相。其義稍异。思之可知也。又复现起应下。義亦 <lb ed="X" n="0692c05"/><lb ed="R102" n="0287b17"/>不殊。如花严从境本发起。观经从三十二相常身 <lb ed="X" n="0692c06"/><lb ed="R102" n="0287b18"/>常相发起是也。故四明言。有须现者。即为现之。则 <lb ed="X" n="0692c07"/><lb ed="R102" n="0288a01"/>知应下。義不殊也。今但知是净觉语。不知出四明 <lb ed="X" n="0692c08"/><lb ed="R102" n="0288a02"/>恣情纵破。故略述此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c09"/><lb ed="R102" n="0288a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0692c0901">【□註】月堂云。境本定身。则是释迦。機感见相。乃是舍那。 <lb ed="X" n="0692c10"/><lb ed="R102" n="0288a04"/>此即释迦境本定身。现起舍那尊特也。上品相好。下 <lb ed="X" n="0692c11"/><lb ed="R102" n="0288a05"/>品尊特。二现言之。正当须现。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c12"/><lb ed="R102" n="0288a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0692c1201">【■记】四明约教。分三品尊特。谓法花三十二相。相相 <lb ed="X" n="0692c13"/><lb ed="R102" n="0288a07"/>无边。即法身上品尊特。观经八万四千。中品尊特。 <lb ed="X" n="0692c14"/><lb ed="R102" n="0288a08"/>花严丈六发起舍那。下品尊特。又约相海分三品。 <lb ed="X" n="0692c15"/><lb ed="R102" n="0288a09"/>谓华藏尘相。上品相海。八万四千。中品相海。三十 <lb ed="X" n="0692c16"/><lb ed="R102" n="0288a10"/>二相。下品相海。次即言上品相好。下品尊特。此二 <lb ed="X" n="0692c17"/><lb ed="R102" n="0288a11"/>皆现起相。故曰二现言之。正当须现。</p><p xml:id="pX57p0692c1715" cb:place="inline">【■補】下品尊特。 <lb ed="X" n="0692c18"/><lb ed="R102" n="0288a12"/>以兼别機。须当现起。方有不能。即劣显法。如法花 <lb ed="X" n="0692c19"/><lb ed="R102" n="0288a13"/>微妙净法身。具相三十二也。月堂法师。讳询。字谋 <lb ed="X" n="0692c20"/><lb ed="R102" n="0288a14"/>道。依圆辨琛。以正所学。统纪曰。准解谤说尊特身。 <lb ed="X" n="0692c21"/><lb ed="R102" n="0288a15"/>有须现。不须现之分。故须现。如梵网花严及观经 <lb ed="X" n="0692c22"/><lb ed="R102" n="0288a16"/>等相多身大。不须现。则以力加。令于劣身。不取分 <lb ed="X" n="0692c23"/><lb ed="R102" n="0288a17"/>齐见三十二相。即无有边。以知丈六。是法界故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0692c24"/><lb ed="R102" n="0288a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0692c2401">【□註】圆满修多罗。约圆实部主说。释籤云。花严顿部。正 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0693a" n="0693a"/> <lb ed="X" n="0693a01"/><lb ed="R102" n="0288b01"/>在圆真。兼申别俗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a02"/><lb ed="R102" n="0288b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a0201">【■备】八卷曰。圆。以不偏为義。又言。无有缺减。名曰圆 <lb ed="X" n="0693a03"/><lb ed="R102" n="0288b03"/>满。法花言。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽诸法实相。即圆实 <lb ed="X" n="0693a04"/><lb ed="R102" n="0288b04"/>也。兼申别俗句。乃文義未能截断。顺带引之。非本 <lb ed="X" n="0693a05"/><lb ed="R102" n="0288b05"/>节引用正意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a06"/><lb ed="R102" n="0288b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693a0601">【□註】修多罗翻契经。圣教之都名。若十二部中。直说法 <lb ed="X" n="0693a07"/><lb ed="R102" n="0288b07"/>相者。名修多罗。今非此意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a08"/><lb ed="R102" n="0288b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a0801">【■记】契经者。以经通教理。教能契理。理能契機也。圣 <lb ed="X" n="0693a09"/><lb ed="R102" n="0288b09"/>教都名者。據经藏释。通名修多罗。若十二部中。名 <lb ed="X" n="0693a10"/><lb ed="R102" n="0288b10"/>修多罗者義局。故拣之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a11"/><lb ed="R102" n="0288b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693a1101">【□註】故言顿教。结部属顿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a12"/><lb ed="R102" n="0288b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a1201">【■记】此先结部属顿。下约教说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a13"/><lb ed="R102" n="0288b13"/><p xml:id="pX57p0693a1301">△二明機教三。初機教兼权。</p> <lb ed="X" n="0693a14"/><lb ed="R102" n="0288b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693a1401">若约機约教。未免兼权。</p> <lb ed="X" n="0693a15"/><lb ed="R102" n="0288b15"/><p xml:id="pX57p0693a1501">【□註】機是所被。教是能被。機有别圆。教兼权实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a16"/><lb ed="R102" n="0288b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a1601">【■记】由所被之機有异。故能被之教亦兼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a17"/><lb ed="R102" n="0288b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693a1701">【□註】辅行曰。约部约味。得名为顿。部内之教。教仍兼渐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a18"/><lb ed="R102" n="0288b18"/><p xml:id="pX57p0693a1801">△二双示圆别二。初为利機说圆教。</p> <lb ed="X" n="0693a19"/><lb ed="R102" n="0289a01"/><p xml:id="pX57p0693a1901">谓初发心时。便成正觉等文。为圆機。说圆教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693a20"/><lb ed="R102" n="0289a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693a2001">【■记】晋译花严梵行品言。观一切法。如幻如梦。如影 <lb ed="X" n="0693a21"/><lb ed="R102" n="0289a03"/>响化。菩萨如是观者。以少方便。疾得一切诸<persName>佛</persName>功 <lb ed="X" n="0693a22"/><lb ed="R102" n="0289a04"/>德。常乐观察。无二法相。斯有是处。初发心时。便成 <lb ed="X" n="0693a23"/><lb ed="R102" n="0289a05"/>正觉。知一切法。真实之性。具足慧身。不由他悟。今 <lb ed="X" n="0693a24"/><lb ed="R102" n="0289a06"/>引二句。以明圆也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0693b" n="0693b"/> <lb ed="X" n="0693b01"/><lb ed="R102" n="0289a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693b0101">【□註】此释能兼之圆。如後释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b02"/><lb ed="R102" n="0289a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693b0201">【■记】後九卷言。初发心者。初住名也。便成正觉者。成 <lb ed="X" n="0693b03"/><lb ed="R102" n="0289a09"/>八相<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b04"/><lb ed="R102" n="0289a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693b0401">【□註】等文者。等于三无差别之文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b05"/><lb ed="R102" n="0289a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693b0501">【■记】晋译<persName>如来</persName>林菩萨偈言。心如工画师。画种种五 <lb ed="X" n="0693b06"/><lb ed="R102" n="0289a12"/>阴。一切世间中。无法而不造。如心<persName>佛</persName>亦尔。如<persName>佛</persName>众 <lb ed="X" n="0693b07"/><lb ed="R102" n="0289a13"/>生然。心<persName>佛</persName>及众生。是三无差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b08"/><lb ed="R102" n="0289a14"/><cb:div><p xml:id="pX57p0693b0801">△二为钝機说别教。</p> <lb ed="X" n="0693b09"/><lb ed="R102" n="0289a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693b0901">处处说行布次第。则为权機。说别教。</p> <lb ed="X" n="0693b10"/><lb ed="R102" n="0289a16"/><p xml:id="pX57p0693b1001">【□註】此释所兼之别。凡经文处处所说。行列排布恒沙 <lb ed="X" n="0693b11"/><lb ed="R102" n="0289a17"/>法门。历劫修行次第之義。皆别教也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b12"/><lb ed="R102" n="0289a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693b1201">【■记】贤首品言。菩萨住在三昧中。种种自在摄众生。 <lb ed="X" n="0693b13"/><lb ed="R102" n="0289b01"/>悉以所行功德法。无量方便而开诱。或以供养诸 <lb ed="X" n="0693b14"/><lb ed="R102" n="0289b02"/><persName>如来</persName>。或以难思佈施门。或以头陀持戒门。或以不 <lb ed="X" n="0693b15"/><lb ed="R102" n="0289b03"/>动堪忍门。乃至言八万四千诸法门。诸<persName>佛</persName>以此度 <lb ed="X" n="0693b16"/><lb ed="R102" n="0289b04"/>众生。所谓行列排布恒沙法门也。又言。或一念顷。 <lb ed="X" n="0693b17"/><lb ed="R102" n="0289b05"/>修普贤行。而成正觉。或须臾顷。或一时。或半月。乃 <lb ed="X" n="0693b18"/><lb ed="R102" n="0289b06"/>至不可说不可说劫。修普贤行。成正觉。此历劫修 <lb ed="X" n="0693b19"/><lb ed="R102" n="0289b07"/>行次第義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b20"/><lb ed="R102" n="0289b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693b2001">【□註】今文欲显部中機教兼权。故指经中别圆各说显 <lb ed="X" n="0693b21"/><lb ed="R102" n="0289b09"/>文为证。若别圆间说。及分圆即别。融别即圆。義非一 <lb ed="X" n="0693b22"/><lb ed="R102" n="0289b10"/>槪也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693b23"/><lb ed="R102" n="0289b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693b2301">【■记】籤文曰花严所明位行。不出别圆。始从住前至 <lb ed="X" n="0693b24"/><lb ed="R102" n="0289b12"/>登住来。全提圆義。从二住至七住。文相次第。又似 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0693c" n="0693c"/> <lb ed="X" n="0693c01"/><lb ed="R102" n="0289b13"/>别義。于七住中又辨一多相即自在。至行向地。又 <lb ed="X" n="0693c02"/><lb ed="R102" n="0289b14"/>明次第别義此证别圆间说意也。若其间分圆即 <lb ed="X" n="0693c03"/><lb ed="R102" n="0289b15"/>别。融别即圆者。乃圆融不碍行布。行布。不碍圆融。 <lb ed="X" n="0693c04"/><lb ed="R102" n="0289b16"/>故以義非一槪总结。</p><p xml:id="pX57p0693c0409" cb:place="inline">【■補】光明玄记言。闻说三身。具 <lb ed="X" n="0693c05"/><lb ed="R102" n="0289b17"/>乎三德。失意者分隔。即别。得意者互具。即圆。融别 <lb ed="X" n="0693c06"/><lb ed="R102" n="0289b18"/>即圆。分圆即别也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c07"/><lb ed="R102" n="0290a01"/><p xml:id="pX57p0693c0701">△三双结二约。</p> <lb ed="X" n="0693c08"/><lb ed="R102" n="0290a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693c0801">故约部为顿。</p> <lb ed="X" n="0693c09"/><lb ed="R102" n="0290a03"/><p xml:id="pX57p0693c0901">【□註】此结从部为顿。</p> <lb ed="X" n="0693c10"/><lb ed="R102" n="0290a04"/><p xml:id="pX57p0693c1001">约教名兼。</p> <lb ed="X" n="0693c11"/><lb ed="R102" n="0290a05"/><p xml:id="pX57p0693c1101">【□註】此结部中機教兼权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c12"/><lb ed="R102" n="0290a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693c1201">【■记】双结部教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c13"/><lb ed="R102" n="0290a07"/><p xml:id="pX57p0693c1301">△二约时判。</p> <lb ed="X" n="0693c14"/><lb ed="R102" n="0290a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0693c1401">此经中云。譬如日出。先照高山<note place="inline">第一时</note>。</p> <lb ed="X" n="0693c15"/><lb ed="R102" n="0290a09"/><p xml:id="pX57p0693c1501">【□註】晋译花严三十五。宝王<persName>如来</persName>性起品。文有四照。合 <lb ed="X" n="0693c16"/><lb ed="R102" n="0290a10"/>法有五。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0693c17"/><lb ed="R102" n="0290a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0693c1701">【■補】晋译性起品曰。譬如日出。先照诸大山王。次照 <lb ed="X" n="0693c18"/><lb ed="R102" n="0290a12"/>一切大山。次照金刚宝山。然後普照一切大地。日 <lb ed="X" n="0693c19"/><lb ed="R102" n="0290a13"/>光不作是念。我当先照诸大山王。次第乃至大地。 <lb ed="X" n="0693c20"/><lb ed="R102" n="0290a14"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0693c2001" n="0693c2001"/><anchor xml:id="beg0693c2001" n="0693c2001"/>但<anchor xml:id="end0693c2001"/>山有高下。光有先後。<persName>如来</persName>亦复如是。成就无量 <lb ed="X" n="0693c21"/><lb ed="R102" n="0290a15"/>无边法界智光。先照菩萨。次照缘觉。次照声闻。次 <lb ed="X" n="0693c22"/><lb ed="R102" n="0290a16"/>照决定善根众生。随应受化。然後普照一切众生。 <lb ed="X" n="0693c23"/><lb ed="R102" n="0290a17"/>乃至邪定。又唐译出现品言。譬如日出。先照须弥 <lb ed="X" n="0693c24"/><lb ed="R102" n="0290a18"/>等诸大山王。次照黑山。次照高原。然後普照一切 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0694a" n="0694a"/> <lb ed="X" n="0694a01"/><lb ed="R102" n="0290b01"/>大地。乃至<persName>如来</persName>。亦复如是。常放无碍智慧光明。先 <lb ed="X" n="0694a02"/><lb ed="R102" n="0290b02"/>照菩萨等诸大山王。次照缘觉。次照声闻。次照决 <lb ed="X" n="0694a03"/><lb ed="R102" n="0290b03"/>定善根众生。然後一切众生。乃至邪定亦皆普及 <lb ed="X" n="0694a04"/><lb ed="R102" n="0290b04"/>为作未来利益因缘。令成熟故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694a05"/><lb ed="R102" n="0290b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694a0501">【□註】今家约義引经。但作三照。又复義开平地为三。用 <lb ed="X" n="0694a06"/><lb ed="R102" n="0290b06"/>对涅槃五味。妙玄一<note place="inline">六</note>释籤一<note place="inline">十七</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694a07"/><lb ed="R102" n="0290b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694a0701">【■记】妙玄曰如日初出。前照高山。厚殖善根。感斯顿 <lb ed="X" n="0694a08"/><lb ed="R102" n="0290b08"/>说。良由小不堪大。亦是大隔于小。此如花严。约法 <lb ed="X" n="0694a09"/><lb ed="R102" n="0290b09"/>被缘。缘得大益。名顿教相。约说次第。从牛出乳相。 <lb ed="X" n="0694a10"/><lb ed="R102" n="0290b10"/>次照幽谷。浅行偏明。当分渐解。此乃小隔于大。大 <lb ed="X" n="0694a11"/><lb ed="R102" n="0290b11"/>隐于小。约法被缘。名渐教相。约说次第。名酪味相。 <lb ed="X" n="0694a12"/><lb ed="R102" n="0290b12"/>次照平地。影临万水。逐器方圆。随波动静。示一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0694a13"/><lb ed="R102" n="0290b13"/>土。净秽不同。示现一身。巨细各异。一音说法。随类 <lb ed="X" n="0694a14"/><lb ed="R102" n="0290b14"/>各解。恐畏欢喜。厌離断疑。神力不共。故见有净秽。 <lb ed="X" n="0694a15"/><lb ed="R102" n="0290b15"/>闻有褒贬。嗅有薝蔔不薝蔔。华有著身不著身。慧 <lb ed="X" n="0694a16"/><lb ed="R102" n="0290b16"/>有若干不若干。此如净名方等。约法被缘。犹是渐 <lb ed="X" n="0694a17"/><lb ed="R102" n="0290b17"/>教。约说次第。生酥味相。复有義。大人蒙其光用。婴 <lb ed="X" n="0694a18"/><lb ed="R102" n="0290b18"/>儿丧其睛明。夜遊者伏匿。作务者兴成。故文曰。但 <lb ed="X" n="0694a19"/><lb ed="R102" n="0291a01"/>为菩萨说其实事。而不为我说斯真要。虽三人俱 <lb ed="X" n="0694a20"/><lb ed="R102" n="0291a02"/>学。二乘取证。具如大品。若约法被缘。犹是渐教。约 <lb ed="X" n="0694a21"/><lb ed="R102" n="0291a03"/>说次第。熟酥味相。复有義。日光普照。高下均平。若 <lb ed="X" n="0694a22"/><lb ed="R102" n="0291a04"/>低头。若小音。若散乱。若微善。皆成<persName>佛</persName>道。不令有人 <lb ed="X" n="0694a23"/><lb ed="R102" n="0291a05"/>独得灭度。皆以<persName>如来</persName>灭度。而灭度之。具如今经。若 <lb ed="X" n="0694a24"/><lb ed="R102" n="0291a06"/>约法被缘。名渐圆教。约说次第。醍醐味相。当知华 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0694b" n="0694b"/> <lb ed="X" n="0694b01"/><lb ed="R102" n="0291a07"/>严之譬。与涅槃義同。释籤言。初文五味者。还约华 <lb ed="X" n="0694b02"/><lb ed="R102" n="0291a08"/>严日照三譬。开为五味。然五味转变。只是一乳。三 <lb ed="X" n="0694b03"/><lb ed="R102" n="0291a09"/>照不同。只是一日。今演花严平地之譬。以对涅槃 <lb ed="X" n="0694b04"/><lb ed="R102" n="0291a10"/>後之三味。虽数不等。其義宛齐。又涅槃以牛譬<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0694b05"/><lb ed="R102" n="0291a11"/>乳从牛出。譬<persName>佛</persName>初说大。乳出<anchor xml:id="nkr_note_add_0694b0501" n="0694b0501"/><anchor xml:id="beg0694b0501" n="0694b0501"/>已<anchor xml:id="end0694b0501"/>後。其味转变。犹成 <lb ed="X" n="0694b06"/><lb ed="R102" n="0291a12"/>分譬。義立五味。又花严日譬于<persName>佛</persName>。光譬说教。日无 <lb ed="X" n="0694b07"/><lb ed="R102" n="0291a13"/>缘慈。非出而出。众機所扣。非照而照。故使高山。幽 <lb ed="X" n="0694b08"/><lb ed="R102" n="0291a14"/>谷。平地。不同。同禀教光。终归等照。故用两经二義 <lb ed="X" n="0694b09"/><lb ed="R102" n="0291a15"/>相成。</p><p xml:id="pX57p0694b0903" cb:place="inline">【■备】恐畏欢喜等。即四悉昙。解二卷。大人蒙光。 <lb ed="X" n="0694b10"/><lb ed="R102" n="0291a16"/>籤曰。菩萨大人。蒙般若光。诸法之用。二乘。如七日 <lb ed="X" n="0694b11"/><lb ed="R102" n="0291a17"/>婴儿。若视日轮。令眼失光。名丧。外人暗证。如夜遊。 <lb ed="X" n="0694b12"/><lb ed="R102" n="0291a18"/>菩萨利他。如作务。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b13"/><lb ed="R102" n="0291b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694b1301">【□註】别行義疏记云。彼经预叙一代始终。故立譬云。犹 <lb ed="X" n="0694b14"/><lb ed="R102" n="0291b02"/>如日出。先照高山。次照幽谷。後照平地。今家義开平 <lb ed="X" n="0694b15"/><lb ed="R102" n="0291b03"/>地为三。对于涅槃五味<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b16"/><lb ed="R102" n="0291b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694b1601">【■记】此引以证成三照对五味之義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b17"/><lb ed="R102" n="0291b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694b1701">【□註】日譬于<persName>佛</persName>。光譬说教。照物譬被機。高山譬别圆众。 <lb ed="X" n="0694b18"/><lb ed="R102" n="0291b06"/>此譬兼于機应也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694b19"/><lb ed="R102" n="0291b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694b1901">【■记】<persName>佛</persName>必感機应而说。故喩兼機应。如言<persName>佛</persName>不出世。 <lb ed="X" n="0694b20"/><lb ed="R102" n="0291b08"/>万古长夜。及至出现。光明遍照。极于幽暗。悉皆大 <lb ed="X" n="0694b21"/><lb ed="R102" n="0291b09"/>明。所以日譬<persName>佛</persName>也。光从日出。譬教从<persName>佛</persName>说也。物得 <lb ed="X" n="0694b22"/><lb ed="R102" n="0291b10"/>日光能消长。機禀<persName>佛</persName>教有损益。所以照物譬被機 <lb ed="X" n="0694b23"/><lb ed="R102" n="0291b11"/>也。高山卓出馀峰。别圆超越藏通。所以高山。譬别 <lb ed="X" n="0694b24"/><lb ed="R102" n="0291b12"/>圆众也。</p><p xml:id="pX57p0694b2404" cb:place="inline">【■备】此节应列于首。以消本节仪文喩意。然 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0694c" n="0694c"/> <lb ed="X" n="0694c01"/><lb ed="R102" n="0291b13"/>後引晋译花严等文气似贯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c02"/><lb ed="R102" n="0291b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694c0201">【□註】若释籤用两经二義相成者。旻智行云。若不用涅 <lb ed="X" n="0694c03"/><lb ed="R102" n="0291b15"/>槃五味。则不显花严演三成五。若不用花严三照。则 <lb ed="X" n="0694c04"/><lb ed="R102" n="0291b16"/>不显涅槃後之四味。皆从牛出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c05"/><lb ed="R102" n="0291b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694c0501">【■备】此明释籤用两经二義相成。复引旻师语以证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c06"/><lb ed="R102" n="0291b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694c0601">【□註】旧谓今家合四为三。而诸文直作三照引经。何尝 <lb ed="X" n="0694c07"/><lb ed="R102" n="0292a01"/>云合四耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c08"/><lb ed="R102" n="0292a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694c0801">【■補】旧谓合四为三。指统纪列三照五时五味图中。 <lb ed="X" n="0694c09"/><lb ed="R102" n="0292a03"/>特标言妙玄合四为三。意谓玄文合经中次照一 <lb ed="X" n="0694c10"/><lb ed="R102" n="0292a04"/>切大山。次照金刚宝山。为幽谷一照。以成三照。故 <lb ed="X" n="0694c11"/><lb ed="R102" n="0292a05"/>言合四为三。其实玄文。准经立義。而作三照。幷无 <lb ed="X" n="0694c12"/><lb ed="R102" n="0292a06"/>合四之语也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c13"/><lb ed="R102" n="0292a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0694c1301">【□註】又有以经中。譬如日月。出现世间。乃至深山幽谷。 <lb ed="X" n="0694c14"/><lb ed="R102" n="0292a08"/>无不普照之文。谓是经文合四为三。殊不知此文。只 <lb ed="X" n="0694c15"/><lb ed="R102" n="0292a09"/>是照幽谷也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0694c16"/><lb ed="R102" n="0292a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0694c1601">【■记】经指花严。由此文连四照五合文後。便谓合四 <lb ed="X" n="0694c17"/><lb ed="R102" n="0292a11"/>为三。以前四照为三合。足此一文为一合。为四合 <lb ed="X" n="0694c18"/><lb ed="R102" n="0292a12"/>也。殊不知下。出正意。谓若以此文为合四。经应颂 <lb ed="X" n="0694c19"/><lb ed="R102" n="0292a13"/>出。既经但颂前文四照五合。则知此一节文。只是 <lb ed="X" n="0694c20"/><lb ed="R102" n="0292a14"/>照幽谷也。</p><p xml:id="pX57p0694c2005" cb:place="inline">【■補】谓经文合四为三。亦指统纪列图後。 <lb ed="X" n="0694c21"/><lb ed="R102" n="0292a15"/>引经四照以证。又于四照文末引经云。譬如日月。 <lb ed="X" n="0694c22"/><lb ed="R102" n="0292a16"/>出现世间。乃至深山幽谷。无不普照。特註云。玄文 <lb ed="X" n="0694c23"/><lb ed="R102" n="0292a17"/>合大山宝山为幽谷。其文出此。岂非谓诸节经文。 <lb ed="X" n="0694c24"/><lb ed="R102" n="0292a18"/>乃是合四为三文耶。但前言旧谓。此言又有是玉 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0695a" n="0695a"/> <lb ed="X" n="0695a01"/><lb ed="R102" n="0292b01"/>师回护意。以统纪于今家甚有功。然恐後莫辨。故 <lb ed="X" n="0695a02"/><lb ed="R102" n="0292b02"/>点明之。</p><p xml:id="pX57p0695a0204" cb:place="inline">【■备】统纪合四为三。以经有高山。大山。宝山。 <lb ed="X" n="0695a03"/><lb ed="R102" n="0292b03"/>平地。四种。玄文作三照。恐遭诘难。故引深山幽谷 <lb ed="X" n="0695a04"/><lb ed="R102" n="0292b04"/>无不普照。以证玄文合大山宝山为幽谷。其文出 <lb ed="X" n="0695a05"/><lb ed="R102" n="0292b05"/>此。固属别字微意。玉师以合四为三。妙玄无显文。 <lb ed="X" n="0695a06"/><lb ed="R102" n="0292b06"/>不必泥定合四也。故于後相成图中。以约義引经 <lb ed="X" n="0695a07"/><lb ed="R102" n="0292b07"/>释之。记中以前四照为三合。足此一文为四合。及 <lb ed="X" n="0695a08"/><lb ed="R102" n="0292b08"/>经应颂出等所解甚拗。研集註意亦未然。或旧有 <lb ed="X" n="0695a09"/><lb ed="R102" n="0292b09"/>此说。存俟考定。</p> <lb ed="X" n="0695a10"/><lb ed="R102" n="0292b10"/><p xml:id="pX57p0695a1001">经文四照 约義引经但作三照</p> <lb ed="X" n="0695a11"/><lb ed="R102" n="0292b11"/><p xml:id="pX57p0695a1101">三照五味相成图</p> <lb ed="X" n="0695a12"/><lb ed="R102" n="0292b12"/><p xml:id="pX57p0695a1201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0695_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0695a13"/> <lb ed="X" n="0695a14"/> <lb ed="X" n="0695a15"/> <lb ed="X" n="0695a16"/> <lb ed="X" n="0695a17"/><lb ed="R102" n="0292b17"/><p xml:id="pX57p0695a1701">【■補】决定善根众生。乃事六度菩萨。三僧祇决定成 <lb ed="X" n="0695a18"/><lb ed="R102" n="0292b18"/><persName>佛</persName>。故曰决定。廣修六度。名善根。而未断惑。且名众 <lb ed="X" n="0695a19"/><lb ed="R102" n="0293a01"/>生。然花严合法文中。列次照声闻後。普照一切众 <lb ed="X" n="0695a20"/><lb ed="R102" n="0293a02"/>生前。<persName>佛</persName>意。只以一类伏惑行因菩萨。为决定善根 <lb ed="X" n="0695a21"/><lb ed="R102" n="0293a03"/>众生。本不明是菩萨属何教也。玉师既判属三藏。 <lb ed="X" n="0695a22"/><lb ed="R102" n="0293a04"/>理应四照内。牵入中间两照。或以中间两照。但对 <lb ed="X" n="0695a23"/><lb ed="R102" n="0293a05"/>声闻缘觉。则普照大地。亦应只对一切众生。以譬 <lb ed="X" n="0695a24"/><lb ed="R102" n="0293a06"/>中言。然後普照一切大地。法中言。然後普照一切 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0695b" n="0695b"/> <lb ed="X" n="0695b01"/><lb ed="R102" n="0293a07"/>众生。正相敌对。如谓普照義宽。故可牵入大地之 <lb ed="X" n="0695b02"/><lb ed="R102" n="0293a08"/>下。若尔。今家取日照平地。止对後三时。又如何消 <lb ed="X" n="0695b03"/><lb ed="R102" n="0293a09"/>通耶。據理既上牵入普照下。应入于平地下。既牵 <lb ed="X" n="0695b04"/><lb ed="R102" n="0293a10"/>入幽谷上。应入于中间两照。不唯令人易明。且与 <lb ed="X" n="0695b05"/><lb ed="R102" n="0293a11"/>经義相合也。或言以未断惑。牵入平地。不住凡夫。 <lb ed="X" n="0695b06"/><lb ed="R102" n="0293a12"/>牵入幽谷。此乃臆𢜬。恐未符经義也。</p><p xml:id="pX57p0695b0615" cb:place="inline">【■备】三照五味 <lb ed="X" n="0695b07"/><lb ed="R102" n="0293a13"/>图。统纪<anchor xml:id="nkr_note_add_0695b0701" n="0695b0701"/><anchor xml:id="beg0695b0701" n="0695b0701"/>已<anchor xml:id="end0695b0701"/>列。然经曰。先照菩萨。次缘觉。次声闻。次 <lb ed="X" n="0695b08"/><lb ed="R102" n="0293a14"/>一切众生。牵线中应缘觉在先。声闻在後。始与经 <lb ed="X" n="0695b09"/><lb ed="R102" n="0293a15"/>符。统纪图内。列大山宝山。牵入声闻在先。配幽谷。 <lb ed="X" n="0695b10"/><lb ed="R102" n="0293a16"/>缘觉居次。配平地食时。将决定众生配禺中。复将 <lb ed="X" n="0695b11"/><lb ed="R102" n="0293a17"/>决定众生註明藏菩萨。其中缘觉声闻。与经倒列。 <lb ed="X" n="0695b12"/><lb ed="R102" n="0293a18"/>一也。菩萨根利二乘。蒙照应在先。经虽不开藏菩 <lb ed="X" n="0695b13"/><lb ed="R102" n="0293b01"/>萨。应摄在二乘内。或摄入先照菩萨中。今判决定 <lb ed="X" n="0695b14"/><lb ed="R102" n="0293b02"/>众生乃藏菩萨。友致利根後照。二也。缘觉菩萨利 <lb ed="X" n="0695b15"/><lb ed="R102" n="0293b03"/>于声闻。乃下牵配入平地。三也。玉师仍以决定众 <lb ed="X" n="0695b16"/><lb ed="R102" n="0293b04"/>生。乃藏菩萨。但配入平地。究为未妥。故同缘觉。改 <lb ed="X" n="0695b17"/><lb ed="R102" n="0293b05"/>牵幽谷。而声闻缘觉。虽分配大山宝山。依旧与经 <lb ed="X" n="0695b18"/><lb ed="R102" n="0293b06"/>倒列。总由善根众生是藏菩萨。其势必须声缘菩 <lb ed="X" n="0695b19"/><lb ed="R102" n="0293b07"/>萨挨顺而列矣。辨讹曰当以缘觉居先。声闻居後。 <lb ed="X" n="0695b20"/><lb ed="R102" n="0293b08"/>私谓。淸凉师疏抄。黑山配缘觉。高原配声闻。大地 <lb ed="X" n="0695b21"/><lb ed="R102" n="0293b09"/>内合配决定。不定。邪定。三聚众生。则决定一聚。通 <lb ed="X" n="0695b22"/><lb ed="R102" n="0293b10"/>指因中正定众生。唯经中系与缘觉声闻一连之 <lb ed="X" n="0695b23"/><lb ed="R102" n="0293b11"/>文。似当合入幽谷。一切众生乃至邪定。紧对普照 <lb ed="X" n="0695b24"/><lb ed="R102" n="0293b12"/>大地句。研两然後字。界限自淸。故别作图说。以备 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0695c" n="0695c"/> <lb ed="X" n="0695c01"/><lb ed="R102" n="0293b13"/>参考。黑山配缘觉等義。疏抄廣明。须者往检。又节 <lb ed="X" n="0695c02"/><lb ed="R102" n="0293b14"/>義言。准经。应缘觉在先。今依三车次第。故先列声 <lb ed="X" n="0695c03"/><lb ed="R102" n="0293b15"/>闻。大地中开出决定众生者。此是事六度菩萨。以 <lb ed="X" n="0695c04"/><lb ed="R102" n="0293b16"/>未断惑。且让二乘高出一头。<anchor xml:id="nkr_note_add_0695c0401" n="0695c0401"/><anchor xml:id="beg0695c0401" n="0695c0401"/>但<anchor xml:id="end0695c0401"/>名众生。而其心行 <lb ed="X" n="0695c05"/><lb ed="R102" n="0293b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0695c0501" n="0695c0501"/><anchor xml:id="beg0695c0501" n="0695c0501"/>已<anchor xml:id="end0695c0501"/>大。虽未断惑。同是鹿苑三乘。故牵入幽谷。一切 <lb ed="X" n="0695c06"/><lb ed="R102" n="0293b18"/>众生。通指十界之機。未起宏誓愿行之人也。私谓。 <lb ed="X" n="0695c07"/><lb ed="R102" n="0294a01"/>新作图说。依节義意。判决定属藏菩萨亦通。但不 <lb ed="X" n="0695c08"/><lb ed="R102" n="0294a02"/>可泥定众生二字。谓须合入大地。以<persName>佛</persName>亦称尊极 <lb ed="X" n="0695c09"/><lb ed="R102" n="0294a03"/>众生也。图说中不列旁追二诱等者。此图本明华 <lb ed="X" n="0695c10"/><lb ed="R102" n="0294a04"/>严三照。以对涅槃五味。如此图说。于義<anchor xml:id="nkr_note_add_0695c1001" n="0695c1001"/><anchor xml:id="beg0695c1001" n="0695c1001"/>已<anchor xml:id="end0695c1001"/>足。且旁 <lb ed="X" n="0695c11"/><lb ed="R102" n="0294a05"/>追等。专指一类小機。备历五时者言。今花严三照。 <lb ed="X" n="0695c12"/><lb ed="R102" n="0294a06"/>统论大小众機。不必夹入旁追等喩配合。如以时 <lb ed="X" n="0695c13"/><lb ed="R102" n="0294a07"/>味義富。亦可备列。俾无疏漏。来哲再定之。缘觉声 <lb ed="X" n="0695c14"/><lb ed="R102" n="0294a08"/>闻。对凡夫则为大機。故合入一切大山。决定善根。 <lb ed="X" n="0695c15"/><lb ed="R102" n="0294a09"/>有金刚宝義。故合入金刚宝山。一切众生機众。先 <lb ed="X" n="0695c16"/><lb ed="R102" n="0294a10"/>後得益不定。先即食时。次禺中。後正中。故开亦无 <lb ed="X" n="0695c17"/><lb ed="R102" n="0294a11"/>碍。所对时味。但可取相生次第。如下所引无垢藏 <lb ed="X" n="0695c18"/><lb ed="R102" n="0294a12"/>王一节经意也。</p> <lb ed="X" n="0695c19"/><lb ed="R102" n="0294a13"/><p xml:id="pX57p0695c1901"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0695_02.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="X" n="0695c20"/> <lb ed="X" n="0695c21"/> <lb ed="X" n="0695c22"/> <lb ed="X" n="0695c23"/> <lb ed="X" n="0695c24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0696a" n="0696a"/> <lb ed="X" n="0696a01"/><lb ed="R102" n="0294b01"/><p xml:id="pX57p0696a0101">△三约味判。</p> <lb ed="X" n="0696a02"/><lb ed="R102" n="0294b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696a0201">涅槃云。譬如从牛出乳。此从<persName>佛</persName>出十二部经<note place="inline">一乳味</note>。</p> <lb ed="X" n="0696a03"/><lb ed="R102" n="0294b03"/><p xml:id="pX57p0696a0301">【□註】牛譬于<persName>佛</persName>。乳譬于教。释籤云。此五味相生之文。在 <lb ed="X" n="0696a04"/><lb ed="R102" n="0294b04"/>十三卷圣行品末。<persName>佛</persName>印无垢藏王菩萨竟云。譬如从 <lb ed="X" n="0696a05"/><lb ed="R102" n="0294b05"/>牛出乳。乃至醍醐。譬如<persName>佛</persName>出十二部经。乃至涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696a06"/><lb ed="R102" n="0294b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696a0601">【■補】大经无垢藏王言。诸<persName>佛</persName>菩萨。成就智慧功德。实 <lb ed="X" n="0696a07"/><lb ed="R102" n="0294b07"/>不可说。我意犹谓。故不如是大乘经典。何以故。大 <lb ed="X" n="0696a08"/><lb ed="R102" n="0294b08"/>乘经典。能出生阿耨菩提。<persName>佛</persName>言。譬从牛出乳。乳出 <lb ed="X" n="0696a09"/><lb ed="R102" n="0294b09"/>酪。酪出生酥。生酥出熟酥。熟酥出醍醐。<persName>佛</persName>亦如是。 <lb ed="X" n="0696a10"/><lb ed="R102" n="0294b10"/>从<persName>佛</persName>出十二部经。从十二部经出九部修多罗。从 <lb ed="X" n="0696a11"/><lb ed="R102" n="0294b11"/>修多罗出方等典。方等出般若。般若出大涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696a12"/><lb ed="R102" n="0294b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696a1201">【□註】十二部经颂曰。长行重颂幷授记。孤起无问而自 <lb ed="X" n="0696a13"/><lb ed="R102" n="0294b13"/>说。因缘譬喩及本事。本生方廣未曾有。论议俱成十 <lb ed="X" n="0696a14"/><lb ed="R102" n="0294b14"/>二名。廣如大论三十三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696a15"/><lb ed="R102" n="0294b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696a1501">【■记】大论言。诸经中直说者。名修多罗。授记者。众生 <lb ed="X" n="0696a16"/><lb ed="R102" n="0294b16"/>三乘六趣九道中受记。诸<persName>佛</persName>法欲与众生授记。先 <lb ed="X" n="0696a17"/><lb ed="R102" n="0294b17"/>皆微笑。无量种光。从四牙出。从上二牙出者。光照 <lb ed="X" n="0696a18"/><lb ed="R102" n="0294b18"/>三恶道。得遇斯光。闻说法者。身心安乐。得生人中 <lb ed="X" n="0696a19"/><lb ed="R102" n="0295a01"/>天上。从是因缘。皆得毕苦。从下二牙出者。上照人 <lb ed="X" n="0696a20"/><lb ed="R102" n="0295a02"/>天。乃至有顶。此诸光明。复至十方。遍照六道。作<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0696a21"/><lb ed="R102" n="0295a03"/>事<anchor xml:id="nkr_note_add_0696a2101" n="0696a2101"/><anchor xml:id="beg0696a2101" n="0696a2101"/>已<anchor xml:id="end0696a2101"/>。还绕身七迊。若记地狱。光从足下入。记畜牲。 <lb ed="X" n="0696a22"/><lb ed="R102" n="0295a04"/>从腨入。饿鬼。从<g ref="#CB00170">髀</g>入。人道从脐入。天道胸入。声闻 <lb ed="X" n="0696a23"/><lb ed="R102" n="0295a05"/>口入。辟支眉间入。若记作<persName>佛</persName>。光从顶入。<persName>佛</persName>欲受记。 <lb ed="X" n="0696a24"/><lb ed="R102" n="0295a06"/>先现此相。然後弟子发问。一切偈名祗夜。六句。三 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0696b" n="0696b"/> <lb ed="X" n="0696b01"/><lb ed="R102" n="0295a07"/>句。五句。多少不定。亦名祗夜。亦名伽陀。优陀那者。 <lb ed="X" n="0696b02"/><lb ed="R102" n="0295a08"/>名有法。<persName>佛</persName>必应说。而无有问者。<persName>佛</persName>略开问端。如<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0696b03"/><lb ed="R102" n="0295a09"/>自说无我无我所。是事善哉。一比丘白<persName>佛</persName>言。云何 <lb ed="X" n="0696b04"/><lb ed="R102" n="0295a10"/>是事善哉。<persName>佛</persName>告比丘。凡夫人未得无漏道。顚倒覆 <lb ed="X" n="0696b05"/><lb ed="R102" n="0295a11"/>心。故于无我无我所。心大惊怖。若<persName>佛</persName>弟子。闻好法 <lb ed="X" n="0696b06"/><lb ed="R102" n="0295a12"/>者。欢喜奉行。无顚倒故。不复更作如是等。杂阿含 <lb ed="X" n="0696b07"/><lb ed="R102" n="0295a13"/>中廣说尼陀那者。说<persName>佛</persName>本起因缘。<persName>佛</persName>何因缘说此 <lb ed="X" n="0696b08"/><lb ed="R102" n="0295a14"/>事。修多罗中有人问故。为说是事。毘尼中有人犯 <lb ed="X" n="0696b09"/><lb ed="R102" n="0295a15"/>是事。故结是戒。一切<persName>佛</persName>语缘起事。皆名尼陀那。阿 <lb ed="X" n="0696b10"/><lb ed="R102" n="0295a16"/>波陀那者。与世间相似柔软语。如是语经者。如一 <lb ed="X" n="0696b11"/><lb ed="R102" n="0295a17"/>狮子。来礼<persName>佛</persName>足。<persName>佛</persName>告比丘。是狮子。毘婆尸<persName>佛</persName>时。依 <lb ed="X" n="0696b12"/><lb ed="R102" n="0295a18"/>婆罗门。来至<persName>佛</persName>所。大众之中。以听法故。无共语者。 <lb ed="X" n="0696b13"/><lb ed="R102" n="0295b01"/>即发骂言。秃辈。与畜牲何异。恶口业故。九十一劫。 <lb ed="X" n="0696b14"/><lb ed="R102" n="0295b02"/>堕畜牲中。此人尔时。即应得道。以愚痴故。自作生 <lb ed="X" n="0696b15"/><lb ed="R102" n="0295b03"/>死长久。今于<persName>佛</persName>所。心淸净故。当得解脱。如是等经。 <lb ed="X" n="0696b16"/><lb ed="R102" n="0295b04"/>名为出因缘。何名因缘。是事之本名因缘。本生经 <lb ed="X" n="0696b17"/><lb ed="R102" n="0295b05"/>者。过去世时。菩萨身为赤鱼。自以其肉。施诸病人。 <lb ed="X" n="0696b18"/><lb ed="R102" n="0295b06"/>如是等无量本生。多有所济。名本生经。廣经者。名 <lb ed="X" n="0696b19"/><lb ed="R102" n="0295b07"/>摩诃衍。所谓般若经。华手经。法花经等。如是等无 <lb ed="X" n="0696b20"/><lb ed="R102" n="0295b08"/>量阿僧祇诸经。为得阿耨多罗三藐三菩提。故说。 <lb ed="X" n="0696b21"/><lb ed="R102" n="0295b09"/>未曾有者。如<persName>佛</persName>现种种神力。众生怪未曾有。所谓 <lb ed="X" n="0696b22"/><lb ed="R102" n="0295b10"/><persName>佛</persName>生时。如是等无量稀有事。论议经者。答诸问者。 <lb ed="X" n="0696b23"/><lb ed="R102" n="0295b11"/>释其所以。又复廣说诸義。如<persName>佛</persName>说四谛。何等为苦 <lb ed="X" n="0696b24"/><lb ed="R102" n="0295b12"/>圣谛。所谓生苦等八种苦。廣解其義。复次<persName>佛</persName>所说 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0696c" n="0696c"/> <lb ed="X" n="0696c01"/><lb ed="R102" n="0295b13"/>经论议。及<name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>所解经。乃至像法凡夫人 <lb ed="X" n="0696c02"/><lb ed="R102" n="0295b14"/>所解经。亦名优波提舍。</p><p xml:id="pX57p0696c0210" cb:place="inline">【■备】祗夜。伽陀。分别见下节。 <lb ed="X" n="0696c03"/><lb ed="R102" n="0295b15"/>此依大论录出其文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c04"/><lb ed="R102" n="0295b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696c0401">【□註】华梵名義。具如妙玄六。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c05"/><lb ed="R102" n="0295b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696c0501">【■记】妙玄言。修多罗翻契经。即长行。祗夜。翻重颂。和 <lb ed="X" n="0696c06"/><lb ed="R102" n="0295b18"/>伽罗。翻授记。伽陀。即孤起。优陀那。翻无问自说。尼 <lb ed="X" n="0696c07"/><lb ed="R102" n="0296a01"/>陀那。翻因缘。阿波陀那。翻譬喩。伊帝目多伽。翻本 <lb ed="X" n="0696c08"/><lb ed="R102" n="0296a02"/>事。阇陀伽。翻本生。毘<persName>佛</persName>略。翻方廣。阿浮陀达摩。翻 <lb ed="X" n="0696c09"/><lb ed="R102" n="0296a03"/>未曾有。优波提舍。翻论议。此十二种俱称部者。各 <lb ed="X" n="0696c10"/><lb ed="R102" n="0296a04"/>有类从也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c11"/><lb ed="R102" n="0296a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696c1101">【□註】此十二部经。通论。大小各具十二部。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c12"/><lb ed="R102" n="0296a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696c1201">【■记】解深密经。明菩萨依十二分教。修奢摩他。瑜伽 <lb ed="X" n="0696c13"/><lb ed="R102" n="0296a07"/>论言。<persName>佛</persName>为声闻。一一具演十二分教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c14"/><lb ed="R102" n="0296a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0696c1401">【□註】别而言之。小乘让三存九。小乘<g ref="#CB01926">灰</g>断。无方廣经。说 <lb ed="X" n="0696c15"/><lb ed="R102" n="0296a09"/>必假缘。无无问自说。虽有授记。作<persName>佛</persName>者少。此以小九 <lb ed="X" n="0696c16"/><lb ed="R102" n="0296a10"/>望大三也。玄文又以大九望小三者。谓大乘根利。无 <lb ed="X" n="0696c17"/><lb ed="R102" n="0296a11"/>因缘。譬喩。议论。之三也。又以大一望小十一者。谓小 <lb ed="X" n="0696c18"/><lb ed="R102" n="0296a12"/>乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0696c1801" n="0696c1801"/><anchor xml:id="beg0696c1801" n="0696c1801"/>但<anchor xml:id="end0696c1801"/>让廣经一部耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0696c19"/><lb ed="R102" n="0296a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0696c1901">【■记】小让三者。妙玄言。小乘<g ref="#CB01926">灰</g>断。无如意珠身故无 <lb ed="X" n="0696c20"/><lb ed="R102" n="0296a14"/>廣经。又言。小乘根钝。说必假缘。少无问自说。虽有 <lb ed="X" n="0696c21"/><lb ed="R102" n="0296a15"/>授记。记作<persName>佛</persName>少。大无三者。涅槃经云。护大乘者。受 <lb ed="X" n="0696c22"/><lb ed="R102" n="0296a16"/>持九部。谓因缘中。取因事制戒。于譬喩中。依为诱 <lb ed="X" n="0696c23"/><lb ed="R102" n="0296a17"/>引。于议论中。约非了義也。又小有十。瑜伽论言。无 <lb ed="X" n="0696c24"/><lb ed="R102" n="0296a18"/>方廣者。大乘说<persName>如来</persName>是常。一切众生皆有<persName>佛</persName>性。正 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0697a" n="0697a"/> <lb ed="X" n="0697a01"/><lb ed="R102" n="0296b01"/>理为方。包富为廣。又理融无二。亦名为等。声闻所 <lb ed="X" n="0697a02"/><lb ed="R102" n="0296b02"/>无也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a03"/><lb ed="R102" n="0296b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a0301">【□註】释籤云如上所说。一往赴機。據理应以通说为正。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a04"/><lb ed="R102" n="0296b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697a0401">【■记】玄文云。通语大乘。何得无此三耶。又曰。小乘亦 <lb ed="X" n="0697a05"/><lb ed="R102" n="0296b05"/>有记莂六道因果。阿含授弥勒当作<persName>佛</persName>记。亦有自 <lb ed="X" n="0697a06"/><lb ed="R102" n="0296b06"/>唱善来。即无问自说。又声闻中以法空为大空。空。 <lb ed="X" n="0697a07"/><lb ed="R102" n="0296b07"/>即方廣。故以通为正也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a08"/><lb ed="R102" n="0296b08"/><p xml:id="pX57p0697a0801">△三引证二。初引经征起二。初引经。</p> <lb ed="X" n="0697a09"/><lb ed="R102" n="0296b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a0901">信解品云。即遣旁人。急追将还。穷子惊愕。称怨大<note place="inline">唤等</note>。</p> <lb ed="X" n="0697a10"/><lb ed="R102" n="0296b10"/><p xml:id="pX57p0697a1001">【□註】譬喩周中。四大弟子。具领五时。今领花严文也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a11"/><lb ed="R102" n="0296b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697a1101">【■记】法花。有法说喩说因缘三周。今正喩说周文也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a12"/><lb ed="R102" n="0296b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a1201">【□註】即遣说花严教以拟宜也。约教。理为所依。智为能 <lb ed="X" n="0697a13"/><lb ed="R102" n="0296b13"/>遣。教为所遣。约人。师弟相望。<persName>佛</persName>为能遣。菩萨为所遣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a14"/><lb ed="R102" n="0296b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697a1401">【■记】初约教明遣。教依于理。以理为所依。而智必照 <lb ed="X" n="0697a15"/><lb ed="R102" n="0296b15"/>理鉴機。方有说故。以智为能遣。教为所遣。次约人 <lb ed="X" n="0697a16"/><lb ed="R102" n="0296b16"/>明遣。可解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a17"/><lb ed="R102" n="0296b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a1701">【□註】旁人约教。理智为正。说教为傍。约人。化主为正。菩 <lb ed="X" n="0697a18"/><lb ed="R102" n="0296b18"/>萨为旁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a19"/><lb ed="R102" n="0297a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697a1901">【■记】教依理而用智说。故以理智为正。菩萨从<persName>佛</persName>转 <lb ed="X" n="0697a20"/><lb ed="R102" n="0297a02"/>法轮。故约人为傍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697a21"/><lb ed="R102" n="0297a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697a2101">【□註】谓加被四菩萨。说四十位。法慧。说十住。功德林。说 <lb ed="X" n="0697a22"/><lb ed="R102" n="0297a04"/>十行。金刚幢。说十向。金刚藏。说十地。是四菩萨。说此 <lb ed="X" n="0697a23"/><lb ed="R102" n="0297a05"/>位时。幷云<persName>佛</persName>力故说。故名为遣。然加被四菩萨者。一 <lb ed="X" n="0697a24"/><lb ed="R102" n="0297a06"/>表旁追義便。二彰主伴互融。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0697b" n="0697b"/> <lb ed="X" n="0697b01"/><lb ed="R102" n="0297a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697b0101">【■记】加被有二。显加具于三业。冥加<anchor xml:id="nkr_note_add_0697b0101" n="0697b0101"/><anchor xml:id="beg0697b0101" n="0697b0101"/>但<anchor xml:id="end0697b0101"/>与智令说。第 <lb ed="X" n="0697b02"/><lb ed="R102" n="0297a08"/>二会普光。七褈会普光。八三会普光。九会入法界。 <lb ed="X" n="0697b03"/><lb ed="R102" n="0297a09"/>但有冥加。馀五会皆冥显二加。然冥未必有显。显 <lb ed="X" n="0697b04"/><lb ed="R102" n="0297a10"/>必有冥。心冥至极。故感<persName>佛</persName>加。经言。以三昧力。感十 <lb ed="X" n="0697b05"/><lb ed="R102" n="0297a11"/>方诸<persName>佛</persName>现前也。四位各说。经明法慧菩萨。入无量 <lb ed="X" n="0697b06"/><lb ed="R102" n="0297a12"/>力方便三昧。故<persName>佛</persName>告言。由汝所修诸善根力。令汝 <lb ed="X" n="0697b07"/><lb ed="R102" n="0297a13"/>入此三昧。说十住法。功德林菩萨入。善思惟三昧。 <lb ed="X" n="0697b08"/><lb ed="R102" n="0297a14"/>故<persName>佛</persName>告言。以汝思惟一切行愿力故。令汝入此三 <lb ed="X" n="0697b09"/><lb ed="R102" n="0297a15"/>昧说十行法。金刚幢菩萨。入智光三昧。故<persName>佛</persName>告言。 <lb ed="X" n="0697b10"/><lb ed="R102" n="0297a16"/>由汝智慧淸净。令汝入此三昧说十向法。金刚藏 <lb ed="X" n="0697b11"/><lb ed="R102" n="0297a17"/>菩萨。入智慧光明三昧。故<persName>佛</persName>告言。以汝勝智力。令 <lb ed="X" n="0697b12"/><lb ed="R102" n="0297a18"/>汝入是三昧。说十地法也。幷言<persName>佛</persName>力故说者。法慧 <lb ed="X" n="0697b13"/><lb ed="R102" n="0297b01"/>告天帝言。此義甚深。难说难知。虽然。我当承<persName>佛</persName>威 <lb ed="X" n="0697b14"/><lb ed="R102" n="0297b02"/>神力。而为汝说。故名为遣也。一表傍追義便者。即 <lb ed="X" n="0697b15"/><lb ed="R102" n="0297b03"/>遣正傍追義。二彰主伴互融者。谓果主因伴。递互 <lb ed="X" n="0697b16"/><lb ed="R102" n="0297b04"/>相望。褈褈无尽。弥显圆融。</p><p xml:id="pX57p0697b1611" cb:place="inline">【■备】主伴互融。此花严事 <lb ed="X" n="0697b17"/><lb ed="R102" n="0297b05"/>事无碍宗旨。顺带引耳。辨讹曰。虽言互融。但可以 <lb ed="X" n="0697b18"/><lb ed="R102" n="0297b06"/>果主果伴。果主因伴。因主因伴互论。不可以因主 <lb ed="X" n="0697b19"/><lb ed="R102" n="0297b07"/>果伴说也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697b20"/><lb ed="R102" n="0297b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697b2001">【□註】急追将还。直将大教拟宜小機。故云急追。昔有大 <lb ed="X" n="0697b21"/><lb ed="R102" n="0297b09"/>种。故曰将还。况复性德本有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697b22"/><lb ed="R102" n="0297b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697b2201">【■记】<persName>如来</persName>于大通智勝<persName>佛</persName>所。为沙弥时。曾与六百万 <lb ed="X" n="0697b23"/><lb ed="R102" n="0297b11"/>亿恒河沙众生。结圆顿种子。今成正觉。直将大教 <lb ed="X" n="0697b24"/><lb ed="R102" n="0297b12"/>拟宜。为急追。昔有大种。今说大教。为将还。又无漏 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0697c" n="0697c"/> <lb ed="X" n="0697c01"/><lb ed="R102" n="0297b13"/>性德。本来具足。今熏其本有。故言将还。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c02"/><lb ed="R102" n="0297b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c0201">【□註】穷子。无大乘功德法财故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c03"/><lb ed="R102" n="0297b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697c0301">【■备】体色即空假中。不起灭定。现诸威仪。是大乘功 <lb ed="X" n="0697c04"/><lb ed="R102" n="0297b16"/>德法财。今灭色趣空。不穷何待。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c05"/><lb ed="R102" n="0297b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c0501">【□註】惊愕。文句六<note place="inline">二十一</note>云。纵昔曾发。废久不忆。猝闻大 <lb ed="X" n="0697c06"/><lb ed="R102" n="0297b18"/>教。乖心故惊。不识故愕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c07"/><lb ed="R102" n="0298a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697c0701">【■记】此释惊愕也。二乘向小<anchor xml:id="nkr_note_add_0697c0701" n="0697c0701"/><anchor xml:id="beg0697c0701" n="0697c0701"/>已<anchor xml:id="end0697c0701"/>久。今猝然闻大。与其 <lb ed="X" n="0697c08"/><lb ed="R102" n="0298a02"/>现习相乖。茫然不识。故生惊愕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c09"/><lb ed="R102" n="0298a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c0901">【□註】称怨大唤。文句六<note place="inline">二十一</note>云。小乘以烦恼为怨。生死 <lb ed="X" n="0697c10"/><lb ed="R102" n="0298a04"/>为苦。若劝烦恼即菩提。即大唤称冤枉。若闻生死即 <lb ed="X" n="0697c11"/><lb ed="R102" n="0298a05"/>涅槃。即大唤称苦痛。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c12"/><lb ed="R102" n="0298a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697c1201">【■记】小乘以苦集。为劳为患。以道灭。为修为慕。则烦 <lb ed="X" n="0697c13"/><lb ed="R102" n="0298a07"/>恼为怨。生死为苦。明矣。花严发明烦恼即菩提。生 <lb ed="X" n="0697c14"/><lb ed="R102" n="0298a08"/>死即涅槃。是以所厌。为所修。所患。为所慕。岂不称 <lb ed="X" n="0697c15"/><lb ed="R102" n="0298a09"/>怨唤苦耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c16"/><lb ed="R102" n="0298a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c1601">【□註】等者。等于我不相犯。何为见捉之文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c17"/><lb ed="R102" n="0298a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0697c1701">【■记】约法。谓我本不求大。何意用大化我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c18"/><lb ed="R102" n="0298a12"/><p xml:id="pX57p0697c1801">△二征起。</p> <lb ed="X" n="0697c19"/><lb ed="R102" n="0298a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0697c1901">此领何義。</p> <lb ed="X" n="0697c20"/><lb ed="R102" n="0298a14"/><p xml:id="pX57p0697c2001">【□註】征此信解品文。为领何等之義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0697c21"/><lb ed="R102" n="0298a15"/><p xml:id="pX57p0697c2101">△二答释所领。</p> <lb ed="X" n="0697c22"/><lb ed="R102" n="0298a16"/><p xml:id="pX57p0697c2201">答。诸声闻在座。如聋哑等是也。</p> <lb ed="X" n="0697c23"/><lb ed="R102" n="0298a17"/><p xml:id="pX57p0697c2301">【□註】答出花严拟宜也。谓有耳不闻圆顿教。故如聋。有 <lb ed="X" n="0697c24"/><lb ed="R102" n="0298a18"/>眼不见舍那身。以不见故。不能赞歎故若哑。</p> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0698a" n="0698a"/> <lb ed="X" n="0698a01"/><lb ed="R102" n="0298b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0698a0101">【■记】此引经以证聋哑也。花严入法界品言。上首诸 <lb ed="X" n="0698a02"/><lb ed="R102" n="0298b02"/>大声闻舍利弗等。在誓多林。皆悉不见<persName>如来</persName>神力 <lb ed="X" n="0698a03"/><lb ed="R102" n="0298b03"/>等。亦复不见难思菩萨境界。何以故。善根不同故。 <lb ed="X" n="0698a04"/><lb ed="R102" n="0298b04"/>本不修习见<persName>佛</persName>自在善根。本不得诸菩萨眼所知 <lb ed="X" n="0698a05"/><lb ed="R102" n="0298b05"/>境界。以是因缘。诸大声闻不见不知。不闻不入。虽 <lb ed="X" n="0698a06"/><lb ed="R102" n="0298b06"/>在林中。不见<persName>佛</persName>大神变。所谓日月辉天。盲者不见。 <lb ed="X" n="0698a07"/><lb ed="R102" n="0298b07"/>雷霆震地。聋者不闻是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698a08"/><lb ed="R102" n="0298b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0698a0801">【□註】问。妙玄十<note place="inline">廿三</note>云。花严初分。永无声闻。今何云声闻 <lb ed="X" n="0698a09"/><lb ed="R102" n="0298b09"/>在座耶。答。花严不入二乘人手。声闻若闻花严。则非 <lb ed="X" n="0698a10"/><lb ed="R102" n="0298b10"/>声闻。故不可云有。若據花严。拟宜小機。其最钝根。具 <lb ed="X" n="0698a11"/><lb ed="R102" n="0298b11"/>经五味。故不可云无。是则显对则无。拟宜则有。今四 <lb ed="X" n="0698a12"/><lb ed="R102" n="0298b12"/>大弟子。领解<persName>如来</persName>拟宜之时。故云声闻在座也。所以 <lb ed="X" n="0698a13"/><lb ed="R102" n="0298b13"/><name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。却叙小機蒙大拟时。迷闷躄地。若聋哑文。 <lb ed="X" n="0698a14"/><lb ed="R102" n="0298b14"/>出经後分。妙玄云。後分则有。後分状当聋哑。况前分 <lb ed="X" n="0698a15"/><lb ed="R102" n="0298b15"/>耶。故别行疏记云。以後显前。機未堪大。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698a16"/><lb ed="R102" n="0298b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0698a1601">【■记】显对则无。拟宜则有。断定二乘。不闻花严。而如 <lb ed="X" n="0698a17"/><lb ed="R102" n="0298b17"/>来拟宜。非无声闻。如文句言。即遣旁人。疾走往捉。 <lb ed="X" n="0698a18"/><lb ed="R102" n="0298b18"/>是劝门拟宜。穷子惊愕。是劝门无機。强牵将还。是 <lb ed="X" n="0698a19"/><lb ed="R102" n="0299a01"/>诫门拟宜。穷子自念无罪。以至闷绝躄地。是诫门 <lb ed="X" n="0698a20"/><lb ed="R102" n="0299a02"/>无機。今據拟宜说。故言声闻在座。出经後分。指华 <lb ed="X" n="0698a21"/><lb ed="R102" n="0299a03"/>严入法界品文也。准不思议境界经云。舍利弗五 <lb ed="X" n="0698a22"/><lb ed="R102" n="0299a04"/>百声闻。皆是他方极位菩萨。今在誓多林会。迹示 <lb ed="X" n="0698a23"/><lb ed="R102" n="0299a05"/>声闻。據花严经。文殊誓多林出时。舍利弗语比丘 <lb ed="X" n="0698a24"/><lb ed="R102" n="0299a06"/>言。汝等且观文殊。相好威仪等。观舍利弗语词。示 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0698b" n="0698b"/> <lb ed="X" n="0698b01"/><lb ed="R102" n="0299a07"/>现未能悟故。状当聋哑。以此義有二。一者。显如聋 <lb ed="X" n="0698b02"/><lb ed="R102" n="0299a08"/>哑。二乘人于三七日中不闻说法。但见默然。二者。 <lb ed="X" n="0698b03"/><lb ed="R102" n="0299a09"/>状当聋哑。释籤云有耳不闻。显如聋者。眼不见故。 <lb ed="X" n="0698b04"/><lb ed="R102" n="0299a10"/>不能赞歎。義如哑者。玄文所云。前分永无声闻。據 <lb ed="X" n="0698b05"/><lb ed="R102" n="0299a11"/>显见三七默然者说。後分则有。據状当不闻不见 <lb ed="X" n="0698b06"/><lb ed="R102" n="0299a12"/>者说。但後分尙然。况前分耶。别行疏下。证成前分 <lb ed="X" n="0698b07"/><lb ed="R102" n="0299a13"/>機未堪大。</p><p xml:id="pX57p0698b0705" cb:place="inline">【■备】统纪云。三七是拟機者。人无异论。然 <lb ed="X" n="0698b08"/><lb ed="R102" n="0299a14"/>玄文云。于彼初分。永无声闻。後分则有。虽复在座。 <lb ed="X" n="0698b09"/><lb ed="R102" n="0299a15"/>如聋如哑。故神智義。據玄文非之曰。初分永无。何 <lb ed="X" n="0698b10"/><lb ed="R102" n="0299a16"/>所拟哉。今二義释之。一初分永无。乃<persName>如来</persName>拟宜之 <lb ed="X" n="0698b11"/><lb ed="R102" n="0299a17"/>化意。二後分则有。状如聋哑。乃<persName>如来</persName>拟宜之化事。 <lb ed="X" n="0698b12"/><lb ed="R102" n="0299a18"/>化意者。方便品云。始坐道场。三七思惟。籤云。约大 <lb ed="X" n="0698b13"/><lb ed="R102" n="0299b01"/>機。则寂场之时。约小機。则成<anchor xml:id="nkr_note_add_0698b1301" n="0698b1301"/><anchor xml:id="beg0698b1301" n="0698b1301"/>已<anchor xml:id="end0698b1301"/>思惟。未说之时。妙 <lb ed="X" n="0698b14"/><lb ed="R102" n="0299b02"/>乐云。小见三七停留。大睹始终无改。是也。化事者。 <lb ed="X" n="0698b15"/><lb ed="R102" n="0299b03"/>文句云。花严末席。始开于渐。妙乐引经云。<persName>佛</persName>在逝 <lb ed="X" n="0698b16"/><lb ed="R102" n="0299b04"/>多林。舍利弗不见<persName>如来</persName>自在莊严。不见诸大菩萨 <lb ed="X" n="0698b17"/><lb ed="R102" n="0299b05"/>眷属。无智眼能见。亦不能赞歎。此即如哑等文。于 <lb ed="X" n="0698b18"/><lb ed="R102" n="0299b06"/>彼末会。即当渐初。今考祖言。聋哑。皆指在後分。渐 <lb ed="X" n="0698b19"/><lb ed="R102" n="0299b07"/>初。明是鹿苑十二年中。例如妙玄谓。方等弹诃。应 <lb ed="X" n="0698b20"/><lb ed="R102" n="0299b08"/>在十二年前。则知誓多林末会。正是拟宜之事。以 <lb ed="X" n="0698b21"/><lb ed="R102" n="0299b09"/>由声闻。先习小乘。未堪闻大。状如聋哑。故假净名 <lb ed="X" n="0698b22"/><lb ed="R102" n="0299b10"/>以激进之。是则拟宜弹诃。俱在十二年中。无可疑 <lb ed="X" n="0698b23"/><lb ed="R102" n="0299b11"/>者。四教義以聋哑在花严。弹诃在方等。此但约部 <lb ed="X" n="0698b24"/><lb ed="R102" n="0299b12"/>中而论。其实未为正意。私谓。统纪引祖言。聋哑皆 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0698c" n="0698c"/> <lb ed="X" n="0698c01"/><lb ed="R102" n="0299b13"/>指後分。固是。但小见停留。显如聋哑。见即在座。前 <lb ed="X" n="0698c02"/><lb ed="R102" n="0299b14"/>分亦通。幷可说为拟宜无機化事。至聋哑在花严。 <lb ed="X" n="0698c03"/><lb ed="R102" n="0299b15"/>弹诃在方等。此乃判别五时。以分说法次第。若鹿 <lb ed="X" n="0698c04"/><lb ed="R102" n="0299b16"/>苑。亦有拟宜。弹诃。似通五时義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698c05"/><lb ed="R102" n="0299b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0698c0501">【□註】昔慧觉谓。前分乃有根性声闻。此则不可。若云声 <lb ed="X" n="0698c06"/><lb ed="R102" n="0299b18"/>闻根性。義亦有之。如下文云。所谓二乘根性。在花严 <lb ed="X" n="0698c07"/><lb ed="R102" n="0300a01"/>座也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698c08"/><lb ed="R102" n="0300a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0698c0801">【■记】旧说前分声闻。乃有大乘根性。故虽在座。如不 <lb ed="X" n="0698c09"/><lb ed="R102" n="0300a03"/>见有也。此则下。正遮出正。</p><p xml:id="pX57p0698c0911" cb:place="inline">【■補】玉师意。以声闻必回 <lb ed="X" n="0698c10"/><lb ed="R102" n="0300a04"/>小向大。方可言大乘根性。最初三七。安有此类也。 <lb ed="X" n="0698c11"/><lb ed="R102" n="0300a05"/>故曰不可。</p><p xml:id="pX57p0698c1105" cb:place="inline">【■备】二乘。據下文。应言三乘。有师标云。慧 <lb ed="X" n="0698c12"/><lb ed="R102" n="0300a06"/>觉谓根性声闻者。意以前分虽无小人声闻。必有 <lb ed="X" n="0698c13"/><lb ed="R102" n="0300a07"/>大人声闻。如法花真如声闻等。不知法花开显。故 <lb ed="X" n="0698c14"/><lb ed="R102" n="0300a08"/>言汝等所行。是菩萨道。以<persName>佛</persName>道声。令一切闻。乃真 <lb ed="X" n="0698c15"/><lb ed="R102" n="0300a09"/>如声闻也。花严前来未说。又未开显。岂有大人根 <lb ed="X" n="0698c16"/><lb ed="R102" n="0300a10"/>性声闻耶。私谓。初句似指显对者言。故不可。次句 <lb ed="X" n="0698c17"/><lb ed="R102" n="0300a11"/>指拟宜者言。故有之。慧师传检统纪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698c18"/><lb ed="R102" n="0300a12"/><p xml:id="pX57p0698c1801">△二渐教三。初总标。</p> <lb ed="X" n="0698c19"/><lb ed="R102" n="0300a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0698c1901">第二渐教者。此下三时三昧。总名为渐。</p> <lb ed="X" n="0698c20"/><lb ed="R102" n="0300a14"/><p xml:id="pX57p0698c2001">【□註】次顿之後总明三渐者。寝顿施渐也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0698c21"/><lb ed="R102" n="0300a15"/><p xml:id="pX57p0698c2101">△二别释三。初鹿苑四。初约部判二。初寝顿施渐 <lb ed="X" n="0698c22"/><lb ed="R102" n="0300a16"/>二。初对機示处。</p> <lb ed="X" n="0698c23"/><lb ed="R102" n="0300a17"/><p xml:id="pX57p0698c2301">次为三乘根性。于顿无益。故不动寂场。而遊鹿苑。</p> <lb ed="X" n="0698c24"/><lb ed="R102" n="0300a18"/><p xml:id="pX57p0698c2401">【□註】三乘。乘。以运载为義。声闻以四谛为乘。缘觉以十 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0699a" n="0699a"/> <lb ed="X" n="0699a01"/><lb ed="R102" n="0300b01"/>二因缘为乘。菩萨以六度为乘。运出三界。归于涅槃。</p> <lb ed="X" n="0699a02"/><lb ed="R102" n="0300b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a0201">【■记】此对機设部教也。谛缘度解下。藏教所乘虽异。 <lb ed="X" n="0699a03"/><lb ed="R102" n="0300b03"/>同出三界。同断见思。入有馀无馀二种涅槃也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a04"/><lb ed="R102" n="0300b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699a0401">【□註】根性。辅行云。能生为根。数习为性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a05"/><lb ed="R102" n="0300b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a0501">【■记】根有出生義。性以熏习成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a06"/><lb ed="R102" n="0300b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699a0601">【□註】于顿无益。此三乘人。于花严座。不信不解。是故如 <lb ed="X" n="0699a07"/><lb ed="R102" n="0300b07"/>来。不动寂场。而遊鹿苑。此显双垂两相。二始同时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a08"/><lb ed="R102" n="0300b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a0801">【■记】花严出现品曰。一切二乘。不闻此经。何况受持。 <lb ed="X" n="0699a09"/><lb ed="R102" n="0300b09"/>又言。设有菩萨于无量劫。行六波罗蜜。不闻此经。 <lb ed="X" n="0699a10"/><lb ed="R102" n="0300b10"/>或闻而不信。不解。不顺。不入。不名真实菩萨。故列 <lb ed="X" n="0699a11"/><lb ed="R102" n="0300b11"/>于非器也。不动寂场而游鹿苑者。<persName>如来</persName>神力不共。 <lb ed="X" n="0699a12"/><lb ed="R102" n="0300b12"/>随機应现。寂场说顿教之始。即鹿苑说渐教之始。 <lb ed="X" n="0699a13"/><lb ed="R102" n="0300b13"/>非前非後。故言双垂两相也。</p><p xml:id="pX57p0699a1312" cb:place="inline">【■補】统纪言。诸文所论。 <lb ed="X" n="0699a14"/><lb ed="R102" n="0300b14"/>初顿後渐。是化缘施设仪式。今说大小双应。方尽 <lb ed="X" n="0699a15"/><lb ed="R102" n="0300b15"/>鉴機度生之意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a16"/><lb ed="R102" n="0300b16"/><p xml:id="pX57p0699a1601">△二以喩显身。</p> <lb ed="X" n="0699a17"/><lb ed="R102" n="0300b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699a1701">脱舍那珍御之服。著丈六弊垢之衣。</p> <lb ed="X" n="0699a18"/><lb ed="R102" n="0300b18"/><p xml:id="pX57p0699a1801">【□註】此明寝大施小。化仪次第也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a19"/><lb ed="R102" n="0301a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a1901">【■记】此即信解品。遥见子身。羸瘦憔悴。即脱璎珞细 <lb ed="X" n="0699a20"/><lb ed="R102" n="0301a02"/>软上服。严饰之具。更著粗敝垢腻之衣。乃至以方 <lb ed="X" n="0699a21"/><lb ed="R102" n="0301a03"/>便故。得近其子。等文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a22"/><lb ed="R102" n="0301a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699a2201">【□註】约<persName>佛</persName>意。则寝法花之实而施权。據化仪次第。则寝 <lb ed="X" n="0699a23"/><lb ed="R102" n="0301a05"/>花严之顿而施渐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699a24"/><lb ed="R102" n="0301a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699a2401">【■记】花严之圆即法花之实。我<persName>佛</persName>本意。欲令众生。开 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0699b" n="0699b"/> <lb ed="X" n="0699b01"/><lb ed="R102" n="0301a07"/>示悟入一乘实相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0699b0101" n="0699b0101"/><anchor xml:id="beg0699b0101" n="0699b0101"/>已<anchor xml:id="end0699b0101"/>。根器未堪。故施权也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699b02"/><lb ed="R102" n="0301a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699b0201">【□註】处说不动而游。衣论脱珍著弊。文互显耳。然若不 <lb ed="X" n="0699b03"/><lb ed="R102" n="0301a09"/>明不动而游。无以见二始同时。不明脱珍著弊。无以 <lb ed="X" n="0699b04"/><lb ed="R102" n="0301a10"/>见寝大施小。此文。曲尽<persName>如来</persName>妙应。无谋设化之相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699b05"/><lb ed="R102" n="0301a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699b0501">【■记】二文互显。不可脱一。始曲尽<persName>佛</persName>之妙应也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699b06"/><lb ed="R102" n="0301a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699b0601">【□註】舍那勝应尊特。智定莊严。故譬珍御。丈六劣应生 <lb ed="X" n="0699b07"/><lb ed="R102" n="0301a13"/>身。忍生法恼。故譬敝垢。盖法譬双明也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699b08"/><lb ed="R102" n="0301a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699b0801">【■记】尊特。首楞大定种智大慧。而自莊严。劣应生灭 <lb ed="X" n="0699b09"/><lb ed="R102" n="0301a15"/>之身。则为蚊虱有情。寒暑无情。之所逼恼。</p><p xml:id="pX57p0699b0917" cb:place="inline">【■备】有师 <lb ed="X" n="0699b10"/><lb ed="R102" n="0301a16"/>标曰。妙乐。忍有情恼为生忍。忍无情恼为法忍。大 <lb ed="X" n="0699b11"/><lb ed="R102" n="0301a17"/>论言。忍诸恭敬供养。及诸烦恼婬欲。为生忍。忍其 <lb ed="X" n="0699b12"/><lb ed="R102" n="0301a18"/>恭敬供养。及嗔恼欲法。为法忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699b13"/><lb ed="R102" n="0301b01"/><p xml:id="pX57p0699b1301">△二息大施小二。初垂世成道。</p> <lb ed="X" n="0699b14"/><lb ed="R102" n="0301b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699b1401">示从兜率降下。托摩耶胎。住胎出胎。纳妃生子。出家 <lb ed="X" n="0699b15"/><lb ed="R102" n="0301b03"/>苦行。六年<anchor xml:id="nkr_note_add_0699b1501" n="0699b1501"/><anchor xml:id="beg0699b1501" n="0699b1501"/>已<anchor xml:id="end0699b1501"/>後。木菩提树下。以草为座。成劣应身。</p> <lb ed="X" n="0699b16"/><lb ed="R102" n="0301b04"/><p xml:id="pX57p0699b1601">【□註】此明小始也。本是圆<persName>佛</persName>。垂为三藏初成之相。故云 <lb ed="X" n="0699b17"/><lb ed="R102" n="0301b05"/>示也。兜率。翻知足。此天有内苑。外苑。菩萨居内苑而 <lb ed="X" n="0699b18"/><lb ed="R102" n="0301b06"/>降神也。然在六欲梵世七天之中。以<persName>佛</persName>常居中故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699b19"/><lb ed="R102" n="0301b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699b1901">【■记】兜率陀。翻妙足。或译兜率陀。翻知足。受欲知足 <lb ed="X" n="0699b20"/><lb ed="R102" n="0301b08"/>故。<persName>佛</persName>地论名喜足。最後身菩萨于中教化。多修喜 <lb ed="X" n="0699b21"/><lb ed="R102" n="0301b09"/>足故。楞严明。此天不接下界诸人天境。乃至劫壞。 <lb ed="X" n="0699b22"/><lb ed="R102" n="0301b10"/>三灾不及。唯内苑可尔。故菩萨居之。<persName>佛</persName>常居中者。 <lb ed="X" n="0699b23"/><lb ed="R102" n="0301b11"/>大论言。若于下地生。命短寿终时。<persName>佛</persName>未出世。若于 <lb ed="X" n="0699b24"/><lb ed="R102" n="0301b12"/>上地生。命长寿未尽。<persName>佛</persName>出世时过。唯<name role="" type="person">兜率天</name>寿。与 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0699c" n="0699c"/> <lb ed="X" n="0699c01"/><lb ed="R102" n="0301b13"/><persName>佛</persName>世出时会故。复次<persName>佛</persName>常居中道故。兜率于欲天 <lb ed="X" n="0699c02"/><lb ed="R102" n="0301b14"/>梵天中。上三下三。于彼天下生中国。中夜降神。中 <lb ed="X" n="0699c03"/><lb ed="R102" n="0301b15"/>夜出国。行中道。得菩提。中道为人说法。中夜入无 <lb ed="X" n="0699c04"/><lb ed="R102" n="0301b16"/>馀涅槃是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699c05"/><lb ed="R102" n="0301b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699c0501">【□註】从彼下生托摩耶胎。摩耶。翻天后。<name role="" type="person">净饭王</name>之后也。 <lb ed="X" n="0699c06"/><lb ed="R102" n="0301b18"/>妙乐云。一切诸<persName>佛</persName>。皆不在馀二贱姓故。尙尊贵时。在 <lb ed="X" n="0699c07"/><lb ed="R102" n="0302a01"/>刹利。尙多闻时。在婆罗门。又浊难调时。在刹利。淸易 <lb ed="X" n="0699c08"/><lb ed="R102" n="0302a02"/>调时。在婆罗门<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699c09"/><lb ed="R102" n="0302a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699c0901">【■记】大论云。菩萨末後身从天上来者。乘上道故。又 <lb ed="X" n="0699c10"/><lb ed="R102" n="0302a04"/>从天下时。种种瑞应。又人敬重天故。论又云。菩萨 <lb ed="X" n="0699c11"/><lb ed="R102" n="0302a05"/>将欲下生。先观生处。唯<name role="" type="person">迦毘罗</name>婆国。<name role="" type="person">净饭王</name>后。能 <lb ed="X" n="0699c12"/><lb ed="R102" n="0302a06"/>怀後身菩萨也。下引妙乐。释明刹利。乃帝王种族。 <lb ed="X" n="0699c13"/><lb ed="R102" n="0302a07"/>为<persName>世尊</persName>贵。婆罗门。是通博净行。为世多闻。又刹利 <lb ed="X" n="0699c14"/><lb ed="R102" n="0302a08"/>有势能调劫浊。婆罗门无诤。得调时淸。诸<persName>佛</persName>随时 <lb ed="X" n="0699c15"/><lb ed="R102" n="0302a09"/>所贵。即于中生。今世尊世。正尙尊贵。又当劫浊。众 <lb ed="X" n="0699c16"/><lb ed="R102" n="0302a10"/>生刚强难化故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699c17"/><lb ed="R102" n="0302a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0699c1701">【□註】托胎。菩萨自有脇入。正慧托胎。小乘见乘白象。贯 <lb ed="X" n="0699c18"/><lb ed="R102" n="0302a12"/>日之精。大乘见乘楞檀楼阁等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0699c19"/><lb ed="R102" n="0302a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0699c1901">【■记】大论问人以垢心。有相续入母胎。一切邪慧相 <lb ed="X" n="0699c20"/><lb ed="R102" n="0302a14"/>应。云何菩萨正慧入母胎。答。菩萨忆念不失故入 <lb ed="X" n="0699c21"/><lb ed="R102" n="0302a15"/>胎。中阴中住。知中阴中住。入胎时。知入胎。歌罗逻 <lb ed="X" n="0699c22"/><lb ed="R102" n="0302a16"/>时。知歌罗逻。乃至出生时。知出生是也。小乘见者。 <lb ed="X" n="0699c23"/><lb ed="R102" n="0302a17"/>如大莊严经云。化作白象。降神母胎。又须菩提偈 <lb ed="X" n="0699c24"/><lb ed="R102" n="0302a18"/>言。其形如白象。四足有六牙。来入母胎时。如游园 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0700a" n="0700a"/> <lb ed="X" n="0700a01"/><lb ed="R102" n="0302b01"/>观想。是也。大乘见者。花严经云。毘卢遮那菩萨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0700a0101" n="0700a0101"/><anchor xml:id="beg0700a0101" n="0700a0101"/>已<anchor xml:id="end0700a0101"/> <lb ed="X" n="0700a02"/><lb ed="R102" n="0302b02"/>从此没。生于人问。<name role="" type="person">净饭王</name>家。乘栴檀楼阁。处摩耶 <lb ed="X" n="0700a03"/><lb ed="R102" n="0302b03"/>夫人胎是也。</p><p xml:id="pX57p0700a0306" cb:place="inline">【■補】象。是象王。有大力用。表菩萨能荷 <lb ed="X" n="0700a04"/><lb ed="R102" n="0302b04"/>负众生也。贯。表析空观。日。表偏空理。以二乘修空 <lb ed="X" n="0700a05"/><lb ed="R102" n="0302b05"/>观。齐<anchor xml:id="nkr_note_add_0700a0501" n="0700a0501"/><anchor xml:id="beg0700a0501" n="0700a0501"/>己<anchor xml:id="end0700a0501"/>分量见也。栴檀楼阁者。表色心无碍。身土 <lb ed="X" n="0700a06"/><lb ed="R102" n="0302b06"/>互融。以菩萨修中观。齐<anchor xml:id="nkr_note_add_0700a0601" n="0700a0601"/><anchor xml:id="beg0700a0601" n="0700a0601"/>己<anchor xml:id="end0700a0601"/>分量见也。</p><p xml:id="pX57p0700a0616" cb:place="inline">【■备】辨讹曰。白 <lb ed="X" n="0700a07"/><lb ed="R102" n="0302b07"/>象贯日。出普曜经。属大乘。乃大小乘共见也。存考。 <lb ed="X" n="0700a08"/><lb ed="R102" n="0302b08"/>補中象王楼阁等解。亦存考。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700a09"/><lb ed="R102" n="0302b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700a0901">【□註】住胎。若小乘八相。合住胎在托胎内。今示小始垂 <lb ed="X" n="0700a10"/><lb ed="R102" n="0302b10"/>化事迹。非正明八相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700a11"/><lb ed="R102" n="0302b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700a1101">【■记】小乘八相。解见七卷。住胎。今带说。</p><p xml:id="pX57p0700a1118" cb:place="inline">【■補】因果经云。 <lb ed="X" n="0700a12"/><lb ed="R102" n="0302b12"/>菩萨在母胎。晨为色天说法。日中为欲天说法。晡 <lb ed="X" n="0700a13"/><lb ed="R102" n="0302b13"/>时为鬼神说法。夜三时。亦如是。</p><p xml:id="pX57p0700a1313" cb:place="inline">【■备】辨讹日。小乘中 <lb ed="X" n="0700a14"/><lb ed="R102" n="0302b14"/>住胎无说法事。故不开。私谓。不开。当依七卷小乘 <lb ed="X" n="0700a15"/><lb ed="R102" n="0302b15"/>不谈常住解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700a16"/><lb ed="R102" n="0302b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700a1601">【□註】出胎。四月八日。右脇降神。出瑞应经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700a17"/><lb ed="R102" n="0302b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700a1701">【■记】瑞应经云。自夫人怀妊。天为献供。不享王厨。四 <lb ed="X" n="0700a18"/><lb ed="R102" n="0302b18"/>月八日。从右脇生。即行七步。擧右手曰。天上天下。 <lb ed="X" n="0700a19"/><lb ed="R102" n="0303a01"/>唯我独尊。三界皆苦。何可乐者。是时天地大动。宫 <lb ed="X" n="0700a20"/><lb ed="R102" n="0303a02"/>中尽明。梵释天神。于空中侍。四天王接置金几。以 <lb ed="X" n="0700a21"/><lb ed="R102" n="0303a03"/>天香汤。浴太子身。身黄金色。三十二相。光明彻照。 <lb ed="X" n="0700a22"/><lb ed="R102" n="0303a04"/>极<persName>佛</persName>境界。莫不大明。天降瑞应。三十有二。一者。地 <lb ed="X" n="0700a23"/><lb ed="R102" n="0303a05"/>为大动。丘墟皆平。乃至第三十二。树神人现。低首 <lb ed="X" n="0700a24"/><lb ed="R102" n="0303a06"/>礼侍。此时疆埸左右。莫不称奇歎未曾有。是出<note place="inline">胎相</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0700b" n="0700b"/> <lb ed="X" n="0700b01"/><lb ed="R102" n="0303a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700b0101">【□註】纳妃有三。一瞿夷。二耶输。三鹿野。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700b02"/><lb ed="R102" n="0303a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700b0201">【■记】十二遊经云。菩萨妇家。姓瞿昙氏。舍夷长者。名 <lb ed="X" n="0700b03"/><lb ed="R102" n="0303a09"/>曰水光。其妇母名月女。生女时。日将没。馀明照其 <lb ed="X" n="0700b04"/><lb ed="R102" n="0303a10"/>家。因名瞿夷。是第一夫人。若第二夫人生罗雲者。 <lb ed="X" n="0700b05"/><lb ed="R102" n="0303a11"/>名耶唯檀。即耶输。父名耶施长者。第三夫人名鹿 <lb ed="X" n="0700b06"/><lb ed="R102" n="0303a12"/>野。父名释长者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700b07"/><lb ed="R102" n="0303a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700b0701">【□註】生子即罗睺罗也。<persName>佛</persName>出同居。示同人法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700b08"/><lb ed="R102" n="0303a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700b0801">【■记】大经四相品迦葉问。何缘复衲耶输。生罗睺罗。 <lb ed="X" n="0700b09"/><lb ed="R102" n="0303a15"/>乃至当知<persName>如来</persName>。未度诸结大海。<persName>佛</persName>告迦葉菩萨。示 <lb ed="X" n="0700b10"/><lb ed="R102" n="0303a16"/>现如是无量神通变化。一切众生无能测量。汝今 <lb ed="X" n="0700b11"/><lb ed="R102" n="0303a17"/>云何能知<persName>如来</persName>习近爱欲。生罗睺罗。善男子。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0700b1101" n="0700b1101"/><anchor xml:id="beg0700b1101" n="0700b1101"/>已<anchor xml:id="end0700b1101"/> <lb ed="X" n="0700b12"/><lb ed="R102" n="0303a18"/>久住是大涅槃。示现是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700b13"/><lb ed="R102" n="0303b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700b1301">【□註】出家。时年十九。二月十五日夜半。乘天马逾城。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700b14"/><lb ed="R102" n="0303b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700b1401">【■记】大莊严经云。菩萨自思烦恼旷野。生死河中。若 <lb ed="X" n="0700b15"/><lb ed="R102" n="0303b03"/>不修行。终难出離。于众睡後。即呼车匿。备马去来。 <lb ed="X" n="0700b16"/><lb ed="R102" n="0303b04"/>帝释开门。四王捧足。释梵引路。诣大仙林。取剑落 <lb ed="X" n="0700b17"/><lb ed="R102" n="0303b05"/>发。又有说。太子见老病死。回宫思惟。欲免是苦。其 <lb ed="X" n="0700b18"/><lb ed="R102" n="0303b06"/>夜见诸妃女。状若死屍。愈加起厌。又见四天王在 <lb ed="X" n="0700b19"/><lb ed="R102" n="0303b07"/>窗隙中。报出家时到。遂即开窗。靸天白马逾城。到 <lb ed="X" n="0700b20"/><lb ed="R102" n="0303b08"/><g ref="#CB02494">跋</g>伽婆仙人林中剃发。</p><p xml:id="pX57p0700b2010" cb:place="inline">【■备】辨讹曰。乘宫中马。天捧 <lb ed="X" n="0700b21"/><lb ed="R102" n="0303b09"/>马足。故曰天马。非天上之马也。私谓。统纪亦同。然 <lb ed="X" n="0700b22"/><lb ed="R102" n="0303b10"/>记中靸天白马一说。则异想機见不同耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700b23"/><lb ed="R102" n="0303b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0700b2301">【□註】苦行须六年者。文句七<note place="inline">十九</note>云。但诸<persName>佛</persName>道同。为缘事 <lb ed="X" n="0700b24"/><lb ed="R102" n="0303b12"/>异。释迦。苦行六年。草生攒<g ref="#CB00170">髀</g>。至肘不觉。诸天哭唤。动 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0700c" n="0700c"/> <lb ed="X" n="0700c01"/><lb ed="R102" n="0303b13"/>地不闻。移座得道。弥勒。即出家日成道。彼<persName>佛</persName>十劫。犹 <lb ed="X" n="0700c02"/><lb ed="R102" n="0303b14"/>不现前。非根有利钝。道有难易。缘宜赊促。应示短长 <lb ed="X" n="0700c03"/><lb ed="R102" n="0303b15"/>耳。<note place="inline">文</note>辅行云六年苦行。所以伏见。为调外道。过其所 <lb ed="X" n="0700c04"/><lb ed="R102" n="0303b16"/>行。<note place="inline">文</note>颂云。十九逾城六苦行。五岁遊历三十成。说法 <lb ed="X" n="0700c05"/><lb ed="R102" n="0303b17"/>度生五十年。是则共当八十寿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0700c06"/><lb ed="R102" n="0303b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0700c0601">【■记】经云。十方诸<persName>如来</persName>。同共一法身。一心一智慧。力 <lb ed="X" n="0700c07"/><lb ed="R102" n="0304a01"/>无畏亦然。此道同也。事异。以三<persName>佛</persName>别明。谓释迦至 <lb ed="X" n="0700c08"/><lb ed="R102" n="0304a02"/><name role="" type="person">象头山</name>。同外道食麻麦六年。草蔓生延蔟聚于<g ref="#CB00170">髀</g>。 <lb ed="X" n="0700c09"/><lb ed="R102" n="0304a03"/>至臂节。亦莫觉。诸天见眷属日减。痛哭叫唤动地。 <lb ed="X" n="0700c10"/><lb ed="R102" n="0304a04"/>修世禅故。亦复不闻。及太子自思苦行。非真解脱。 <lb ed="X" n="0700c11"/><lb ed="R102" n="0304a05"/>吾当受食成<persName>佛</persName>。故移座成道也。弥勒下生经。<persName>佛</persName>言。 <lb ed="X" n="0700c12"/><lb ed="R102" n="0304a06"/>四海渐减。三千由旬。是阎浮地。长十千由旬。廣八 <lb ed="X" n="0700c13"/><lb ed="R102" n="0304a07"/>千由旬。平坦如镜。种种莊严。城中有大婆罗门主。 <lb ed="X" n="0700c14"/><lb ed="R102" n="0304a08"/>名妙梵。婆罗门妇。名摩提婆。弥勒托生为父母。身 <lb ed="X" n="0700c15"/><lb ed="R102" n="0304a09"/>紫金色。二十二相。身长千丈。胸廣三十丈。面长十 <lb ed="X" n="0700c16"/><lb ed="R102" n="0304a10"/>二丈四尺。肉眼见千由旬。常光四照百由旬。儴佉 <lb ed="X" n="0700c17"/><lb ed="R102" n="0304a11"/>王奉七宝台。施弥勒。弥勒施婆罗门。见其毁壞。修 <lb ed="X" n="0700c18"/><lb ed="R102" n="0304a12"/>无常想。出家于龙华菩提树下。树茎枝葉。高五千 <lb ed="X" n="0700c19"/><lb ed="R102" n="0304a13"/>里。即以出家日得道。彼<persName>佛</persName>十劫者。法花经云。大通 <lb ed="X" n="0700c20"/><lb ed="R102" n="0304a14"/>智勝<persName>佛</persName>。十劫坐道场。<persName>佛</persName>法不现前。是也。準此则知 <lb ed="X" n="0700c21"/><lb ed="R102" n="0304a15"/>释迦缘事宜赊。故苦行六年。辅行引大论云。外道 <lb ed="X" n="0700c22"/><lb ed="R102" n="0304a16"/>苦行。或三月。半岁。一岁。无能六年。日食一麻一麦 <lb ed="X" n="0700c23"/><lb ed="R102" n="0304a17"/>者。又言。<persName>佛</persName>若不行六载苦行。诃其非道。无人信受。 <lb ed="X" n="0700c24"/><lb ed="R102" n="0304a18"/>以苦行过人成<persName>佛</persName>。诃其苦行。人皆信受。或问。颂言。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0701a" n="0701a"/> <lb ed="X" n="0701a01"/><lb ed="R102" n="0304b01"/>十九出家。三十成道。梵网经言。七岁出家。三十成 <lb ed="X" n="0701a02"/><lb ed="R102" n="0304b02"/>道。何也。答。发隐云。大圣示现。有何常规。有言太子 <lb ed="X" n="0701a03"/><lb ed="R102" n="0304b03"/>入<name role="" type="person">檀特山</name>修道。始于阿蓝迦蓝处三载。学不用处 <lb ed="X" n="0701a04"/><lb ed="R102" n="0304b04"/>定。知非。便捨。复至<g ref="#CB15106">鬱</g>头蓝弗处三载。学非非想定。 <lb ed="X" n="0701a05"/><lb ed="R102" n="0304b05"/>知非又捨。後至<name role="" type="person">象头山</name>。同外道食麻麦六年。受食 <lb ed="X" n="0701a06"/><lb ed="R102" n="0304b06"/>成<persName>佛</persName>。是则颂言十九出家。三十成道。共十二载。正 <lb ed="X" n="0701a07"/><lb ed="R102" n="0304b07"/>与三处修道岁数同。然与颂言五岁遊历。又似有 <lb ed="X" n="0701a08"/><lb ed="R102" n="0304b08"/>异。仍当以示现无常规释也。</p><p xml:id="pX57p0701a0812" cb:place="inline">【■補】统纪曰。瑞应。因果。 <lb ed="X" n="0701a09"/><lb ed="R102" n="0304b09"/>本起。大论。幷云十九出家。四阿含。出耀经。和须密 <lb ed="X" n="0701a10"/><lb ed="R102" n="0304b10"/>论。幷云二十五出家。当何所从。今以八十寿。除五 <lb ed="X" n="0701a11"/><lb ed="R102" n="0304b11"/>十载说法。定取梵网。无相三昧。宝藏经等。三十成 <lb ed="X" n="0701a12"/><lb ed="R102" n="0304b12"/>道。除六载苦行。定取荆溪。二十五出家。合宝藏经。 <lb ed="X" n="0701a13"/><lb ed="R102" n="0304b13"/>二十五出家。三十成道之说。若约前後義定。有二 <lb ed="X" n="0701a14"/><lb ed="R102" n="0304b14"/>事可证。一者。出家後六年苦行。取成道之岁数合。 <lb ed="X" n="0701a15"/><lb ed="R102" n="0304b15"/>二者。将出家时指妃腹曰。却後六年。汝当生子。後 <lb ed="X" n="0701a16"/><lb ed="R102" n="0304b16"/>于成道岁。果生罗睺。未曾有经云。太子逃至山泽。 <lb ed="X" n="0701a17"/><lb ed="R102" n="0304b17"/>勤苦六年。得<persName>佛</persName>还国。贤愚经云。出家六年苦行。得 <lb ed="X" n="0701a18"/><lb ed="R102" n="0304b18"/>一切智。又普耀经云。父王闻太子得<persName>佛</persName>六年。令优 <lb ed="X" n="0701a19"/><lb ed="R102" n="0305a01"/>陀那往请。言阔别以来。十有二年。又言<persName>佛</persName>还国。罗 <lb ed="X" n="0701a20"/><lb ed="R102" n="0305a02"/>雲问讯。群臣疑太子捐国十二载。何从有子。此等 <lb ed="X" n="0701a21"/><lb ed="R102" n="0305a03"/>经文。皆约出家六年成<persName>佛</persName>。又经六载还国。以上统 <lb ed="X" n="0701a22"/><lb ed="R102" n="0305a04"/>纪文。至孤山颂。五岁遊历。或指阿蓝三载。<g ref="#CB15106">鬱</g>头三 <lb ed="X" n="0701a23"/><lb ed="R102" n="0305a05"/>载。</p><p xml:id="pX57p0701a2302" cb:place="inline">【■备】源师曰。梵网经七岁出家。岁字。古有作年字 <lb ed="X" n="0701a24"/><lb ed="R102" n="0305a06"/>解者。甚妙。然合下句三十成道。则当以二十五出 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0701b" n="0701b"/> <lb ed="X" n="0701b01"/><lb ed="R102" n="0305a07"/>家为准。总之<persName>如来</persName>示现。既无常规。又西域诸<g ref="#CB15131">邦</g>。纪 <lb ed="X" n="0701b02"/><lb ed="R102" n="0305a08"/>岁时日。或有参差。流传结集。不无同异。更复翻译 <lb ed="X" n="0701b03"/><lb ed="R102" n="0305a09"/>难齐。缺疑而<anchor xml:id="nkr_note_add_0701b0301" n="0701b0301"/><anchor xml:id="beg0701b0301" n="0701b0301"/>已<anchor xml:id="end0701b0301"/>。後贤不必于此辩论见长也。辨讹 <lb ed="X" n="0701b04"/><lb ed="R102" n="0305a10"/>曰。草生攒<g ref="#CB00170">髀</g>等。出观<persName>佛</persName>三昧海经。因入灭意定。故 <lb ed="X" n="0701b05"/><lb ed="R102" n="0305a11"/>不闻不觉。此属後教。若三藏菩萨。既伏惑行因。则 <lb ed="X" n="0701b06"/><lb ed="R102" n="0305a12"/>不能入灭受想定。须引三藏<persName>佛</persName>本行经为妙。但彼 <lb ed="X" n="0701b07"/><lb ed="R102" n="0305a13"/>无草生攒<g ref="#CB00170">髀</g>等事。又本行经。菩萨入不动三昧。即 <lb ed="X" n="0701b08"/><lb ed="R102" n="0305a14"/>第四禅。以息不行。知他心法。下不知上。天谓命终 <lb ed="X" n="0701b09"/><lb ed="R102" n="0305a15"/>故哭也。私谓。草生等语。今注乃引文句用也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701b10"/><lb ed="R102" n="0305a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701b1001">【□註】木菩提树。菩提。翻道。<persName>佛</persName>于树下成道。故名道树。草 <lb ed="X" n="0701b11"/><lb ed="R102" n="0305a17"/>座。因果经说。帝释化为吉祥童子。以草施<persName>佛</persName>。坐以<note place="inline">成道</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701b12"/><lb ed="R102" n="0305a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701b1201">【■记】因果经云。释提桓因化人。执净软草。菩萨问。汝 <lb ed="X" n="0701b13"/><lb ed="R102" n="0305b01"/>名何等。答曰。吉祥。菩萨欢喜。我破不吉。以成吉祥。 <lb ed="X" n="0701b14"/><lb ed="R102" n="0305b02"/>汝草可得否。吉祥授草发誓。成道愿先度我。菩萨 <lb ed="X" n="0701b15"/><lb ed="R102" n="0305b03"/>结跏趺坐。如过去诸<persName>佛</persName>坐法。誓言。不成正觉。不起 <lb ed="X" n="0701b16"/><lb ed="R102" n="0305b04"/>此座。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701b17"/><lb ed="R102" n="0305b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701b1701">【□註】木树草座。皆表三藏诠生灭故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701b18"/><lb ed="R102" n="0305b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701b1801">【■记】草木。春生夏长。枯冬落故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701b19"/><lb ed="R102" n="0305b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701b1901">【□註】劣应。对大乘勝应。判为劣也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701b20"/><lb ed="R102" n="0305b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701b2001">【■记】勝应。即大乘菩萨他受用身。劣应。丈六身也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701b21"/><lb ed="R102" n="0305b09"/><p xml:id="pX57p0701b2101">△二应機设教。</p> <lb ed="X" n="0701b22"/><lb ed="R102" n="0305b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701b2201">初在鹿苑。先为五人。说四谛。十二因缘。事六度等教。</p> <lb ed="X" n="0701b23"/><lb ed="R102" n="0305b11"/><p xml:id="pX57p0701b2301">【□註】五人颂曰。頞<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>提幷俱利。此三属在父之亲。陈 <lb ed="X" n="0701b24"/><lb ed="R102" n="0305b12"/>如十力母之亲。初转法轮先度此。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0701c" n="0701c"/> <lb ed="X" n="0701c01"/><lb ed="R102" n="0305b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701c0101">【■记】此颂出释籤。法轮。一运转義。文句言。以<persName>佛</persName>心中。 <lb ed="X" n="0701c02"/><lb ed="R102" n="0305b14"/>化他之法。度入他心。名转法轮。二摧碾義。辅行言。 <lb ed="X" n="0701c03"/><lb ed="R102" n="0305b15"/>以四谛轮。转度与他。摧破结惑。如王轮宝。能壞能 <lb ed="X" n="0701c04"/><lb ed="R102" n="0305b16"/>安。法轮亦尔。烦恼怨壞。安住谛理也。初转。婆娑云。 <lb ed="X" n="0701c05"/><lb ed="R102" n="0305b17"/>转法轮有二种。一在自身。二在他提。身菩树下。是 <lb ed="X" n="0701c06"/><lb ed="R102" n="0305b18"/>自身转法轮。波罗奈国。随他身转法轮。以他身中。 <lb ed="X" n="0701c07"/><lb ed="R102" n="0306a01"/>初转法轮。故言初也。先度五人者。鹿苑有三番度 <lb ed="X" n="0701c08"/><lb ed="R102" n="0306a02"/>人。法数言。初为陈如。说四谛得道。次为额<g ref="#CB16014">鞞</g>。<g ref="#CB02494">跋</g>提。 <lb ed="X" n="0701c09"/><lb ed="R102" n="0306a03"/>说佈施生天福乐。同证果。三为迦葉。俱利。如前说。 <lb ed="X" n="0701c10"/><lb ed="R102" n="0306a04"/>皆得圣道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701c11"/><lb ed="R102" n="0306a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701c1101">【□註】文句五<note place="inline">五</note>云。问。何故初为五人转法轮。答。人先见 <lb ed="X" n="0701c12"/><lb ed="R102" n="0306a06"/>谛故。人是现见故。人为证故。<persName>佛</persName>所行事业。与人同故。 <lb ed="X" n="0701c13"/><lb ed="R102" n="0306a07"/>诸天从人中得善利故。人中有四众故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701c14"/><lb ed="R102" n="0306a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701c1401">【■记】婆娑言。人先见谛。天在後故。人是现见。天非现 <lb ed="X" n="0701c15"/><lb ed="R102" n="0306a09"/>见故。人以为证。不以天为证故。<persName>佛</persName>所行事。与人同 <lb ed="X" n="0701c16"/><lb ed="R102" n="0306a10"/>故。诸天亦从人中得善利故。人中有四众故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701c17"/><lb ed="R102" n="0306a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701c1701">【□註】妙乐五<note place="inline">三十一</note>云。问虽涉五。意正在人。故皆以人答 <lb ed="X" n="0701c18"/><lb ed="R102" n="0306a12"/><note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701c19"/><lb ed="R102" n="0306a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701c1901">【■记】问中虽但涉五人。意实通为一切人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701c20"/><lb ed="R102" n="0306a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0701c2001">【□註】若唯就五人。应有三意。妙乐一<note place="inline">十六</note>云。一酬世尊行 <lb ed="X" n="0701c21"/><lb ed="R102" n="0306a15"/>因本愿。二赴五人本愿先悟。三报今日侍奉之劳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0701c22"/><lb ed="R102" n="0306a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0701c2201">【■记】世尊行因本愿者。妙乐云。歌利王割截时。<persName>佛</persName>发 <lb ed="X" n="0701c23"/><lb ed="R102" n="0306a17"/>愿。得道。先度之。歌利王。即陈如。又辅行言。<persName>佛</persName>昔饥 <lb ed="X" n="0701c24"/><lb ed="R102" n="0306a18"/>世。化大鱼。木工五人。先斫肉。<persName>佛</persName>誓先度也。五人本 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0702a" n="0702a"/> <lb ed="X" n="0702a01"/><lb ed="R102" n="0306b01"/>愿者。妙乐云。迦葉<persName>佛</persName>时。九人学道。五人未得果。誓 <lb ed="X" n="0702a02"/><lb ed="R102" n="0306b02"/>释迦法中。最先开悟也。今日侍奉者妙乐云。太子 <lb ed="X" n="0702a03"/><lb ed="R102" n="0306b03"/>学道。父遣五人追侍。得道。先为说四谛也。</p> <lb ed="X" n="0702a04"/><lb ed="R102" n="0306b04"/><p xml:id="pX57p0702a0401"><note place="inline">法花文句五</note>。</p> <lb ed="X" n="0702a05"/><lb ed="R102" n="0306b05"/><p xml:id="pX57p0702a0501"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0702_01.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="X" n="0702a06"/> <lb ed="X" n="0702a07"/> <lb ed="X" n="0702a08"/> <lb ed="X" n="0702a09"/><lb ed="R102" n="0306b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702a0901">【□註】摩男。长子之通称。以摩诃翻大故。俱利。<name role="" type="person">斛饭王</name>之 <lb ed="X" n="0702a10"/><lb ed="R102" n="0306b10"/>长子。<g ref="#CB02494">跋</g>提。<name role="" type="person">甘露饭王</name>之长子。故皆称摩男。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702a11"/><lb ed="R102" n="0306b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702a1101">【■记】教乘曰。四王有八子。一<name role="" type="person">净饭王</name>二子。一悉达。二 <lb ed="X" n="0702a12"/><lb ed="R102" n="0306b12"/>难陀。二<name role="" type="person">白饭王</name>二子。一调达。二阿难。三<name role="" type="person">斛饭王</name>二 <lb ed="X" n="0702a13"/><lb ed="R102" n="0306b13"/>子。一<name role="" type="person">摩诃男</name>。二那律。四<name role="" type="person">甘露饭王</name>二子。一<g ref="#CB02494">跋</g>提。二 <lb ed="X" n="0702a14"/><lb ed="R102" n="0306b14"/>提沙。文句摩诃俱利。即教乘<name role="" type="person">摩诃男</name>。</p><p xml:id="pX57p0702a1415" cb:place="inline">【■备】辨讹曰。按 <lb ed="X" n="0702a15"/><lb ed="R102" n="0306b15"/>摩男。男字。亦梵音。故有处言摩诃纳也。<g ref="#CB02494">跋</g>提。诸经 <lb ed="X" n="0702a16"/><lb ed="R102" n="0306b16"/>皆言甘露王次子。私检大藏一览。引起世因本经 <lb ed="X" n="0702a17"/><lb ed="R102" n="0306b17"/>言。净饭二子。一悉达。一难陀。白饭二子。一帝沙。一 <lb ed="X" n="0702a18"/><lb ed="R102" n="0306b18"/>难提沙。斛饭二子。一阿尼娄驮。一<g ref="#CB02494">跋</g>提梨迦。甘露 <lb ed="X" n="0702a19"/><lb ed="R102" n="0307a01"/>饭二子。一<name role="" type="person">阿难陀</name>。一提婆达多。是<g ref="#CB02494">跋</g>提生父。亦属 <lb ed="X" n="0702a20"/><lb ed="R102" n="0307a02"/>不同。但仪文准籤。<name role="" type="person">释摩男</name>是陈如。以为<persName>佛</persName>最长子。 <lb ed="X" n="0702a21"/><lb ed="R102" n="0307a03"/>故称摩男。则摩男当为长子之通称。幷非臆说。即 <lb ed="X" n="0702a22"/><lb ed="R102" n="0307a04"/>法数引为甘露长子。当亦有所本。其诸经不同之 <lb ed="X" n="0702a23"/><lb ed="R102" n="0307a05"/>处。想如前说。流传结集翻译之故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702a24"/><lb ed="R102" n="0307a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702a2401">【□註】<name role="" type="person">释摩男</name>。即陈如也。如四姓出家。同名释氏。<persName>佛</persName>初成 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0702b" n="0702b"/> <lb ed="X" n="0702b01"/><lb ed="R102" n="0307a07"/>道。最先得度。在一切人天罗汉之前。如妙乐一<note place="inline">三十七</note> <lb ed="X" n="0702b02"/><lb ed="R102" n="0307a08"/>引分别功德论曰。<persName>佛</persName>最长子。即陈如也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b03"/><lb ed="R102" n="0307a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b0301">【■记】妙乐云。拘邻。最初见<persName>佛</persName>道相。在一切人天罗汉 <lb ed="X" n="0702b04"/><lb ed="R102" n="0307a10"/>前。故称<name role="" type="person">释摩男</name>也。如妙乐下。引证。论言。五百罗汉。 <lb ed="X" n="0702b05"/><lb ed="R102" n="0307a11"/>各有所便。或智慧。或神足。或辩才。或福德。或守戒。 <lb ed="X" n="0702b06"/><lb ed="R102" n="0307a12"/>或知足。或说法。各據第一。论先兄後弟者。拘邻最 <lb ed="X" n="0702b07"/><lb ed="R102" n="0307a13"/>长。须<g ref="#CB02494">跋</g>最小。故最长子。即陈如也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b08"/><lb ed="R102" n="0307a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b0801">【□註】谛缘度三。具在下文。五人是声闻。只应说四谛。今 <lb ed="X" n="0702b09"/><lb ed="R102" n="0307a15"/>通擧鹿苑所说之法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b10"/><lb ed="R102" n="0307a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b1001">【■记】下文。指下藏教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b11"/><lb ed="R102" n="0307a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b1101">【□註】事六度者。三藏教。谈实有事。不即理故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b12"/><lb ed="R102" n="0307a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b1201">【■记】大品明六度有二。一有所得心行六度。二无所得 <lb ed="X" n="0702b13"/><lb ed="R102" n="0307b01"/>心行六度。今事六度。即有所得心。行不具足。六度也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b14"/><lb ed="R102" n="0307b02"/><p xml:id="pX57p0702b1401">△二约时判。</p> <lb ed="X" n="0702b15"/><lb ed="R102" n="0307b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b1501">若约时。则日照幽谷<note place="inline">第二时</note>。</p> <lb ed="X" n="0702b16"/><lb ed="R102" n="0307b04"/><p xml:id="pX57p0702b1601">【□註】旧译花严出现品云。譬如日月出现世间。乃至深 <lb ed="X" n="0702b17"/><lb ed="R102" n="0307b05"/>山幽谷。无不普照<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b18"/><lb ed="R102" n="0307b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b1801">【■记】此约时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b19"/><lb ed="R102" n="0307b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b1901">【□註】辅行一上<note place="inline">二十八</note>云。幽谷者。山川之幽<g ref="#CB15035">邃</g>也<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b20"/><lb ed="R102" n="0307b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702b2001">【■记】<g ref="#CB15035">邃</g>。深也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702b21"/><lb ed="R102" n="0307b09"/><p xml:id="pX57p0702b2101">△三约味判。</p> <lb ed="X" n="0702b22"/><lb ed="R102" n="0307b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702b2201">若约味。则从乳出酪。此从十二部经。出九部修多罗<note place="inline">二酪味</note>。</p> <lb ed="X" n="0702b23"/><lb ed="R102" n="0307b11"/><p xml:id="pX57p0702b2301">【□註】从乳出酪。盖譬<persName>如来</persName>施教次第。从顿施渐。相生之 <lb ed="X" n="0702b24"/><lb ed="R102" n="0307b12"/>義。若约機者。浓淡在焉。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0702c" n="0702c"/> <lb ed="X" n="0702c01"/><lb ed="R102" n="0307b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c0101">【■备】此约味也。从顿施渐。为相生释。约小機转凡成 <lb ed="X" n="0702c02"/><lb ed="R102" n="0307b14"/>圣。如转乳成酪。为浓淡释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c03"/><lb ed="R102" n="0307b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c0301">【□註】如下文云。一者<anchor xml:id="nkr_note_add_0702c0301" n="0702c0301"/><anchor xml:id="beg0702c0301" n="0702c0301"/>但<anchor xml:id="end0702c0301"/>取相生次第。二者取其浓淡。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c04"/><lb ed="R102" n="0307b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c0401">【■备】详解见二卷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c05"/><lb ed="R102" n="0307b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c0501">【□註】从十二部出九部。亦且相生。其实。九部从<persName>佛</persName>出也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c06"/><lb ed="R102" n="0307b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c0601">【■记】相生之言。出涅槃圣行品。今亦且论相生。从十 <lb ed="X" n="0702c07"/><lb ed="R102" n="0308a01"/>二出九也。其实从<persName>佛</persName>所出。经言。我此九部法。随顺 <lb ed="X" n="0702c08"/><lb ed="R102" n="0308a02"/>众生说。是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c09"/><lb ed="R102" n="0308a03"/><p xml:id="pX57p0702c0901">△四准经判二。初引经征起二。初引经。</p> <lb ed="X" n="0702c10"/><lb ed="R102" n="0308a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c1001">信解品云。而以方便。密遣二人。<note place="inline">声闻缘觉</note>形色憔悴。无威 <lb ed="X" n="0702c11"/><lb ed="R102" n="0308a05"/>德者。汝可诣彼。徐语穷子。雇汝除粪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c12"/><lb ed="R102" n="0308a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c1201">【■记】此准法花判也。信解品言。尔时长者。将欲诱引 <lb ed="X" n="0702c13"/><lb ed="R102" n="0308a07"/>其子。而设方便。密遣二人。形色憔悴。无威德者。汝 <lb ed="X" n="0702c14"/><lb ed="R102" n="0308a08"/>可诣彼徐语穷子。此有作处。倍与汝直。若言欲何 <lb ed="X" n="0702c15"/><lb ed="R102" n="0308a09"/>所作。便可语之。雇汝除粪。我等二人。亦共汝作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c16"/><lb ed="R102" n="0308a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c1601">【□註】而以方便。方。法也。便。用也。善用其法。逗会众生。亦 <lb ed="X" n="0702c17"/><lb ed="R102" n="0308a11"/>善巧之谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c18"/><lb ed="R102" n="0308a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c1801">【■记】善以权宜。巧逗众生。是方便義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c19"/><lb ed="R102" n="0308a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0702c1901">【□註】密遣。文句六<note place="inline">二十三</note>云。初拟大乘云即遣旁人。表一 <lb ed="X" n="0702c20"/><lb ed="R102" n="0308a14"/>实谛。一大乘教。一菩萨人。今明方便隐实为密。指偏 <lb ed="X" n="0702c21"/><lb ed="R102" n="0308a15"/>真为遣。约教隐满字为密。半字为遣。约人。内秘菩萨 <lb ed="X" n="0702c22"/><lb ed="R102" n="0308a16"/>行为密。外现是声闻为遣。约化仪。寝大施小为遣。小 <lb ed="X" n="0702c23"/><lb ed="R102" n="0308a17"/>不测大为密<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0702c24"/><lb ed="R102" n="0308a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0702c2401">【■记】此引花严即遣。对释本文密遣。表一实谛者。五 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0703a" n="0703a"/> <lb ed="X" n="0703a01"/><lb ed="R102" n="0308b01"/>时除阿含。俱明实谛。今但指花严。兼别说圆。为一 <lb ed="X" n="0703a02"/><lb ed="R102" n="0308b02"/>实谛也。一大乘教者。即花严圆别教也。一菩萨人 <lb ed="X" n="0703a03"/><lb ed="R102" n="0308b03"/>者。即一类大機菩萨也。今明下。正释密遣。约方便。 <lb ed="X" n="0703a04"/><lb ed="R102" n="0308b04"/>则以实为所隐。故为密。偏真所指。故为遣。妙乐云。 <lb ed="X" n="0703a05"/><lb ed="R102" n="0308b05"/>今明密遣者。覆实。名密。用小。为遣也。约教者。满字 <lb ed="X" n="0703a06"/><lb ed="R102" n="0308b06"/>顿教。隐而不说。为密。半字渐教。用以说示。为遣也。 <lb ed="X" n="0703a07"/><lb ed="R102" n="0308b07"/>约人者如经言。是故诸菩萨。作声闻缘觉。是也。约 <lb ed="X" n="0703a08"/><lb ed="R102" n="0308b08"/>化仪者。说法施小为遣。小機不测为密也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703a09"/><lb ed="R102" n="0308b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703a0901">【□註】二人。文句六<note place="inline">二十三</note>云。四大弟子齐<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a0901" n="0703a0901"/><anchor xml:id="beg0703a0901" n="0703a0901"/>己<anchor xml:id="end0703a0901"/>分领。不涉菩 <lb ed="X" n="0703a10"/><lb ed="R102" n="0308b10"/>萨。故言二人。约法。是因缘四谛。约理。是有作真俗。约 <lb ed="X" n="0703a11"/><lb ed="R102" n="0308b11"/>人。是声闻缘觉。<note place="inline">文</note>今且约人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703a12"/><lb ed="R102" n="0308b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703a1201">【■记】四大弟子齐<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a1201" n="0703a1201"/><anchor xml:id="beg0703a1201" n="0703a1201"/>己<anchor xml:id="end0703a1201"/>分领。安住声缘。故言二人。因缘 <lb ed="X" n="0703a13"/><lb ed="R102" n="0308b13"/>即生灭四谛。有作真俗者。析色空。是有作真。理外 <lb ed="X" n="0703a14"/><lb ed="R102" n="0308b14"/>所有。是有作俗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703a15"/><lb ed="R102" n="0308b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703a1501">【□註】形色憔悴。文句六<note place="inline">二十三</note>云。二乘教中。不修相好。<anchor xml:id="nkr_note_add_0703a1501" n="0703a1501"/><anchor xml:id="beg0703a1501" n="0703a1501"/>但<anchor xml:id="end0703a1501"/> <lb ed="X" n="0703a16"/><lb ed="R102" n="0308b16"/>说苦空无常不净。即形色憔悴。又<note place="inline">二十五</note>云。内怖无常。 <lb ed="X" n="0703a17"/><lb ed="R102" n="0308b17"/>曰憔。外遭八苦。曰悴<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703a18"/><lb ed="R102" n="0308b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703a1801">【■记】妙乐言。百劫所种。虽在小论。不在二乘。故无好 <lb ed="X" n="0703a19"/><lb ed="R102" n="0309a01"/>形色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703a20"/><lb ed="R102" n="0309a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703a2001">【□註】无威德者。无有十力四无所畏故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703a21"/><lb ed="R102" n="0309a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703a2101">【■记】十力者。一是处非处力。知一切因缘果报定相。 <lb ed="X" n="0703a22"/><lb ed="R102" n="0309a04"/>从如是因缘。生如是果报。不生如是果报。悉知之。 <lb ed="X" n="0703a23"/><lb ed="R102" n="0309a05"/>二业智力。知一切众生。三世诸业诸受。三定力。知 <lb ed="X" n="0703a24"/><lb ed="R102" n="0309a06"/>诸禅三昧。四根力。知众生诸根上下。五欲力。知众 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0703b" n="0703b"/> <lb ed="X" n="0703b01"/><lb ed="R102" n="0309a07"/>生种种欲乐。六性力。知世间种种姓。七知处道力。 <lb ed="X" n="0703b02"/><lb ed="R102" n="0309a08"/>知一切道至处相。八宿命力。知一世乃至百千世。 <lb ed="X" n="0703b03"/><lb ed="R102" n="0309a09"/>姓名。苦乐。寿命长短等。九天眼力。见众生生时死 <lb ed="X" n="0703b04"/><lb ed="R102" n="0309a10"/>时。善道恶道等。十漏尽力。自知我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b0401" n="0703b0401"/><anchor xml:id="beg0703b0401" n="0703b0401"/>已<anchor xml:id="end0703b0401"/>尽。不受後 <lb ed="X" n="0703b05"/><lb ed="R102" n="0309a11"/>有也。四无所畏者。一一切智无所畏。于世出世间 <lb ed="X" n="0703b06"/><lb ed="R102" n="0309a12"/>诸法。尽知尽见。如<persName>佛</persName>言。我是一切正智人。故得安 <lb ed="X" n="0703b07"/><lb ed="R102" n="0309a13"/>隐。得无所畏。二漏尽无所畏。惑业死生俱尽。如<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0703b08"/><lb ed="R102" n="0309a14"/>言。我一切漏尽。故得安稳。得无所畏。三说障道无 <lb ed="X" n="0703b09"/><lb ed="R102" n="0309a15"/>所畏。说彼魔外障蔽圣道之法。如<persName>佛</persName>言。我说障法。 <lb ed="X" n="0703b10"/><lb ed="R102" n="0309a16"/>故得安稳。得无所畏。四说尽苦道无所畏。说能尽 <lb ed="X" n="0703b11"/><lb ed="R102" n="0309a17"/>众苦之道。如<persName>佛</persName>言。我所说圣道。能出世间。能尽诸 <lb ed="X" n="0703b12"/><lb ed="R102" n="0309a18"/>苦。故得安稳。得无所畏。出大论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703b13"/><lb ed="R102" n="0309b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703b1301">【□註】汝可诣彼。徐语穷子。文句六<note place="inline">二十四</note>云。即以小教拟 <lb ed="X" n="0703b14"/><lb ed="R102" n="0309b02"/>小機也。大教明理直实。故言疾走往捉。小教明理纡 <lb ed="X" n="0703b15"/><lb ed="R102" n="0309b03"/>隐。故言徐语。<note place="inline">文</note>雇汝除粪。雇。赁也。文句六<note place="inline">二十四</note>云。除 <lb ed="X" n="0703b16"/><lb ed="R102" n="0309b04"/>苦集之粪。取道灭之價<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703b17"/><lb ed="R102" n="0309b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703b1701">【■记】苦集能染汚真性。如粪秽。道灭能通会空理。如 <lb ed="X" n="0703b18"/><lb ed="R102" n="0309b06"/>得價。谓得涅槃一日之價也。纡。曲也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703b19"/><lb ed="R102" n="0309b07"/><p xml:id="pX57p0703b1901">△二征起。</p> <lb ed="X" n="0703b20"/><lb ed="R102" n="0309b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703b2001">此领何義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703b21"/><lb ed="R102" n="0309b09"/><p xml:id="pX57p0703b2101">△二答释所领。</p> <lb ed="X" n="0703b22"/><lb ed="R102" n="0309b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703b2201">答。次顿之後。说三藏教。二十年中。常令除粪。即破见 <lb ed="X" n="0703b23"/><lb ed="R102" n="0309b11"/>思烦恼等義也。</p> <lb ed="X" n="0703b24"/><lb ed="R102" n="0309b12"/><p xml:id="pX57p0703b2401">【□註】二十年中。用八忍八智断见。合为一无碍一解脱。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0703c" n="0703c"/> <lb ed="X" n="0703c01"/><lb ed="R102" n="0309b13"/>用九无碍九解脱断思。总成二十。<note place="inline">经中更有两处明二十年</note>若住 <lb ed="X" n="0703c02"/><lb ed="R102" n="0309b14"/>二乘位。转大乘教。名为于二十年中执作家事。从有 <lb ed="X" n="0703c03"/><lb ed="R102" n="0309b15"/>二乘之機。而来感<persName>佛</persName>。故云自见子来。<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c0301" n="0703c0301"/><anchor xml:id="beg0703c0301" n="0703c0301"/>已<anchor xml:id="end0703c0301"/>二十年。皆取 <lb ed="X" n="0703c04"/><lb ed="R102" n="0309b16"/>二乘各有十智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703c05"/><lb ed="R102" n="0309b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0703c0501">【■记】一断见。九断思。总有十种无碍。十种解脱。成二 <lb ed="X" n="0703c06"/><lb ed="R102" n="0309b18"/>十。见思。解下藏教。经明两处二十年者。不颂般若 <lb ed="X" n="0703c07"/><lb ed="R102" n="0310a01"/>时。<persName>佛</persName>命转教菩萨。故言二十年中。执作家事。意明 <lb ed="X" n="0703c08"/><lb ed="R102" n="0310a02"/>二乘领命转教时。密破别惑见思。故言二十年也。 <lb ed="X" n="0703c09"/><lb ed="R102" n="0310a03"/>一颂法花时。叙父子别会久近。故言自见子来。<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c0901" n="0703c0901"/><anchor xml:id="beg0703c0901" n="0703c0901"/>已<anchor xml:id="end0703c0901"/> <lb ed="X" n="0703c10"/><lb ed="R102" n="0310a04"/>二十年。意明二乘之機。自来感<persName>佛</persName>。取立二乘之名。 <lb ed="X" n="0703c11"/><lb ed="R102" n="0310a05"/>故言二十年也。十智。仁王经疏言。一法智。即欲界 <lb ed="X" n="0703c12"/><lb ed="R102" n="0310a06"/>繫法中无漏智。欲界繫因中无漏智。欲界繫法灭 <lb ed="X" n="0703c13"/><lb ed="R102" n="0310a07"/>中无漏智。为断欲界繫法道中无漏智。及法智品 <lb ed="X" n="0703c14"/><lb ed="R102" n="0310a08"/>中无漏智也。二比智。于上二界无漏种智中。约四 <lb ed="X" n="0703c15"/><lb ed="R102" n="0310a09"/>谛辨。四种无漏智。如上法智中明。但有法比之殊 <lb ed="X" n="0703c16"/><lb ed="R102" n="0310a10"/>也。三他心智。欲色二界繫现心心数法。及无漏心 <lb ed="X" n="0703c17"/><lb ed="R102" n="0310a11"/>心数法少分。四世智。知诸世间有漏智慧。亦名等 <lb ed="X" n="0703c18"/><lb ed="R102" n="0310a12"/>智。凡圣同有故。五苦智。观五阴苦空无常无我也。 <lb ed="X" n="0703c19"/><lb ed="R102" n="0310a13"/>六集智。有漏法因。因集生缘观时无漏智。七灭智。 <lb ed="X" n="0703c20"/><lb ed="R102" n="0310a14"/>尽灭妙出观时无漏智。八道智。道证迹乘观时无 <lb ed="X" n="0703c21"/><lb ed="R102" n="0310a15"/>漏智。九尽智。见苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2101" n="0703c2101"/><anchor xml:id="beg0703c2101" n="0703c2101"/>已<anchor xml:id="end0703c2101"/>及修道<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2102" n="0703c2102"/><anchor xml:id="beg0703c2102" n="0703c2102"/>已<anchor xml:id="end0703c2102"/>等智。论曰。我见苦 <lb ed="X" n="0703c22"/><lb ed="R102" n="0310a16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2201" n="0703c2201"/><anchor xml:id="beg0703c2201" n="0703c2201"/>已<anchor xml:id="end0703c2201"/>。断集<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2202" n="0703c2202"/><anchor xml:id="beg0703c2202" n="0703c2202"/>已<anchor xml:id="end0703c2202"/>。证灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2203" n="0703c2203"/><anchor xml:id="beg0703c2203" n="0703c2203"/>已<anchor xml:id="end0703c2203"/>。修道<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2204" n="0703c2204"/><anchor xml:id="beg0703c2204" n="0703c2204"/>已<anchor xml:id="end0703c2204"/>也。十无生智。见苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c2205" n="0703c2205"/><anchor xml:id="beg0703c2205" n="0703c2205"/>已<anchor xml:id="end0703c2205"/>。不 <lb ed="X" n="0703c23"/><lb ed="R102" n="0310a17"/>复更见等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703c24"/><lb ed="R102" n="0310a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0703c2401">【□註】见思烦恼。分别曰见。贪爱曰思。止观八<note place="inline">初</note>云。昏烦 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0704a" n="0704a"/> <lb ed="X" n="0704a01"/><lb ed="R102" n="0310b01"/>之法。恼乱心神<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a02"/><lb ed="R102" n="0310b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704a0201">【■记】迷理起分别。名见。对境起贪爱。名思。其体昏烦。 <lb ed="X" n="0704a03"/><lb ed="R102" n="0310b03"/>其用恼乱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a04"/><lb ed="R102" n="0310b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704a0401">【□註】此破见思。答上除粪。粪能染汚。故以譬之。谓汚染 <lb ed="X" n="0704a05"/><lb ed="R102" n="0310b05"/>真理也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a06"/><lb ed="R102" n="0310b06"/><p xml:id="pX57p0704a0601">△二方等五。初约部判。</p> <lb ed="X" n="0704a07"/><lb ed="R102" n="0310b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704a0701">次明方等部。净名等经。弹偏折小。歎大褒圆。</p> <lb ed="X" n="0704a08"/><lb ed="R102" n="0310b08"/><p xml:id="pX57p0704a0801">【□註】次明方等部等。判部收经也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a09"/><lb ed="R102" n="0310b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704a0901">【■记】此约部判也。方等为能收。净名等经为所收。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a10"/><lb ed="R102" n="0310b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704a1001">【□註】弹偏等。明部意也。收经虽廣。净名有弹斥功。特标 <lb ed="X" n="0704a11"/><lb ed="R102" n="0310b11"/>为首。弹偏折小歎大褒圆。妙乐四<note place="inline">三十六</note>云。今家八字。 <lb ed="X" n="0704a12"/><lb ed="R102" n="0310b12"/>判尽经理。谓折小弹偏。歎大褒圆。<note place="inline">文</note>释籤十<note place="inline">二</note>云。如 <lb ed="X" n="0704a13"/><lb ed="R102" n="0310b13"/>观众生品。即是歎大。称歎文殊净名。即是褒圆。故令 <lb ed="X" n="0704a14"/><lb ed="R102" n="0310b14"/>小根。耻小慕大<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a15"/><lb ed="R102" n="0310b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704a1501">【■记】净名明菩萨。如幻。如水月。如化人。烦恼如灭度 <lb ed="X" n="0704a16"/><lb ed="R102" n="0310b16"/>者。受身而观众生。又明菩萨。行四无量。又明依无 <lb ed="X" n="0704a17"/><lb ed="R102" n="0310b17"/>住本。立一切法。籤文指为歎大。又维摩言。文殊不 <lb ed="X" n="0704a18"/><lb ed="R102" n="0310b18"/>来相而来。不见相而见。文殊言。若来。<anchor xml:id="nkr_note_add_0704a1801" n="0704a1801"/><anchor xml:id="beg0704a1801" n="0704a1801"/>已<anchor xml:id="end0704a1801"/>更不来。若 <lb ed="X" n="0704a19"/><lb ed="R102" n="0311a01"/>去。<anchor xml:id="nkr_note_add_0704a1901" n="0704a1901"/><anchor xml:id="beg0704a1901" n="0704a1901"/>已<anchor xml:id="end0704a1901"/>更不去。来者。无所从来。去者。亦无所至。所可 <lb ed="X" n="0704a20"/><lb ed="R102" n="0311a02"/>见者。更不可见。此乃作家相见。觌面相呈。乃至入 <lb ed="X" n="0704a21"/><lb ed="R102" n="0311a03"/>不二法门。文殊以言遣言。维摩以无言遣言。盖以 <lb ed="X" n="0704a22"/><lb ed="R102" n="0311a04"/>言为糟粕。非遣言无以得其醇。遣言犹言。非默然 <lb ed="X" n="0704a23"/><lb ed="R102" n="0311a05"/>无以会其极。籤文指为褒圆。正令耻小慕大也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704a24"/><lb ed="R102" n="0311a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704a2401">【□註】须弹斥者。盖为小機执真保果。取证入灭。故纔证 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0704b" n="0704b"/> <lb ed="X" n="0704b01"/><lb ed="R102" n="0311a07"/>小果。便堪弹斥。未必须在十二年後。後因维摩。示疾 <lb ed="X" n="0704b02"/><lb ed="R102" n="0311a08"/>毘耶。<persName>佛</persName>令弟子。诣彼问疾。故皆述昔被诃。辞不堪往。 <lb ed="X" n="0704b03"/><lb ed="R102" n="0311a09"/>此是述昔诃。乃密弹也。若当座诃。如礼座去华等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b04"/><lb ed="R102" n="0311a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704b0401">【■记】维摩经有二诃。如弟子品。<persName>佛</persName>遣弟子问疾。皆述 <lb ed="X" n="0704b05"/><lb ed="R102" n="0311a11"/>昔诃。辞不堪往。舍利弗言。忆我昔坐树下。维摩言。 <lb ed="X" n="0704b06"/><lb ed="R102" n="0311a12"/>不必是座。为宴坐也。不于三界。现身语意。是宴坐。 <lb ed="X" n="0704b07"/><lb ed="R102" n="0311a13"/>不起灭定。现诸威仪。是宴坐。不捨道法。现凡夫事。 <lb ed="X" n="0704b08"/><lb ed="R102" n="0311a14"/>是宴坐。乃至不断烦恼。入于涅槃。是宴坐。如是坐 <lb ed="X" n="0704b09"/><lb ed="R102" n="0311a15"/>者。<persName>佛</persName>所印可。时我<persName>世尊</persName>。闻语默然。不能加报。故我 <lb ed="X" n="0704b10"/><lb ed="R102" n="0311a16"/>不任。诣彼问疾。是谓述昔诃乃密弹也。礼座者。经 <lb ed="X" n="0704b11"/><lb ed="R102" n="0311a17"/>言。舍利弗见室中无有床座。念诸大众当于何坐。 <lb ed="X" n="0704b12"/><lb ed="R102" n="0311a18"/>维摩言。仁者为法来耶。为床座耶。乃至夫求法者。 <lb ed="X" n="0704b13"/><lb ed="R102" n="0311b01"/>不贪躯命。何况床座。既问文殊。何等<persName>佛</persName>土。有好上 <lb ed="X" n="0704b14"/><lb ed="R102" n="0311b02"/>妙功德。成就狮子宝座。文殊言。东方度三十六恒 <lb ed="X" n="0704b15"/><lb ed="R102" n="0311b03"/>河沙国。世界名须弥相。<persName>佛</persName>号<name role="" type="person">须弥灯王</name>。其座高八 <lb ed="X" n="0704b16"/><lb ed="R102" n="0311b04"/>万四千由旬。严饰第一。维摩现神通力。彼<persName>佛</persName>遣三 <lb ed="X" n="0704b17"/><lb ed="R102" n="0311b05"/>万二千狮子座。入维摩室。乃至文殊与诸菩萨上 <lb ed="X" n="0704b18"/><lb ed="R102" n="0311b06"/>人俱坐。当自立身。如彼座像。其得神通菩萨。即自 <lb ed="X" n="0704b19"/><lb ed="R102" n="0311b07"/>变形为四万二千由旬。坐狮子座。新发意菩萨。及 <lb ed="X" n="0704b20"/><lb ed="R102" n="0311b08"/>大弟子。皆不能升。维摩语舍利弗。为<name role="" type="person">须弥灯王</name>如 <lb ed="X" n="0704b21"/><lb ed="R102" n="0311b09"/>来作礼。乃可得坐。于是舍利弗等。作礼得坐。去华 <lb ed="X" n="0704b22"/><lb ed="R102" n="0311b10"/>者。经言。天女以花散诸菩萨大弟子上。华至菩萨。 <lb ed="X" n="0704b23"/><lb ed="R102" n="0311b11"/>即堕。至大弟子。便著不堕。一切弟子。神力去华。不 <lb ed="X" n="0704b24"/><lb ed="R102" n="0311b12"/>能去。天问舍利弗。何故去华。答言。此花不如法。是 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0704c" n="0704c"/> <lb ed="X" n="0704c01"/><lb ed="R102" n="0311b13"/>以去之。天曰。弗谓此花不如法。是华无所分别。仁 <lb ed="X" n="0704c02"/><lb ed="R102" n="0311b14"/>者自生分别耳。诸菩萨花不著者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0704c0201" n="0704c0201"/><anchor xml:id="beg0704c0201" n="0704c0201"/>已<anchor xml:id="end0704c0201"/>断一切分别 <lb ed="X" n="0704c03"/><lb ed="R102" n="0311b15"/>想故。譬如人畏时。非人得其便。如是弟子畏生死 <lb ed="X" n="0704c04"/><lb ed="R102" n="0311b16"/>故。色声香味触得便也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0704c0401" n="0704c0401"/><anchor xml:id="beg0704c0401" n="0704c0401"/>已<anchor xml:id="end0704c0401"/>離畏者。一切五欲无能 <lb ed="X" n="0704c05"/><lb ed="R102" n="0311b17"/>为也。结习未尽。花著身耳。习尽。不著也。此当座<note place="inline">诃也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c06"/><lb ed="R102" n="0311b18"/><p xml:id="pX57p0704c0601">△二约教判。</p> <lb ed="X" n="0704c07"/><lb ed="R102" n="0312a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704c0701">四教俱说。藏。为半字教。通别圆。为满字教。对半说满 <lb ed="X" n="0704c08"/><lb ed="R102" n="0312a02"/>等。故言对教。</p> <lb ed="X" n="0704c09"/><lb ed="R102" n="0312a03"/><p xml:id="pX57p0704c0901">【□註】四教俱说等。明部中用教也。盖以大斥小。逗大逗 <lb ed="X" n="0704c10"/><lb ed="R102" n="0312a04"/>小。须四教故。四教俱说。方等说三藏者。一为弹斥之 <lb ed="X" n="0704c11"/><lb ed="R102" n="0312a05"/>本。二为横来之機。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c12"/><lb ed="R102" n="0312a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704c1201">【■记】横来機者。未经阿含会。未闻生灭四谛。不证真 <lb ed="X" n="0704c13"/><lb ed="R102" n="0312a07"/>理。故须说藏教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c14"/><lb ed="R102" n="0312a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0704c1401">【□註】如释籤云复有渐中。初入小行。及俗众室外。说无 <lb ed="X" n="0704c15"/><lb ed="R102" n="0312a09"/>常道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c16"/><lb ed="R102" n="0312a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0704c1601">【■记】此引以证上横来之機。净名<persName>佛</persName>国品。<persName>佛</persName>说随其 <lb ed="X" n="0704c17"/><lb ed="R102" n="0312a11"/>心净。则<persName>佛</persName>土净。舍利弗念。<persName>佛</persName>为菩萨时意岂不净。 <lb ed="X" n="0704c18"/><lb ed="R102" n="0312a12"/>而娑婆不净若此。<persName>佛</persName>言。我此土净。而汝不见。于是 <lb ed="X" n="0704c19"/><lb ed="R102" n="0312a13"/><persName>佛</persName>以足指按地。即时三千大千世界。珍宝严饰。如 <lb ed="X" n="0704c20"/><lb ed="R102" n="0312a14"/>宝莊严<persName>佛</persName>。无量功德宝莊严土。及<persName>佛</persName>摄神足。世界 <lb ed="X" n="0704c21"/><lb ed="R102" n="0312a15"/>还复如故。求声闻乘。三万二千诸天及人。知有为 <lb ed="X" n="0704c22"/><lb ed="R102" n="0312a16"/>法。皆悉无常。远離尘垢。得法眼净。八千比丘。不受 <lb ed="X" n="0704c23"/><lb ed="R102" n="0312a17"/>诸法。漏尽意解。是为初入小行也。俗众室外说无 <lb ed="X" n="0704c24"/><lb ed="R102" n="0312a18"/>常道者。净名方便品。长者现疾。国王大臣。长者居 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0705a" n="0705a"/> <lb ed="X" n="0705a01"/><lb ed="R102" n="0312b01"/>士。婆罗门。及诸王子。幷馀官属。皆往问疾。维摩因 <lb ed="X" n="0705a02"/><lb ed="R102" n="0312b02"/>以身疾廣说。如言。诸仁者是身无常。无强。无力。无 <lb ed="X" n="0705a03"/><lb ed="R102" n="0312b03"/>坚。速朽之法。不可信也。为苦所恼。众病所集。乃至 <lb ed="X" n="0705a04"/><lb ed="R102" n="0312b04"/>是身如毒蛇。如怨贼。如空聚。阴界诸入。所共合成。 <lb ed="X" n="0705a05"/><lb ed="R102" n="0312b05"/>是也。</p><p xml:id="pX57p0705a0503" cb:place="inline">【■補】净名本无室内室外显文。今谓不能入大 <lb ed="X" n="0705a06"/><lb ed="R102" n="0312b06"/>乘室。義同室外。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a07"/><lb ed="R102" n="0312b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705a0701">【□註】辅行十<note place="inline">二十四</note>云。方等旁用三藏。正用三教。以斥二 <lb ed="X" n="0705a08"/><lb ed="R102" n="0312b08"/>乘。合二乘人。密成通益。不语菩萨者。转成衍中人也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a09"/><lb ed="R102" n="0312b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705a0901">【■备】辨讹曰。菩萨复转成衍中人句。出玄籤会本二 <lb ed="X" n="0705a10"/><lb ed="R102" n="0312b10"/>下。但今既言弹偏。则藏菩萨亦在其中。况复转成 <lb ed="X" n="0705a11"/><lb ed="R102" n="0312b11"/>之事。或方等。或般若。其不转者。则般若後。亦仍有 <lb ed="X" n="0705a12"/><lb ed="R102" n="0312b12"/>之。似不可局于方等。定转成衍。私谓。方等弹斥。似 <lb ed="X" n="0705a13"/><lb ed="R102" n="0312b13"/>专指二乘小機受化。具历五时者言。如论法花八 <lb ed="X" n="0705a14"/><lb ed="R102" n="0312b14"/>相授记。则二乘似皆菩萨機也。然玄籤转衍之文。 <lb ed="X" n="0705a15"/><lb ed="R102" n="0312b15"/>自具深意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a16"/><lb ed="R102" n="0312b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705a1601">【□註】对半说满。以满斥半也。故虽兼斥大。正在斥小。释 <lb ed="X" n="0705a17"/><lb ed="R102" n="0312b17"/>籤引大经云。譬如长者。唯有一子。心常爱念。将诣明 <lb ed="X" n="0705a18"/><lb ed="R102" n="0312b18"/>师。惧不速成。寻便将还。以爱念故。昼夜慇勤。但教半 <lb ed="X" n="0705a19"/><lb ed="R102" n="0313a01"/>字。而不教诲。毘伽罗论。良由其子。力未堪故。毘伽罗 <lb ed="X" n="0705a20"/><lb ed="R102" n="0313a02"/>论。翻字本。谓世间文字之根本。即满字也。若合喩者。 <lb ed="X" n="0705a21"/><lb ed="R102" n="0313a03"/>半字。谓九部经。毘伽罗论谓方等典。即满字也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a22"/><lb ed="R102" n="0313a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705a2201">【■记】大经<persName>如来</persName>性品。<persName>佛</persName>言。说初半字。以为根本。持诸 <lb ed="X" n="0705a23"/><lb ed="R102" n="0313a05"/>记论。咒術文章。诸阴入法。凡夫之人。学是字本。然 <lb ed="X" n="0705a24"/><lb ed="R102" n="0313a06"/>後能知。是法非法。乃至半字義者。皆是烦恼言说 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0705b" n="0705b"/> <lb ed="X" n="0705b01"/><lb ed="R102" n="0313a07"/>之本。满字者。是一切善法言说根本也。毘伽罗论。 <lb ed="X" n="0705b02"/><lb ed="R102" n="0313a08"/>如辅行言。此论是字本。河西言。世间文字之根本 <lb ed="X" n="0705b03"/><lb ed="R102" n="0313a09"/>也。典籍音声之论。宣通四辩。诃责世法。赞出家法。 <lb ed="X" n="0705b04"/><lb ed="R102" n="0313a10"/>言词淸雅。義理深<g ref="#CB15035">邃</g>。虽是外论。而无邪法。将是善 <lb ed="X" n="0705b05"/><lb ed="R102" n="0313a11"/>权大士所为。故今以譬方等经。</p><p xml:id="pX57p0705b0513" cb:place="inline">【■補】毘伽罗。光明记 <lb ed="X" n="0705b06"/><lb ed="R102" n="0313a12"/>言。此翻记论。婆尼尼造。</p><p xml:id="pX57p0705b0610" cb:place="inline">【■备】兼斥大。不独指转衍之 <lb ed="X" n="0705b07"/><lb ed="R102" n="0313a13"/>菩萨说。如下引殃掘经。文殊亦被诃也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b08"/><lb ed="R102" n="0313a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705b0801">【□註】此據方等以大斥小。故以衍门三教之满。而对三 <lb ed="X" n="0705b09"/><lb ed="R102" n="0313a15"/>藏之半。若文句云。无方等所对之三者。乃显法花部 <lb ed="X" n="0705b10"/><lb ed="R102" n="0313a16"/>妙。唯一圆乘。不同方等对三之圆也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b11"/><lb ed="R102" n="0313a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705b1101">【■记】若文句下。谓法花纯圆独妙。无复兼但对带。故 <lb ed="X" n="0705b12"/><lb ed="R102" n="0313a18"/>方等对三之圆。望法花纯圆不同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b13"/><lb ed="R102" n="0313b01"/><p xml:id="pX57p0705b1301">△三约时判。</p> <lb ed="X" n="0705b14"/><lb ed="R102" n="0313b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705b1401">若约时。则食时<note place="inline">第三时</note>。</p> <lb ed="X" n="0705b15"/><lb ed="R102" n="0313b03"/><p xml:id="pX57p0705b1501">【□註】即花严照平地中初食时也。<note place="inline">辰时</note>毘罗三昧经。有四 <lb ed="X" n="0705b16"/><lb ed="R102" n="0313b04"/>食时。早起。诸天食。日中。三世<persName>佛</persName>食。日西。畜牲食。日暮。 <lb ed="X" n="0705b17"/><lb ed="R102" n="0313b05"/>鬼神食。今是诸天食时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b18"/><lb ed="R102" n="0313b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705b1801">【■记】此约时也。毘罗三昧经言。食时四种。旦天食。午 <lb ed="X" n="0705b19"/><lb ed="R102" n="0313b07"/><persName>佛</persName>食。暮畜牲食。夜鬼神食。<persName>佛</persName>断六趣因。令同三世 <lb ed="X" n="0705b20"/><lb ed="R102" n="0313b08"/><persName>佛</persName>。故曰午是法食时。十诵律言。唯天得过中食无 <lb ed="X" n="0705b21"/><lb ed="R102" n="0313b09"/>罪。经以旦为天食时者。淸旦之气。取于淸故。若以 <lb ed="X" n="0705b22"/><lb ed="R102" n="0313b10"/>支配。则寅卯辰。旦时。巳午未。中时。申酉戌。暮时。亥 <lb ed="X" n="0705b23"/><lb ed="R102" n="0313b11"/>子丑。夜时。今方等即寅卯辰时。</p><p xml:id="pX57p0705b2313" cb:place="inline">【■备】辨讹曰。食时当 <lb ed="X" n="0705b24"/><lb ed="R102" n="0313b12"/>约人中而论。不约天上也。私谓。一日三餐乃人每 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0705c" n="0705c"/> <lb ed="X" n="0705c01"/><lb ed="R102" n="0313b13"/>日之初食时。然早起天食。见经亦可配合。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c02"/><lb ed="R102" n="0313b14"/><p xml:id="pX57p0705c0201">△四约味判。</p> <lb ed="X" n="0705c03"/><lb ed="R102" n="0313b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705c0301">若约味。则从酪出生酥。此从九部出方等<note place="inline">三生酥味</note>。</p> <lb ed="X" n="0705c04"/><lb ed="R102" n="0313b16"/><p xml:id="pX57p0705c0401">【□註】约教论相生。约機论浓淡。既耻小慕大。如烹酪作 <lb ed="X" n="0705c05"/><lb ed="R102" n="0313b17"/>生酥。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c06"/><lb ed="R102" n="0313b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705c0601">【■记】此约味也。净名经。迦葉言。我等何为永断善根。 <lb ed="X" n="0705c07"/><lb ed="R102" n="0314a01"/>于此大乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c0701" n="0705c0701"/><anchor xml:id="beg0705c0701" n="0705c0701"/>已<anchor xml:id="end0705c0701"/>如败种。一切声闻。闻是不思议解脱 <lb ed="X" n="0705c08"/><lb ed="R102" n="0314a02"/>法门。皆应嚎泣。声震大千。一切菩萨。应大欣庆。顶 <lb ed="X" n="0705c09"/><lb ed="R102" n="0314a03"/>受此法。说此语时。三万二千天子。皆发菩提心。此 <lb ed="X" n="0705c10"/><lb ed="R102" n="0314a04"/>所谓耻小慕大。如烹淡酪作浓酥也。从九部修多 <lb ed="X" n="0705c11"/><lb ed="R102" n="0314a05"/>罗出方等。为相生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c12"/><lb ed="R102" n="0314a06"/><p xml:id="pX57p0705c1201">△五准经判二。初引经征起二。初引经。</p> <lb ed="X" n="0705c13"/><lb ed="R102" n="0314a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705c1301">信解品云。过是<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c1301" n="0705c1301"/><anchor xml:id="beg0705c1301" n="0705c1301"/>已<anchor xml:id="end0705c1301"/>後。心相体信。入出无难。然其所止。 <lb ed="X" n="0705c14"/><lb ed="R102" n="0314a08"/>犹在本处。</p> <lb ed="X" n="0705c15"/><lb ed="R102" n="0314a09"/><p xml:id="pX57p0705c1501">【□註】过是<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c1501" n="0705c1501"/><anchor xml:id="beg0705c1501" n="0705c1501"/>已<anchor xml:id="end0705c1501"/>後。过鹿苑三藏之後。即今方等也。心相体 <lb ed="X" n="0705c16"/><lb ed="R102" n="0314a10"/>信。父子互相。体悉信顺。子信父故。得果不虚。父信子 <lb ed="X" n="0705c17"/><lb ed="R102" n="0314a11"/>故。闻大不谤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c18"/><lb ed="R102" n="0314a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0705c1801">【■记】此准法花判也。文句言。于藏教得涅槃價。此既 <lb ed="X" n="0705c19"/><lb ed="R102" n="0314a13"/>不虚。今为菩萨说大乘法。亦复不虚。子信父也。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0705c20"/><lb ed="R102" n="0314a14"/>知此等。见思<anchor xml:id="nkr_note_add_0705c2001" n="0705c2001"/><anchor xml:id="beg0705c2001" n="0705c2001"/>已<anchor xml:id="end0705c2001"/>断。闻必不谤。无漏根利。闻即生信。 <lb ed="X" n="0705c21"/><lb ed="R102" n="0314a15"/>父信子也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c22"/><lb ed="R102" n="0314a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0705c2201">【□註】入出无难。文句六<note place="inline">二十九</note>云。由是见尊特身。闻大乘 <lb ed="X" n="0705c23"/><lb ed="R102" n="0314a17"/>教。名此为入。复被诃斥。犹见丈六。说小乘法。名此为 <lb ed="X" n="0705c24"/><lb ed="R102" n="0314a18"/>出。大小入出。皆无疑难也。<note place="inline">文</note>释籤三<note place="inline">二十三</note>云。不同畏 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0706a" n="0706a"/> <lb ed="X" n="0706a01"/><lb ed="R102" n="0314b01"/>惧王等之时。故云无难<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a02"/><lb ed="R102" n="0314b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706a0201">【■记】畏惧王等。信解品云。尔时穷子遇到父舍。住立 <lb ed="X" n="0706a03"/><lb ed="R102" n="0314b03"/>门侧。遥见其父。踞狮子床。宝几承足。诸婆罗门。刹 <lb ed="X" n="0706a04"/><lb ed="R102" n="0314b04"/>利居士。皆恭敬围绕。乃至穷子。见父有大势力。即 <lb ed="X" n="0706a05"/><lb ed="R102" n="0314b05"/>怀恐怖。悔来至此。窃作是念。此或是王。或是王等。 <lb ed="X" n="0706a06"/><lb ed="R102" n="0314b06"/>非我佣力得物之处。不如往至贫里。肆力有地。衣 <lb ed="X" n="0706a07"/><lb ed="R102" n="0314b07"/>食易得。乃至疾走而去。此则疑难之际。今既体信。 <lb ed="X" n="0706a08"/><lb ed="R102" n="0314b08"/>故无难也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a09"/><lb ed="R102" n="0314b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0706a0901">【□註】然而修空观。用事识。见生身。住权理。修中观。用业 <lb ed="X" n="0706a10"/><lb ed="R102" n="0314b10"/>识。见尊特。住实理。今二乘人。虽修空观。入见尊特者。 <lb ed="X" n="0706a11"/><lb ed="R102" n="0314b11"/>由业识故。盖事业二识。为见相之本。故解谤云。入见 <lb ed="X" n="0706a12"/><lb ed="R102" n="0314b12"/>尊特。功由业识。教未开故。且住草庵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a13"/><lb ed="R102" n="0314b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706a1301">【■记】此明二乘见尊特之所以也。妙宗言。相起之本。 <lb ed="X" n="0706a14"/><lb ed="R102" n="0314b14"/>其本乃是权实二理。空中二观。事业二识。就此分 <lb ed="X" n="0706a15"/><lb ed="R102" n="0314b15"/>之。则生身尊特。如指诸掌。金光明疏言。丈六身<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0706a16"/><lb ed="R102" n="0314b16"/>住真谛。丈六尊特合身<persName>佛</persName>。双住真中。尊特身<persName>佛</persName>。双 <lb ed="X" n="0706a17"/><lb ed="R102" n="0314b17"/>住俗中。法身<persName>佛</persName>。住中道。此依二理。故有二<persName>佛</persName>。众生 <lb ed="X" n="0706a18"/><lb ed="R102" n="0314b18"/>二识。有二观因。故感二<persName>佛</persName>。盖事业下。释明二乘。由 <lb ed="X" n="0706a19"/><lb ed="R102" n="0315a01"/>业识见尊特之故。起信论云。言二识者。<persName>佛</persName>用有二 <lb ed="X" n="0706a20"/><lb ed="R102" n="0315a02"/>种。一者依分别事识。凡夫二乘。心所见者名应身。 <lb ed="X" n="0706a21"/><lb ed="R102" n="0315a03"/>以不知转识现故。见从外来。取色分齐。不能尽知 <lb ed="X" n="0706a22"/><lb ed="R102" n="0315a04"/>故。二者。依于业识。谓诸菩萨。从初发意。乃至菩萨 <lb ed="X" n="0706a23"/><lb ed="R102" n="0315a05"/>究竟地。心所见者。名报身。身有无量色。色有无量 <lb ed="X" n="0706a24"/><lb ed="R102" n="0315a06"/>相。相有无量好。所住依果。亦复无量。种种莊严随 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0706b" n="0706b"/> <lb ed="X" n="0706b01"/><lb ed="R102" n="0315a07"/>所示现。即无有边。不可穷尽離分齐相。随其所应。 <lb ed="X" n="0706b02"/><lb ed="R102" n="0315a08"/>常能住持。不壞不失。如是功德。皆因诸波罗蜜等 <lb ed="X" n="0706b03"/><lb ed="R102" n="0315a09"/>无量行熏。及不思议熏之所成就。具足无量乐相。 <lb ed="X" n="0706b04"/><lb ed="R102" n="0315a10"/>故说为报。據此。则知事业二识。为见相之本。故二 <lb ed="X" n="0706b05"/><lb ed="R102" n="0315a11"/>乘由业识见尊特也。解谤下。证释。意明法花开权。 <lb ed="X" n="0706b06"/><lb ed="R102" n="0315a12"/>则废草庵。既未论开。正处权理。故住草庵。身为客 <lb ed="X" n="0706b07"/><lb ed="R102" n="0315a13"/>作。但由业识之功。见尊特池。</p><p xml:id="pX57p0706b0712" cb:place="inline">【■备】事识见生身。业识 <lb ed="X" n="0706b08"/><lb ed="R102" n="0315a14"/>见尊特。亦一往分耳。其实见生身时。亦用业识。由 <lb ed="X" n="0706b09"/><lb ed="R102" n="0315a15"/>二乘不知有七八二识。不达境由心现。但用前六 <lb ed="X" n="0706b10"/><lb ed="R102" n="0315a16"/>识心分别。故曰用事识也。见尊特时。亦不废事识。 <lb ed="X" n="0706b11"/><lb ed="R102" n="0315a17"/>但约<anchor xml:id="nkr_note_add_0706b1101" n="0706b1101"/><anchor xml:id="beg0706b1101" n="0706b1101"/>已<anchor xml:id="end0706b1101"/>断见思。離分别故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0706b1102" n="0706b1102"/><anchor xml:id="beg0706b1102" n="0706b1102"/>已<anchor xml:id="end0706b1102"/>闻大法。渐纯熟故。尔 <lb ed="X" n="0706b12"/><lb ed="R102" n="0315a18"/>时具惑。唯是无明。则所用。亦是业识。不专定修中 <lb ed="X" n="0706b13"/><lb ed="R102" n="0315b01"/>观也。又二乘本是退大取小。过去曾修中观之种 <lb ed="X" n="0706b14"/><lb ed="R102" n="0315b02"/>得见尊特也。光明记言。<persName>如来</persName>以法界用。随顺众生 <lb ed="X" n="0706b15"/><lb ed="R102" n="0315b03"/>事业二识。现报应身。应身。是生身。报身。是尊特身。 <lb ed="X" n="0706b16"/><lb ed="R102" n="0315b04"/>及法性身。依事识者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0706b1601" n="0706b1601"/><anchor xml:id="beg0706b1601" n="0706b1601"/>但<anchor xml:id="end0706b1601"/>见应不能睹报。以其粗浅。 <lb ed="X" n="0706b17"/><lb ed="R102" n="0315b05"/>不穷深故。依业识者。既睹报亦能见应。以知真如。 <lb ed="X" n="0706b18"/><lb ed="R102" n="0315b06"/>起二用故。应知真如之用。现<persName>佛</persName>相大。有三品。一花 <lb ed="X" n="0706b19"/><lb ed="R102" n="0315b07"/>严谈相好数。有十<name role="" type="person">莲花藏世界</name>微尘。二无量寿经。 <lb ed="X" n="0706b20"/><lb ed="R102" n="0315b08"/>明八万四千相好光明。三此经。及法花。般舟等。三 <lb ed="X" n="0706b21"/><lb ed="R102" n="0315b09"/>十二相。八十种好。此三品相既是真如全性之用。 <lb ed="X" n="0706b22"/><lb ed="R102" n="0315b10"/>若多若少。皆无边际。故悉称海。无非尊特。然有通 <lb ed="X" n="0706b23"/><lb ed="R102" n="0315b11"/>局。以藏尘八万。局业识见。其三十二通事识见。名 <lb ed="X" n="0706b24"/><lb ed="R102" n="0315b12"/>生名应。若业识。即无有边。不可穷尽。離分际相。名 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0706c" n="0706c"/> <lb ed="X" n="0706c01"/><lb ed="R102" n="0315b13"/>尊特属报身也。为见相本者。以事识。乃见丈六相 <lb ed="X" n="0706c02"/><lb ed="R102" n="0315b14"/>之本。凡夫不达唯心。未離分别。但以思议比量之 <lb ed="X" n="0706c03"/><lb ed="R102" n="0315b15"/>智所感见者。名应身。见从外来。取色分齐。不能尽 <lb ed="X" n="0706c04"/><lb ed="R102" n="0315b16"/>知也。业识乃见尊特相之本。谓诸菩萨。能了唯心。 <lb ed="X" n="0706c05"/><lb ed="R102" n="0315b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0706c0501" n="0706c0501"/><anchor xml:id="beg0706c0501" n="0706c0501"/>已<anchor xml:id="end0706c0501"/>離分别。就以不思议现量之智心所见者。名报 <lb ed="X" n="0706c06"/><lb ed="R102" n="0315b18"/>身。相好无边。離分齐相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706c07"/><lb ed="R102" n="0316a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0706c0701">【□註】犹在本处。犹居罗汉果。保证真空也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706c08"/><lb ed="R102" n="0316a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706c0801">【■记】文句云。虽复得闻大乘。谓是菩萨事。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c0801" n="0706c0801"/><anchor xml:id="beg0706c0801" n="0706c0801"/>己<anchor xml:id="end0706c0801"/>智分。 <lb ed="X" n="0706c09"/><lb ed="R102" n="0316a03"/>不肯迴小向大。犹居罗汉。不言未来当得作<persName>佛</persName>。故 <lb ed="X" n="0706c10"/><lb ed="R102" n="0316a04"/>犹在本处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706c11"/><lb ed="R102" n="0316a05"/><p xml:id="pX57p0706c1101">△二征起。</p> <lb ed="X" n="0706c12"/><lb ed="R102" n="0316a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0706c1201">此领何義。</p> <lb ed="X" n="0706c13"/><lb ed="R102" n="0316a07"/><p xml:id="pX57p0706c1301">△二答释所领。</p> <lb ed="X" n="0706c14"/><lb ed="R102" n="0316a08"/><p xml:id="pX57p0706c1401">答三藏之後。次说方等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c1401" n="0706c1401"/><anchor xml:id="beg0706c1401" n="0706c1401"/>已<anchor xml:id="end0706c1401"/>得道果。心相体信。闻骂不 <lb ed="X" n="0706c15"/><lb ed="R102" n="0316a09"/>嗔。内怀惭愧。心渐淳淑。</p> <lb ed="X" n="0706c16"/><lb ed="R102" n="0316a10"/><p xml:id="pX57p0706c1601">【□註】<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c1601" n="0706c1601"/><anchor xml:id="beg0706c1601" n="0706c1601"/>已<anchor xml:id="end0706c1601"/>得道果。真空灭寂之道。小乘罗汉果也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706c17"/><lb ed="R102" n="0316a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706c1701">【■记】真空寂灭。拣非第一義寂灭。小乘罗汉。拣非菩 <lb ed="X" n="0706c18"/><lb ed="R102" n="0316a12"/>萨大罗汉果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706c19"/><lb ed="R102" n="0316a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0706c1901">【□註】闻骂不嗔。妙玄十<note place="inline">十八</note>云。恣殃掘之讥。任净名之折。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706c20"/><lb ed="R102" n="0316a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0706c2001">【■记】妙玄云殃掘之经。弹斥非常。分明馀教。释梵四 <lb ed="X" n="0706c21"/><lb ed="R102" n="0316a15"/>王。及<persName>佛</persName>弟子。乃至文殊。皆被诃斥。释籤引殃掘偈 <lb ed="X" n="0706c22"/><lb ed="R102" n="0316a16"/>云。云何名为一。谓一切众生。皆以<persName>如来</persName>藏。毕竟恒 <lb ed="X" n="0706c23"/><lb ed="R102" n="0316a17"/>安住。云何名为二。所谓名与色。此是声闻宗。斯非 <lb ed="X" n="0706c24"/><lb ed="R102" n="0316a18"/>摩诃衍。云何名为四。所谓四圣谛。是则声闻宗。斯 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0707a" n="0707a"/> <lb ed="X" n="0707a01"/><lb ed="R102" n="0316b01"/>非摩诃衍。一切诸<persName>如来</persName>。第一毕竟常。是则大乘谛。 <lb ed="X" n="0707a02"/><lb ed="R102" n="0316b02"/>非苦是真谛。云何名为五。所谓彼五根。是则声闻 <lb ed="X" n="0707a03"/><lb ed="R102" n="0316b03"/>宗。斯非摩诃衍。所谓彼眼根。于诸<persName>如来</persName>常等。具如 <lb ed="X" n="0707a04"/><lb ed="R102" n="0316b04"/>止观七引。乃至增十。亦复如是。如是等文。弹诃声 <lb ed="X" n="0707a05"/><lb ed="R102" n="0316b05"/>闻。明于常住。最为显著。馀如彼经。任净名折者。如 <lb ed="X" n="0707a06"/><lb ed="R102" n="0316b06"/>述昔诃。当座诃。验知二乘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a0601" n="0707a0601"/><anchor xml:id="beg0707a0601" n="0707a0601"/>已<anchor xml:id="end0707a0601"/>尽结使故不嗔也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a07"/><lb ed="R102" n="0316b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707a0701">【□註】内怀惭愧。释籤云。谓受弹斥。令歎大自鄙。即其<note place="inline">益相</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a08"/><lb ed="R102" n="0316b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707a0801">【■记】领受弹诃。是愧<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a0801" n="0707a0801"/><anchor xml:id="beg0707a0801" n="0707a0801"/>己<anchor xml:id="end0707a0801"/>。歎大自鄙。是惭人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a09"/><lb ed="R102" n="0316b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707a0901">【□註】心渐淳淑。密得通益也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a10"/><lb ed="R102" n="0316b10"/><p xml:id="pX57p0707a1001">△三般若五。初约部判。</p> <lb ed="X" n="0707a11"/><lb ed="R102" n="0316b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707a1101">次说般若。转教付财。融通淘汰。</p> <lb ed="X" n="0707a12"/><lb ed="R102" n="0316b12"/><p xml:id="pX57p0707a1201">【□註】次说般若等。明部意也。转教融通。约法。付财淘汰。 <lb ed="X" n="0707a13"/><lb ed="R102" n="0316b13"/>约喩。所以令其转教菩萨。意在二乘领知法门。故曰 <lb ed="X" n="0707a14"/><lb ed="R102" n="0316b14"/>付财。二乘本所不知。但谓加被令说。故曰转教。妙乐 <lb ed="X" n="0707a15"/><lb ed="R102" n="0316b15"/>七<note place="inline">二十</note>云。于<persName>佛</persName>即是付财。二乘自谓加说。故般若中云。 <lb ed="X" n="0707a16"/><lb ed="R102" n="0316b16"/>岂声闻人。敢有所说。有所说者。皆是<persName>佛</persName>力。由機未转。 <lb ed="X" n="0707a17"/><lb ed="R102" n="0316b17"/>且言被加<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a18"/><lb ed="R102" n="0316b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707a1801">【■记】此约部教也。以须菩提解空。舍利弗智慧。<persName>佛</persName>于 <lb ed="X" n="0707a19"/><lb ed="R102" n="0317a01"/>般若会。以不共般若空慧。加被二人。教大菩萨。意 <lb ed="X" n="0707a20"/><lb ed="R102" n="0317a02"/>在二乘。领知众物。贯统法门。名为付财。其如二乘。 <lb ed="X" n="0707a21"/><lb ed="R102" n="0317a03"/>不会<persName>佛</persName>意。无希取一餐之念。<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a2101" n="0707a2101"/><anchor xml:id="beg0707a2101" n="0707a2101"/>但<anchor xml:id="end0707a2101"/>言<persName>佛</persName>被。令我说耳。 <lb ed="X" n="0707a22"/><lb ed="R102" n="0317a04"/>故曰转教也。如大品言。<persName>佛</persName>告须菩提。汝当教诸菩 <lb ed="X" n="0707a23"/><lb ed="R102" n="0317a05"/>萨般若波罗蜜。时诸菩萨等念。须菩提自以智慧 <lb ed="X" n="0707a24"/><lb ed="R102" n="0317a06"/>说般若耶。为是<persName>佛</persName>力。须菩提知诸摩诃萨大弟子 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0707b" n="0707b"/> <lb ed="X" n="0707b01"/><lb ed="R102" n="0317a07"/>诸天心念。语舍利弗。敢<persName>佛</persName>弟子有所说。有所说法 <lb ed="X" n="0707b02"/><lb ed="R102" n="0317a08"/>教授。皆是<persName>佛</persName>力。<persName>佛</persName>所说法。法相不相违偝。是善男 <lb ed="X" n="0707b03"/><lb ed="R102" n="0317a09"/>子。学是法。得证是法。<persName>佛</persName>说如灯。舍利弗。一切声闻 <lb ed="X" n="0707b04"/><lb ed="R102" n="0317a10"/>辟支<persName>佛</persName>。实无力能为菩萨说般若波罗蜜是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b05"/><lb ed="R102" n="0317a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707b0501">【□註】般若会一切法皆摩诃衍。故曰融通。以空慧水。荡 <lb ed="X" n="0707b06"/><lb ed="R102" n="0317a12"/>其执情。故曰淘汰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b07"/><lb ed="R102" n="0317a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707b0701">【■记】般若示知八十一科诸法无非摩诃衍。故曰融 <lb ed="X" n="0707b08"/><lb ed="R102" n="0317a14"/>通。然执法之情。二乘未尽。即以摩诃空慧之水。涤 <lb ed="X" n="0707b09"/><lb ed="R102" n="0317a15"/>荡之。故曰淘汰。八十一科见下。</p><p xml:id="pX57p0707b0913" cb:place="inline">【■補】籤曰。以圆斥三。 <lb ed="X" n="0707b10"/><lb ed="R102" n="0317a16"/>及圆斥藏。即圆融为融。以三教斥藏。即融通为融。 <lb ed="X" n="0707b11"/><lb ed="R102" n="0317a17"/>今乃三教融通之融也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b12"/><lb ed="R102" n="0317a18"/><p xml:id="pX57p0707b1201">△二约教判。</p> <lb ed="X" n="0707b13"/><lb ed="R102" n="0317b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707b1301">此般若中。不说藏教。带通别二。正说圆教。</p> <lb ed="X" n="0707b14"/><lb ed="R102" n="0317b02"/><p xml:id="pX57p0707b1401">【□註】此般若中等。部中用教也。不说藏教。光明记四<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0707b15"/><lb ed="R102" n="0317b03"/>云。诸部般若。廣示衍中三教空慧。复以三藏为助道 <lb ed="X" n="0707b16"/><lb ed="R102" n="0317b04"/>观。又仁王般若。说四无常偈。恐其吝国。正助合行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b17"/><lb ed="R102" n="0317b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707b1701">【■记】空慧之機。有闻持義持。若義持利。闻持钝者。则 <lb ed="X" n="0707b18"/><lb ed="R102" n="0317b06"/>不廣谈四种空相。唯说即边一种空慧。若闻持利。 <lb ed="X" n="0707b19"/><lb ed="R102" n="0317b07"/>義持钝者。则为廣谈空相。既以三藏为助道观。则 <lb ed="X" n="0707b20"/><lb ed="R102" n="0317b08"/>非正谈。故可言不说也。仁王下。约正助合行证释。 <lb ed="X" n="0707b21"/><lb ed="R102" n="0317b09"/>普明王为斑足所获。王言。愿听七日。饮食沙门。许 <lb ed="X" n="0707b22"/><lb ed="R102" n="0317b10"/>之。法师为说四偈。第一无常偈云。劫烧终讫。乾坤 <lb ed="X" n="0707b23"/><lb ed="R102" n="0317b11"/>洞然。须弥巨海。都为<g ref="#CB01926">灰</g>飏。天龙福尽。于中凋丧。二 <lb ed="X" n="0707b24"/><lb ed="R102" n="0317b12"/>仪尙殒。国有何常。二苦偈云。生老病死。轮转无际。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0707c" n="0707c"/> <lb ed="X" n="0707c01"/><lb ed="R102" n="0317b13"/>事与愿违。忧悲为害。欲深祸重。疮疣无外。三界皆 <lb ed="X" n="0707c02"/><lb ed="R102" n="0317b14"/>苦。国有何赖。三空偈云。有本自无。因缘成诸。盛者 <lb ed="X" n="0707c03"/><lb ed="R102" n="0317b15"/>必衰。实者必虚。众生蠢蠢。都如幻居。声响皆空。国 <lb ed="X" n="0707c04"/><lb ed="R102" n="0317b16"/>土亦如。四无我偈云。识神无形。假乘四蛇。无明<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c0401" n="0707c0401"/><anchor xml:id="beg0707c0401" n="0707c0401"/>宝象<anchor xml:id="end0707c0401"/>。 <lb ed="X" n="0707c05"/><lb ed="R102" n="0317b17"/>以为乐车。形无常主。神无常家。形神尙離。岂有<note place="inline">国耶</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707c06"/><lb ed="R102" n="0317b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707c0601">【□註】带通别二。正说圆教。此约圆实部主而说。盖一代 <lb ed="X" n="0707c07"/><lb ed="R102" n="0318a01"/>教。主意在圆。若辅行十<note place="inline">二十四</note>云。般若傍用通教。正用 <lb ed="X" n="0707c08"/><lb ed="R102" n="0318a02"/>别圆。加于二乘。密成别益。<note place="inline">文</note>释籤三<note place="inline">二十三</note>云。前于方 <lb ed="X" n="0707c09"/><lb ed="R102" n="0318a03"/>等。義<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c0901" n="0707c0901"/><anchor xml:id="beg0707c0901" n="0707c0901"/>已<anchor xml:id="end0707c0901"/>成通。故至般若。唯须此二。明不共者。说部意 <lb ed="X" n="0707c10"/><lb ed="R102" n="0318a04"/>也<note place="inline">即不共般若意也。正用别圆</note>。</p> <lb ed="X" n="0707c11"/><lb ed="R102" n="0318a05"/><p xml:id="pX57p0707c1101">【□註】意虽不共。犹有方等新受小者。至此须通。亦有衍 <lb ed="X" n="0707c12"/><lb ed="R102" n="0318a06"/>门傍得小者。是故兼用。<note place="inline">文旁用通教</note>此皆部中用教意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707c13"/><lb ed="R102" n="0318a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0707c1301">【■备】若辅行下。玉师引释。以杜後难。谓般若带通别。 <lb ed="X" n="0707c14"/><lb ed="R102" n="0318a08"/>正说圆者。辅行傍用通教。正用别圆等文。如何消 <lb ed="X" n="0707c15"/><lb ed="R102" n="0318a09"/>释耶。释籤下。证释。谓辅行所说。即释籤<anchor xml:id="nkr_note_add_0707c1501" n="0707c1501"/><anchor xml:id="beg0707c1501" n="0707c1501"/>已<anchor xml:id="end0707c1501"/>有方等 <lb ed="X" n="0707c16"/><lb ed="R102" n="0318a10"/>成通之義。正用别圆。以有新受傍得之機。故须傍 <lb ed="X" n="0707c17"/><lb ed="R102" n="0318a11"/>用通教。是辅行释籤之文。皆部中用教之意。谛观 <lb ed="X" n="0707c18"/><lb ed="R102" n="0318a12"/>师正用圆教之语。约圆实部主而说。意各有在。两 <lb ed="X" n="0707c19"/><lb ed="R102" n="0318a13"/>不相妨也。集註问答云。方等横来之機。是藏教小 <lb ed="X" n="0707c20"/><lb ed="R102" n="0318a14"/>乘。衍门傍得小者。乃是通教。以通教正化菩萨。傍 <lb ed="X" n="0707c21"/><lb ed="R102" n="0318a15"/>化二乘。故云衍门傍得小者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707c22"/><lb ed="R102" n="0318a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0707c2201">【□註】共部。释籤云。诸部般若。以但不但二种。中道不共 <lb ed="X" n="0707c23"/><lb ed="R102" n="0318a17"/>之法。与二乘共说。例方等部。非无此義。以方等经多 <lb ed="X" n="0707c24"/><lb ed="R102" n="0318a18"/>顺弹诃。共義稍疏。般若于菩萨。则成共说<note place="inline">此據三根解源</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0708a" n="0708a"/> <lb ed="X" n="0708a01"/><lb ed="R102" n="0318b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708a0101">【■记】共部者。但不但中。例前方等。非无与二乘共说 <lb ed="X" n="0708a02"/><lb ed="R102" n="0318b02"/>義。以方等经。多顺弹诃。如净名经室包乾象。手掷 <lb ed="X" n="0708a03"/><lb ed="R102" n="0318b03"/>大千。借座灯王。请饭香积。种种难思之法。虽对二 <lb ed="X" n="0708a04"/><lb ed="R102" n="0318b04"/>乘面说。但意在弹诃。令耻小慕大。故共说義稍疏。 <lb ed="X" n="0708a05"/><lb ed="R102" n="0318b05"/>而般若正用别圆。则成共说也。三根解源者。妙玄 <lb ed="X" n="0708a06"/><lb ed="R102" n="0318b06"/>云。三人入智不同。如大品。明非漏非无漏。初人谓 <lb ed="X" n="0708a07"/><lb ed="R102" n="0318b07"/>非漏是非俗。非无漏是遣著。何者。行人缘无漏生 <lb ed="X" n="0708a08"/><lb ed="R102" n="0318b08"/>著。如缘灭生使。破其著心。还入无漏。此一番二谛 <lb ed="X" n="0708a09"/><lb ed="R102" n="0318b09"/>也。次人闻非漏非无漏。是非二边。别显中道。中理 <lb ed="X" n="0708a10"/><lb ed="R102" n="0318b10"/>为真。又一番二谛也。又人闻非漏非无漏。即知双 <lb ed="X" n="0708a11"/><lb ed="R102" n="0318b11"/>非。正显中道。中道法界。力用廣大。与虚空等。一切 <lb ed="X" n="0708a12"/><lb ed="R102" n="0318b12"/>法趣非有漏非无漏。又一番二谛也。籤释云。非无 <lb ed="X" n="0708a13"/><lb ed="R102" n="0318b13"/>漏是遣著者。无漏无著。由行者著心缘之。今破其 <lb ed="X" n="0708a14"/><lb ed="R102" n="0318b14"/>著。故名为非无漏也。又云。漏无漏。本是通法。为成 <lb ed="X" n="0708a15"/><lb ed="R102" n="0318b15"/>接義。故云双非。空不空。本是别法。一切法趣。本是 <lb ed="X" n="0708a16"/><lb ed="R102" n="0318b16"/>圆法。于一一法。三人取解不同。故约漏等。以示解 <lb ed="X" n="0708a17"/><lb ed="R102" n="0318b17"/>源也。为成接義者。以别接通。以圆接通也。解见七 <lb ed="X" n="0708a18"/><lb ed="R102" n="0318b18"/>卷。</p> <lb ed="X" n="0708a19"/><lb ed="R102" n="0319a01"/><p xml:id="pX57p0708a1901"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0708_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0708a20"/> <lb ed="X" n="0708a21"/> <lb ed="X" n="0708a22"/><lb ed="R102" n="0319a04"/><p xml:id="pX57p0708a2201">【■备】集註问答。问。般若既以但不但中法。与二乘说。 <lb ed="X" n="0708a23"/><lb ed="R102" n="0319a05"/>故部名共。云何约教。唯通名共。答。约部。则二酥时。 <lb ed="X" n="0708a24"/><lb ed="R102" n="0319a06"/>二乘亦闻但不但中名共。花严聋哑名不共。约教。 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0708b" n="0708b"/> <lb ed="X" n="0708b01"/><lb ed="R102" n="0319a07"/>则别圆菩萨法。故不共。通则三乘同行。故共。然约 <lb ed="X" n="0708b02"/><lb ed="R102" n="0319a08"/>部名共。于教仍是不共。以虽闻而无心希取。故共 <lb ed="X" n="0708b03"/><lb ed="R102" n="0319a09"/>犹不共也。又问。约部论共。虽通方等。既顺弹诃。得 <lb ed="X" n="0708b04"/><lb ed="R102" n="0319a10"/>名共否。答。被弹而生耻慕。由闻共说之功。即被弹 <lb ed="X" n="0708b05"/><lb ed="R102" n="0319a11"/>处。全成共说。虽共義稍疏。得名共部。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b06"/><lb ed="R102" n="0319a12"/><p xml:id="pX57p0708b0601">△三约时判。</p> <lb ed="X" n="0708b07"/><lb ed="R102" n="0319a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708b0701">约时。则禺中时<note place="inline">第四时</note>。</p> <lb ed="X" n="0708b08"/><lb ed="R102" n="0319a14"/><p xml:id="pX57p0708b0801">【□註】禺中。说文云。日在巳。曰禺中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b09"/><lb ed="R102" n="0319a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708b0901">【■记】此约时也。统纪言。禺亦作隅。日影在中之边<note place="inline">隅故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b10"/><lb ed="R102" n="0319a16"/><p xml:id="pX57p0708b1001">△四约味判。</p> <lb ed="X" n="0708b11"/><lb ed="R102" n="0319a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708b1101">约味。则从生酥出熟酥。此从方等之後出。摩诃般若<note place="inline">四熟酥味</note>。</p> <lb ed="X" n="0708b12"/><lb ed="R102" n="0319a18"/><p xml:id="pX57p0708b1201">【□註】约教。生熟二酥相生次第。约機。则二乘心渐通泰。 <lb ed="X" n="0708b13"/><lb ed="R102" n="0319b01"/>自知萤火。不及日光。敬伏之情。倍更转熟。如从生酥。 <lb ed="X" n="0708b14"/><lb ed="R102" n="0319b02"/>转成熟酥也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b15"/><lb ed="R102" n="0319b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708b1501">【■记】此约味以显教之相生次第。機之渐渐纯熟也。 <lb ed="X" n="0708b16"/><lb ed="R102" n="0319b04"/>可以意知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b17"/><lb ed="R102" n="0319b05"/><p xml:id="pX57p0708b1701">△五准经判二。初引经征起二。初引经。</p> <lb ed="X" n="0708b18"/><lb ed="R102" n="0319b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708b1801">信解品云。是时长者有疾。自知将死不久。语穷子言。 <lb ed="X" n="0708b19"/><lb ed="R102" n="0319b07"/>我今多有金银珍宝。仓库盈溢。其中多少。所应取与。</p> <lb ed="X" n="0708b20"/><lb ed="R102" n="0319b08"/><p xml:id="pX57p0708b2001">【□註】长者。喩<persName>如来</persName>。世间长者。具十德。<persName>如来</persName>。具十号。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b21"/><lb ed="R102" n="0319b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708b2101">【■记】此约法花判也。长者十德。文句言。一姓贵。二位 <lb ed="X" n="0708b22"/><lb ed="R102" n="0319b10"/>高。三大富。四威猛。五智深。六年耆。七行净。八礼备。 <lb ed="X" n="0708b23"/><lb ed="R102" n="0319b11"/>九上歎。十下归。<persName>如来</persName>十号者。一。<persName>佛</persName>从三世真如实 <lb ed="X" n="0708b24"/><lb ed="R102" n="0319b12"/>际中生。二。功成道著。十号无极。三。法财万德。皆悉 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0708c" n="0708c"/> <lb ed="X" n="0708c01"/><lb ed="R102" n="0319b13"/>具备。四。十力雄猛。降魔制外。五。一心三智。无不通 <lb ed="X" n="0708c02"/><lb ed="R102" n="0319b14"/>达。六。早成正觉。久远若斯。七。三业随智。运动无失。 <lb ed="X" n="0708c03"/><lb ed="R102" n="0319b15"/>八。具<persName>佛</persName>威仪。心大如海。九。十方种觉。所共称誉。十。 <lb ed="X" n="0708c04"/><lb ed="R102" n="0319b16"/>七种方便。而来依止。</p><p xml:id="pX57p0708c0409" cb:place="inline">【■备】集註十号。正<persName>如来</persName>十德。非 <lb ed="X" n="0708c05"/><lb ed="R102" n="0319b17"/>授记莂之十号。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c06"/><lb ed="R102" n="0319b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708c0601">【□註】有疾者。法身无病。随機权示也。自知将死不久。文 <lb ed="X" n="0708c07"/><lb ed="R102" n="0320a01"/>句六<note place="inline">二十九</note>云。有機则应为生。機尽应谢为死。今化機 <lb ed="X" n="0708c08"/><lb ed="R102" n="0320a02"/>将毕。应谢非久也。多有金银。文句六<note place="inline">二十九</note>云。金。即别 <lb ed="X" n="0708c09"/><lb ed="R102" n="0320a03"/>教理。银。即通教理。大品所明真谛。不出此二。而言多 <lb ed="X" n="0708c10"/><lb ed="R102" n="0320a04"/>有者。理则非多。约种种门亦得言多。<note place="inline">文</note>妙乐七<note place="inline">十九</note>云。 <lb ed="X" n="0708c11"/><lb ed="R102" n="0320a05"/>大品有圆。何故但云不出通别。答。一者。但语通别理。 <lb ed="X" n="0708c12"/><lb ed="R102" n="0320a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0708c1201" n="0708c1201"/><anchor xml:id="beg0708c1201" n="0708c1201"/>已<anchor xml:id="end0708c1201"/>摄馀二。论能诠教。必须具四。今且从理。故云不出 <lb ed="X" n="0708c13"/><lb ed="R102" n="0320a07"/>此二。二者。二乘至此。多成通别。亦且言之<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c14"/><lb ed="R102" n="0320a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0708c1401">【■记】多有者。如如之理。一亦不立。但约种种能诠之 <lb ed="X" n="0708c15"/><lb ed="R102" n="0320a09"/>门。故所诠之理亦不妨言多。如空非十八。约破十 <lb ed="X" n="0708c16"/><lb ed="R102" n="0320a10"/>八法得名也。妙乐下问中。以经有圆难。答有二意。 <lb ed="X" n="0708c17"/><lb ed="R102" n="0320a11"/>一约理。意明言通该藏擧别摄圆。教名分别。必当 <lb ed="X" n="0708c18"/><lb ed="R102" n="0320a12"/>区分。无生。先论。生灭。无量。後演。无作。自渐至圆。必 <lb ed="X" n="0708c19"/><lb ed="R102" n="0320a13"/>须具四。是则今文从理含摄也。二就機。意明二乘 <lb ed="X" n="0708c20"/><lb ed="R102" n="0320a14"/>修得。类有旧新。若从竖来之众。<anchor xml:id="nkr_note_add_0708c2001" n="0708c2001"/><anchor xml:id="beg0708c2001" n="0708c2001"/>已<anchor xml:id="end0708c2001"/>经乳酪生酥。般 <lb ed="X" n="0708c21"/><lb ed="R102" n="0320a15"/>若直成别益。若横来機。未受弹诃。至此令得通益。 <lb ed="X" n="0708c22"/><lb ed="R102" n="0320a16"/>虽说三教。今且从機得益边也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c23"/><lb ed="R102" n="0320a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0708c2301">【□註】珍宝者。文句六<note place="inline">二十九</note>云。劝学中明。一切法门皆是 <lb ed="X" n="0708c24"/><lb ed="R102" n="0320a18"/>珍宝。<note place="inline">文</note>仓库盈溢等。文句六<note place="inline">二十九</note>云。仓是定门。即百 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0709a" n="0709a"/> <lb ed="X" n="0709a01"/><lb ed="R102" n="0320b01"/>八三昧。库是慧门。即十八空境也。通别两种定慧仓 <lb ed="X" n="0709a02"/><lb ed="R102" n="0320b02"/>库。包藏一切禅定智慧。无所缺少。内充外溢。故云<note place="inline">盈溢</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a03"/><lb ed="R102" n="0320b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709a0301">【■记】百八三昧。十八空。大论。法数。廣载。辅行曰。破十 <lb ed="X" n="0709a04"/><lb ed="R102" n="0320b04"/>八有。言十八空。对百八散。言百八定。此中通别定 <lb ed="X" n="0709a05"/><lb ed="R102" n="0320b05"/>慧。配仓库可知。内充约体。外溢约用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a06"/><lb ed="R102" n="0320b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709a0601">【□註】其中多少者。说于般若。则有廣略二门。略则为少。 <lb ed="X" n="0709a07"/><lb ed="R102" n="0320b07"/>廣则为多。自行为取。化他为与<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a08"/><lb ed="R102" n="0320b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709a0801">【■记】大品云。知色如相。知受想行识。乃至知一切种 <lb ed="X" n="0709a09"/><lb ed="R102" n="0320b09"/>智如相。如是能知一切法略廣相。大论云。廣者从 <lb ed="X" n="0709a10"/><lb ed="R102" n="0320b10"/>八万四千法聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a1001" n="0709a1001"/><anchor xml:id="beg0709a1001" n="0709a1001"/>已<anchor xml:id="end0709a1001"/>来。无量<persName>佛</persName>法。略者。乃至小品中 <lb ed="X" n="0709a11"/><lb ed="R102" n="0320b11"/>一品。一品中一段。又略者。知诸法空。无相。无作。无 <lb ed="X" n="0709a12"/><lb ed="R102" n="0320b12"/>生灭等。廣者。诸法种种。别相分别等也</p></cb:div><p xml:id="pX57p0709a1216">△二征起。</p> <lb ed="X" n="0709a13"/><lb ed="R102" n="0320b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709a1301">此领何義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a14"/><lb ed="R102" n="0320b14"/><p xml:id="pX57p0709a1401">△二答释所领。</p> <lb ed="X" n="0709a15"/><lb ed="R102" n="0320b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709a1501">答。明方等之後。次说般若。般若观慧。即是家业。空生 <lb ed="X" n="0709a16"/><lb ed="R102" n="0320b16"/>身子。受敕转教。即是领知等也。</p> <lb ed="X" n="0709a17"/><lb ed="R102" n="0320b17"/><p xml:id="pX57p0709a1701">【□註】般若观慧。妙玄十<note place="inline">十八</note>云。大品或说无常无我。或说 <lb ed="X" n="0709a18"/><lb ed="R102" n="0320b18"/>于空。或说不生不灭。皆历色心至一切种智。句句回 <lb ed="X" n="0709a19"/><lb ed="R102" n="0321a01"/>转。明修行法。<note place="inline">文</note>即观慧義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a20"/><lb ed="R102" n="0321a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709a2001">【■補】回转者。如说无常等<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2001" n="0709a2001"/><anchor xml:id="beg0709a2001" n="0709a2001"/>已<anchor xml:id="end0709a2001"/>。即云当依无常无我修 <lb ed="X" n="0709a21"/><lb ed="R102" n="0321a03"/>学。乃至说不生不灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2101" n="0709a2101"/><anchor xml:id="beg0709a2101" n="0709a2101"/>已<anchor xml:id="end0709a2101"/>。即云当依不生不灭修学。 <lb ed="X" n="0709a22"/><lb ed="R102" n="0321a04"/>此能观法。色心至一切种智。即所观境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a23"/><lb ed="R102" n="0321a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709a2301">【□註】家业。长者宅。为大乘家。诸珍宝。为不思议业。妙乐 <lb ed="X" n="0709a24"/><lb ed="R102" n="0321a06"/>七<note place="inline">二十</note>云。前云付财。今云付业。财从所营。业即造作。皆 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0709b" n="0709b"/> <lb ed="X" n="0709b01"/><lb ed="R102" n="0321a07"/>是菩萨。修德三因之作业也。名异義同。故得互擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b02"/><lb ed="R102" n="0321a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709b0201">【■记】不思议业。指圆教一乘具足不思议心法。修德 <lb ed="X" n="0709b03"/><lb ed="R102" n="0321a09"/>三因者。经明了義心王。为正因。缘因者。十六王子 <lb ed="X" n="0709b04"/><lb ed="R102" n="0321a10"/>覆讲闻法。今日解者是也。今日闻法作<persName>佛</persName>。名真子。 <lb ed="X" n="0709b05"/><lb ed="R102" n="0321a11"/>为了因也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b06"/><lb ed="R102" n="0321a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709b0601">【□註】空生身子。须菩提翻空生。解空第一。舍利弗。翻身 <lb ed="X" n="0709b07"/><lb ed="R102" n="0321a13"/>子。亦云鹙子。智慧第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b08"/><lb ed="R102" n="0321a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709b0801">【■记】须菩提初生。库藏悉空。故言空生。经明<persName>佛</persName>从忉 <lb ed="X" n="0709b09"/><lb ed="R102" n="0321a15"/>利。下<name role="" type="person">阎浮提</name>。须菩提念。此大众虽复殊特。皆归无 <lb ed="X" n="0709b10"/><lb ed="R102" n="0321a16"/>常即了法空。作是观时。即得道证。故<persName>佛</persName>言。观诸法 <lb ed="X" n="0709b11"/><lb ed="R102" n="0321a17"/>空。是为见<persName>佛</persName>法身。得真供养。供养中最。故称解空 <lb ed="X" n="0709b12"/><lb ed="R102" n="0321a18"/>第一。身子。取身端意。鹙子。舍利弗母。身端眼净。如 <lb ed="X" n="0709b13"/><lb ed="R102" n="0321b01"/>鹙鹭。连母得名。智慧第一者。在胎<anchor xml:id="nkr_note_add_0709b1301" n="0709b1301"/><anchor xml:id="beg0709b1301" n="0709b1301"/>已<anchor xml:id="end0709b1301"/>令母辨勝舅。 <lb ed="X" n="0709b14"/><lb ed="R102" n="0321b02"/>八岁登座。十六国议论无双。七日中遍达<persName>佛</persName>法。故 <lb ed="X" n="0709b15"/><lb ed="R102" n="0321b03"/><persName>佛</persName>云。一切众生智。唯除<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。欲比舍利弗。智慧 <lb ed="X" n="0709b16"/><lb ed="R102" n="0321b04"/>及多闻。于十六分中。犹尙不及一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b17"/><lb ed="R102" n="0321b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709b1701">【□註】受敕转教。受<persName>如来</persName>之敕命。转教菩萨。即加被说也。 <lb ed="X" n="0709b18"/><lb ed="R102" n="0321b06"/>以空慧为入道之主。故加二人。辅行六上<note place="inline">十二</note>云。凡言 <lb ed="X" n="0709b19"/><lb ed="R102" n="0321b07"/>加者。加于可加。须菩提空。与般若空。相应相似。是故 <lb ed="X" n="0709b20"/><lb ed="R102" n="0321b08"/><persName>佛</persName>加。令其说空。般若是智慧。故亦加身子。所以但加 <lb ed="X" n="0709b21"/><lb ed="R102" n="0321b09"/>此二人也<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b22"/><lb ed="R102" n="0321b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709b2201">【■记】非空不能荡相。非慧无以发明。故加二人。大论 <lb ed="X" n="0709b23"/><lb ed="R102" n="0321b11"/>问。<persName>佛</persName>不自说。况诸菩萨勝声闻。何故令声闻为诸 <lb ed="X" n="0709b24"/><lb ed="R102" n="0321b12"/>菩萨说。答。众见<persName>佛</persName>身。过<name role="" type="person">须弥山</name>。心皆惊怖。各念云 <pb ed="X" xml:id="X57.0980.0709c" n="0709c"/> <lb ed="X" n="0709c01"/><lb ed="R102" n="0321b13"/>何从<persName>佛</persName>闻法。故命声闻为大众说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c02"/><lb ed="R102" n="0321b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709c0201">【□註】领知。妙乐二<note place="inline">十八</note>云。被加为奉命。所说名领知。名说 <lb ed="X" n="0709c03"/><lb ed="R102" n="0321b15"/>为领。无别领也。<note place="inline">文</note>此是熟酥益相。得此益<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0301" n="0709c0301"/><anchor xml:id="beg0709c0301" n="0709c0301"/>已<anchor xml:id="end0709c0301"/>。義成别 <lb ed="X" n="0709c04"/><lb ed="R102" n="0321b16"/>人。净名疏云。大品二乘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0401" n="0709c0401"/><anchor xml:id="beg0709c0401" n="0709c0401"/>已<anchor xml:id="end0709c0401"/>有入假之義。<note place="inline">文</note>观音玄记 <lb ed="X" n="0709c05"/><lb ed="R102" n="0321b17"/>上<note place="inline">十二</note>云。声闻转教。密破尘沙。<note place="inline">文</note>大品会法<note place="inline">八十一科皆摩诃衍</note> <lb ed="X" n="0709c06"/><lb ed="R102" n="0321b18"/>不会人<note place="inline">而无希取一餐之意</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c07"/><lb ed="R102" n="0322a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX57p0709c0701">【■记】大品会法。亦说知意。八十一科。谓色。心。五阴。十 <lb ed="X" n="0709c08"/><lb ed="R102" n="0322a02"/>二入。<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0801" n="0709c0801"/><anchor xml:id="beg0709c0801" n="0709c0801"/>十八<anchor xml:id="end0709c0801"/>界。四谛。十二因缘。十八空。六度。四智也。 <lb ed="X" n="0709c09"/><lb ed="R102" n="0322a03"/>无希取者。信解品云。尔时穷子即受教敕。领知众 <lb ed="X" n="0709c10"/><lb ed="R102" n="0322a04"/>物。金银珍宝。及诸库藏。而无希取一餐之意。然其 <lb ed="X" n="0709c11"/><lb ed="R102" n="0322a05"/>所止犹在本处。下劣之心。亦本能捨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c12"/><lb ed="R102" n="0322a06"/><p xml:id="pX57p0709c1201">△三总结。</p> <lb ed="X" n="0709c13"/><lb ed="R102" n="0322a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX57p0709c1301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0709c1301" n="0709c1301"/><anchor xml:id="beg0709c1301" n="0709c1301"/>已<anchor xml:id="end0709c1301"/>上三味。对花严顿教总名为渐。</p> <lb ed="X" n="0709c14"/><lb ed="R102" n="0322a08"/><p xml:id="pX57p0709c1401">【□註】总结渐中三味。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c15"/><lb ed="R102" n="0322a09"/> <lb ed="X" n="0709c16"/><lb ed="R102" n="0322a10"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>天台四教仪註彙補辅宏记卷一之下</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0671a1701" to="#end0671a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0671c1101" to="#end0671c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0672b1901" to="#end0672b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0672b2201" to="#end0672b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0672c0701" to="#end0672c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0672c1101" to="#end0672c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0672c1401" to="#end0672c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0672c2001" to="#end0672c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673a0801" to="#end0673a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0673a1001" to="#end0673a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0673b0501" to="#end0673b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0673b1801" to="#end0673b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673b2401" to="#end0673b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673c0201" to="#end0673c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673c0501" to="#end0673c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673c0601" to="#end0673c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0673c1301" to="#end0673c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673c1501" to="#end0673c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673c1901" to="#end0673c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673c2101" to="#end0673c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0673c2301" to="#end0673c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0674a0201" to="#end0674a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0674a0501" to="#end0674a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0674a0801" to="#end0674a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0674a0901" to="#end0674a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">一</rdg></app> <app from="#beg0674b2101" to="#end0674b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675b1301" to="#end0675b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675c1401" to="#end0675c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675c2301" to="#end0675c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675c2401" to="#end0675c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676b1001" to="#end0676b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676b1201" to="#end0676b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677c0801" to="#end0677c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0677c1701" to="#end0677c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0678a1101" to="#end0678a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0680c1701" to="#end0680c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0680c2001" to="#end0680c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0682b1301" to="#end0682b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0683b1301" to="#end0683b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685a0301" to="#end0685a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0685a0501" to="#end0685a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685a1001" to="#end0685a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685a2001" to="#end0685a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0685b0901" to="#end0685b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0686a1101" to="#end0686a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689a0601" to="#end0689a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689c1001" to="#end0689c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689c1601" to="#end0689c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689c1801" to="#end0689c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0689c2201" to="#end0689c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0690a0101" to="#end0690a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0690a0901" to="#end0690a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0690a1001" to="#end0690a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0690a1201" to="#end0690a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0692a1801" to="#end0692a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0692b1401" to="#end0692b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0693c2001" to="#end0693c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0694b0501" to="#end0694b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695b0701" to="#end0695b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695c0401" to="#end0695c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0695c0501" to="#end0695c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0695c1001" to="#end0695c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0696a2101" to="#end0696a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0696c1801" to="#end0696c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0697b0101" to="#end0697b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0697c0701" to="#end0697c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0698b1301" to="#end0698b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699b0101" to="#end0699b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0699b1501" to="#end0699b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700a0101" to="#end0700a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700a0501" to="#end0700a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700a0601" to="#end0700a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0700b1101" to="#end0700b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0701b0301" to="#end0701b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0702c0301" to="#end0702c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0703a0901" to="#end0703a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703a1201" to="#end0703a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703a1501" to="#end0703a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0703b0401" to="#end0703b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c0301" to="#end0703c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c0901" to="#end0703c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c2101" to="#end0703c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c2102" to="#end0703c2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c2201" to="#end0703c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c2202" to="#end0703c2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c2203" to="#end0703c2203"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c2204" to="#end0703c2204"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0703c2205" to="#end0703c2205"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704a1801" to="#end0704a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704a1901" to="#end0704a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704c0201" to="#end0704c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704c0401" to="#end0704c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705c0701" to="#end0705c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705c1301" to="#end0705c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705c1501" to="#end0705c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705c2001" to="#end0705c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706b1101" to="#end0706b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706b1102" to="#end0706b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706b1601" to="#end0706b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0706c0501" to="#end0706c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706c0801" to="#end0706c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706c1401" to="#end0706c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0706c1601" to="#end0706c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707a0601" to="#end0707a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707a0801" to="#end0707a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707a2101" to="#end0707a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0707c0401" to="#end0707c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">宝象<note type="cf1">T08n0245_p0830b13</note><note type="cf2">X28n0586_p0199c22</note><note type="cf3">X28n0586_p0413b13-14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">保养</rdg></app> <app from="#beg0707c0901" to="#end0707c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707c1501" to="#end0707c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708c1201" to="#end0708c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708c2001" to="#end0708c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709a1001" to="#end0709a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709a2001" to="#end0709a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709a2101" to="#end0709a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709b1301" to="#end0709b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709c0301" to="#end0709c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709c0401" to="#end0709c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709c0801" to="#end0709c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">十八<note type="cf1">X25n0471_p0006a15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">二十</rdg></app> <app from="#beg0709c1301" to="#end0709c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0674001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0674001">原本虽载科文与<g ref="#CB15166">蒙</g>润科无大差故省之</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0671a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0671a1701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0671c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0671c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0672b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672b1901">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0672b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672b2201">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0672c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672c0701">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0672c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672c1101">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0672c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672c1401">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0672c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672c2001">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0673a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0673b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0673b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673b1801">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673b2401">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c0201">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c0501">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0673c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c1301">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c1501">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c1901">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c2101">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0673c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0673c2301">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0674a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0201">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0674a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0501">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0674a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0674a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0901">［－］【CB】，一【卍续】</note> <note n="0674b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c0801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0677c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0678a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0678a1101">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0680c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0680c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0680c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0682b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0682b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0683b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0683b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0685a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0685b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0685b0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0686a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0686a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0689c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0689c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0690a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0690a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0690a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0690a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0690a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0692a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0692b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0692b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0693c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0693c2001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0694b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0694b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695c0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0695c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0695c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0695c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0696a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0696c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0696c1801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0697b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697b0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0697c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0697c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0698b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0698b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0699b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0699b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700a0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0700b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0700b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0701b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0701b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0702c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0702c0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0703a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703a1501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0703b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c2102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c2203" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2203">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c2204" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2204">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0703c2205" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c2205">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0706b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0706b1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706b1102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0706b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706b1601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0706c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0706c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0706c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0706c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a2101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0707c0401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X57.0707c04.19" target="#nkr_note_add_0707c0401">宝象【CB】，保养【卍续】</note> <note n="0707c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0708c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0708c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0801">十八【CB】，二十【卍续】</note> <note n="0709c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>